Σάββατο 18 Φεβρουαρίου 2012

ΕΓΚΩΜΙΟ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΜΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ , του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΜΑΡΙΟΛΗ*

ISKRA

Σάββατο18 Φεβ 2012




Το παρόν αποτελεί εκδοχή κειμένου επί του οποίου βασίστηκε η ομιλία μου στο «Στέκι Ελευσίνας», την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου 2012. Ευχαριστώ τις/τους παρευρισκόμενους για ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και συζητήσεις. Οι σημειώσεις δηλώνονται με [.], και βρίσκονται στο τέλος του κειμένου.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Αν και το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει οι κριτικές απέναντι «στο ευρώ», εξακολουθούν να παραμένουν, ιδίως στην Ελλάδα, μάλλον μειοψηφικές. Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε έως τώρα, στο παρόν κείμενο επιθυμώ να συνταχθώ όχι μόνον με τη φαινόμενη πλειοψηφία, αλλά και να συνθέσω ένα μικρό εγκώμιο στο ευρώ. «Εγκώμιο», εκ του «κώμος», σημαίνει: «επαινετικός λόγος, ύμνος σε νικητή, δοξολόγημα» (Δορμπαράκης, 1993, σελ. 217).

Αρχικά αναφέρομαι στο ζήτημα της εθνικής οικονομικής πολιτικής, γενικά. Στη συνέχεια δείχνω τη συνοχή του συστήματος του ευρώ. Τέλος, εκθέτω το όραμα, το οποίο διαπνέει το εν λόγω σύστημα, και αντλώ ορισμένα συμπεράσματα από τη σύνολη συζήτηση.

2. ΠΕΡΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

«Αν υπάρχει κάτι, υπάρχει βέβαια ή το ον ή το μη ον ή και το ον και το μη ον.»

Κατά τον Μπάρροουζ (1979), «σκοπός της τέχνης, αλλά και του συνόλου της δημιουργικής σκέψης, είναι να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε αυτά που γνωρίζουμε και δεν ξέρουμε ότι τα γνωρίζουμε», ενώ σκοπός των θρησκευτικο-ιδεολογικών δογμάτων είναι «να μας κάνουν να αγνοούμε τα όσα γνωρίζουμε». Καίτοι τετριμμένο, έχει διαγραφεί από τη μνήμη του πολίτη της Ζώνης του Ευρώ (ΖΕ) το ιστορικό γεγονός ότι, σε ορισμένο έστω βαθμό, οι αρχές μίας εθνικής οικονομίας ρύθμιζαν και ρυθμίζουν την κατάστασή της με τα ακόλουθα μέσα-εργαλεία:


(i). Δημοσιονομικά.

(ii). Νομισματικά.

(iii). Συναλλαγματικά.

(iv). Εμπορικά (δασμολογικές και μη δασμολογικές μορφές προστασίας, όπως ποσοστώσεις εισαγωγών, επιδοτήσεις εξαγωγών, αξίωση ελάχιστου εγχώριου μεριδίου παραγωγής).

(v). Εισοδηματικά.

Βεβαίως, κατά τη χρήση αυτών των μέσων υφίστανται, όπως διδάσκει η οικονομική επιστήμη, δύο σημαντικοί περιορισμοί:

Π1. Στη γενική περίπτωση, ο αριθμός των στόχων, τους οποίους θέτουν οι αρχές οικονομικής πολιτικής, πρέπει να ισούται με τον αριθμό των χρησιμοποιούμενων μέσων.

Παράδειγμα: Οι αρχές μία οικονομίας με ανεργία και ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (όπως π.χ. η ελληνική) δεν μπορούν να επαναφέρουν αυτά τα δύο μεγέθη στα όποια επιθυμητά επίπεδα μόνον με π.χ. την αύξηση των κρατικών δαπανών (ή τη μείωση των φόρων): Αυτή η αύξηση θα οδηγήσει σε αύξηση του προϊόντος, και, άρα, σε μείωση της ανεργίας, αλλά σε χειροτέρευση του ισοζυγίου. Απαιτείται, λοιπόν, η χρήση πρόσθετου μέσου, όπως π.χ. η επιβολή δασμών.

Η αύξηση των κρατικών δαπανών αυξάνει τη συνολική δαπάνη της οικονομίας («πολιτική αύξησης της δαπάνης»), ενώ η επιβολή δασμών αυξάνει (μειώνει) τη δαπάνη για τα ημεδαπά (αλλοδαπά) εμπορεύματα («πολιτική μεταστροφής της δαπάνης»), και, έτσι, δύνανται να επιτευχθούν και οι δύο στόχοι, ταυτοχρόνως (βλέπε π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011β, σσ. 394-399).

Π2. Μεταξύ των ακολούθων τριών, (i) σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, (ii) ελεύθερη κίνηση χρηματικών κεφαλαίων, και (iii) εθνικά ανεξάρτητη νομισματική πολιτική, οι εθνικές αρχές μπορούν να επιλέξουν μόνον δύο («Τρίλημμα της Ανοικτής Οικονομίας ή, αλλιώς, Ασύμβατο Τρίγωνο» – βλέπε π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011β, σσ. 604-607).

Παράδειγμα: Στη ΖΕ δεν υφίσταται μόνον ενιαίο νόμισμα αλλά και η χωρίς φραγμούς κίνηση των χρηματικών κεφαλαίων. Σωστά, επομένως, η νομισματική πολιτική έχει ανατεθεί σε υπερεθνικό, ανεξάρτητο όργανο, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

3. Η ΣΥΝΟΧΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

«Όμως, όπως θα δείξουν τα πράγματα, ούτε το ον υπάρχει ούτε το μη ον ούτε το ον και το μη ον.»

Τέσσερα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της ΖΕ:

Χ1. Το ελεύθερο εμπόριο.
Χ2. Το ενιαίο νόμισμα.
Χ3. Η ελεύθερη μετακίνηση των χρηματικών κεφαλαίων.
Χ4. Η ελεύθερη μετακίνηση του εργατικού δυναμικού.

Επομένως, κάθε οικονομία που συμμετέχει στη ΖΕ δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την εμπορική πολιτική (λόγω του Χ1), την συναλλαγματική πολιτική (λόγω του Χ2) και τη νομισματική πολιτική (λόγω των Χ2 και Χ3 – βλέπε τον Π2) και, έτσι, της απομένουν η δημοσιονομική και η εισοδηματική πολιτική. Και για αυτές τις δύο πολιτικές, όμως, υπάρχουν a priori περιορισμοί:

Π3. Η δημοσιονομική πολιτική περιορίζεται από το «Σύμφωνο Σταθερότητας».

Π4. Η εισοδηματική πολιτική περιορίζεται από την ελευθερία της κίνησης των χρηματικών κεφαλαίων.

Θα αναφερθώ κατά σειρά σε αυτούς:

Π3. Ας υποθέσουμε ότι μία χώρα ακολουθεί συστηματικά «χαλαρή δημοσιονομική πολιτική». Αυτό δύναται να έχει τις εξής επιπτώσεις: (i) αφού η εν λόγω χώρα καταφεύγει συστηματικά στις κεφαλαιαγορές, ασκεί ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια της ΖΕ, πράγμα που δημιουργεί παρενέργειες στις υπόλοιπες χώρες-μέλη, και (ii) όσες χώρες πλήττονται από αυτήν την εξέλιξη θα πιέσουν την ΕΚΤ να ασκήσει πιο χαλαρή νομισματική πολιτική, πράγμα που αντιβαίνει στην ανεξαρτησία της τελευταίας. Είναι λογικό, επομένως, να τίθενται εξαρχής περιορισμοί στο μέγεθος των ελλειμμάτων και χρεών του δημοσίου τομέα.

Π4. Η ελευθερία της κίνησης των χρηματικών κεφαλαίων συνεπάγεται δύο πράγματα:

1. Την τάση διαμόρφωσης ενδοζωνικά ενιαίου επιτοκίου (ή ποσοστού κέρδους, σε μη νεοκλασική ορολογία). Συνεπώς, η κύρια μεταβλητή ελέγχου της εθνικής εισοδηματικής πολιτικής είναι οι μισθοί (και όχι τα κέρδη ανά μονάδα επενδεδυμένου κεφαλαίου), των οποίων η ενδοζωνική κλίμακα θα πρέπει να βρίσκεται-τίθεται σε ευθεία αντιστοιχία με την ενδοζωνική κλίμακα των παραγωγικοτήτων εργασίας και κεφαλαίου.[1] Για αυτό ακριβώς είναι τελείως εξωπραγματικές οι αιτιάσεις κατά της ΖΕ σχετικά με το ότι οι μισθοί στους τομείς παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων εμπορευμάτων στην Ελλάδα (για παράδειγμα) είναι χαμηλότεροι από τους αντίστοιχους μισθούς στη Γερμανία (για μία συγκριτική εξέταση ορισμένων βασικών κοινωνικοτεχνικών όψεων της γερμανικής, ελληνικής, ισπανικής και φινλανδικής οικονομίας, βλέπε Mariolis et al., 2012, καθώς και Μαριόλης, 2010α). Ακόμα και μία πρόχειρη θεώρηση των στατιστικών δεδομένων δείχνει ότι η ενδοζωνική συσχέτιση μισθών-παραγωγικοτήτων είναι ιδιαίτερα ισχυρή, πράγμα που υποδηλώνει ότι το σύστημά μας λειτουργεί ως «καλοκουρδισμένη μηχανή», με την συμβολή, βεβαίως, όλων εκείνων των κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι συνδιαμορφώνουν τις επιμέρους εθνικές εισοδηματικές πολιτικές.

2. Το διεθνή ανταγωνισμό για την προσέλκυση των ελεύθερα κινούμενων χρηματικών κεφαλαίων, ο οποίος ωθεί τις εθνικές αρχές στη διαμόρφωση ευνοϊκών φορολογικών πλαισίων, πράγμα που δεν αποκλείεται να οδηγεί στη συρρίκνωση της φορολογικής βάσης και, έτσι, στην αύξηση των φόρων στους μισθούς ή/και σε περικοπές των κοινωνικών δαπανών.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, δεν υφίστανται μόνον αυτοί οι περιορισμοί. Υφίσταται, εν δυνάμει (παρά, ακόμα, εν ενεργεία), και άλλος ένας, εξαιρετικά σημαντικός περιορισμός, ο οποίος απορρέει από το Χ4:

Π5. Όταν εγκαθιδρύεται ελεύθερη μετακίνηση του εργατικού δυναμικού, ενεργοποιείται τάση διαμόρφωσης ενδοζωνικά ενιαίου ωρομισθίου (ανά είδος-ποιότητα εργασίας). Έτσι, δεδομένων των συνθηκών ελεύθερου εμπορίου και ελεύθερης μετακίνησης των χρηματικών κεφαλαίων, ο ενδοζωνικός καταμερισμός-συνδυασμός της εργασίας παύει να διέπεται από το «νόμο των συγκριτικών πλεονεκτημάτων» (ο οποίος εξακολουθεί να διέπει το εμπόριο της ΖΕ με τον υπόλοιπο κόσμο). Αντιθέτως, τείνει να διέπεται από το «νόμο των απολύτων πλεονεκτημάτων».[2] Συνεπώς, κάθε οικονομία τείνει να εξειδικεύεται, αναπόφευκτα, στην παραγωγή εκείνων των εμπορευμάτων, στα οποία εμφανίζει την απολύτως υψηλότερη, ενδοζωνικά, παραγωγικότητα, καθώς επίσης και στην παραγωγή ορισμένων διεθνώς μη εμπορεύσιμων εμπορευμάτων (όπως π.χ. ορισμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι κατασκευές και το εσωτερικό εμπόριο), ενώ οι εθνικές αρχές χάνουν και το μέσο της εισοδηματικής πολιτικής.[3]
Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι, σε αντίθεση με ό,τι διατείνονται διάφοροι επικριτές του, το σύστημα του ευρώ δεν εδράζεται σε παραλογισμούς ή αποσπασματικές θεωρήσεις των οικονομικών νομοτελειών, αλλά χαρακτηρίζεται από σημαντική εσωτερική συνοχή και στόχο, ο οποίος είναι η όλο και μεγαλύτερη πειθάρχηση των εθνικών οικονομιών στις «δυνάμεις της αγοράς». Στα ακόλουθα θα δούμε ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει απλά και μόνον στόχος αλλά όραμα.



4. ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

«Άρα, δεν υπάρχει τίποτα.»

Με το εν λόγω σύστημα, για το οποίο πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί ένα υποκατάστατο, συντελούνται, βαθμιαία, οι ακόλουθες μεταβολές:

1. Η παραγωγή μεταφέρεται, όλο και περισσότερο, σε εκείνες μόνον τις επιχειρήσεις που σημειώνουν την υψηλότερη δυνατή παραγωγικότητα, δηλαδή στις πιο τεχνολογικά προηγμένες επιχειρήσεις. Έτσι, στον ευρωπαϊκό χώρο, η κεφαλαιοκρατική ορθολογικότητα ή, αλλιώς, αποτελεσματικότητα της παραγωγής του εισοδήματος αγγίζει το ιδεατό όριό της.

2. Τελειώνει, οριστικά και αμετάκλητα, ο όποιος ενεργός ρόλος της εθνικής οικονομικής πολιτικής: Οι εθνικές αρχές είναι αναγκασμένες, είτε το επιθυμούν είτε όχι, να ανταποκρίνονται, με τον ίδιο πάντοτε τρόπο και με τα ίδια πάντοτε ελάχιστα μέσα στην οικονομική συγκυρία, όπως αυτή διαμορφώνεται από τη δράση των «δυνάμεων της αγοράς», παρά να την διευθετούν ή, έστω, να την επηρεάζουν.[4]

3. Υπό την πίεση που αναπτύσσει η αναγκαιότητα της ενδοζωνικής αντιστοίχησης μισθών-παραγωγικότητας και η ελεύθερη μετακίνηση του εργατικού δυναμικού, αναδιαρθρώνεται η συνολική διαδικασία αναπαραγωγής της εργασιακής δύναμης (δηλαδή από το εκπαιδευτικό μέχρι και το συνταξιοδοτικό σύστημα) και συστήνεται «απελευθερωμένη, ευέλικτη και ευρωπαϊκά ενιαία αγορά εργασίας».[5] Έτσι, η κεφαλαιοκρατική ορθολογικότητα της κατανομής τους εισοδήματος αγγίζει το ιδεατό όριό της.

Ο συνδυασμός όλων αυτών των δομικών μεταβολών δεν παραπέμπει παρά σε ένα ανόθευτο από εξωαγοραίες στρεβλώσεις και κοινωνικούς περιορισμούς κεφαλαιοκρατικό σύστημα σε ευρωπαϊκή κλίμακα, το οποίο όταν και όποτε λάβει «σάρκα και οστά», θα συμπληρωθεί με το εποικοδόμημα-στάδιο της «Πλήρους Οικονομικής Ένωσης», δηλαδή της ευρωπαϊκά ενιαίας οικονομικής πολιτικής.[6]

Από την έως τώρα συζήτηση, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι υποστηρίζω την ανυπαρξία εγγενών προβλημάτων στο σύστημα του ευρώ. Όπως θα φανεί ευθύς αμέσως, δεν είναι στις προθέσεις μου η απόκρυψή τους, αλλά η τοποθέτησή τους σε ευσταθή βάση:

1. Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι οι χώρες με χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας στρέφονται στην παραγωγή «παραδοσιακών ή εντάσεως φυσικών πρώτων υλών και ανειδίκευτης εργασίας» εμπορευμάτων και διεθνώς μη εμπορεύσιμων εμπορευμάτων (πράγμα που έχει, χωρίς αμφιβολία, αρνητικές συνέπειες για τα εξωτερικά και δημόσια ελλείμματα και χρέη, καθώς επίσης και για την απασχόληση), ενώ οι χώρες με υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας στρέφονται στην παραγωγή «εντάσεως τεχνολογίας και εξειδικευμένης εργασίας» εμπορευμάτων. Οι λόγοι είναι (i) η ύπαρξη «εξωτερικών και εσωτερικών οικονομιών κλίμακας» (βλέπε π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011α, κεφ. 6), (ii) η ευθυγράμμιση του ενδοζωνικού προτύπου εξειδίκευσης με την κλίμακα των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, και (iii) η έκφραση όλων των ενδοζωνικών τιμών σε ένα και το αυτό «σκληρό» νόμισμα, το οποίο, η οποία εξασθενεί σημαντικά την ανταγωνιστικότητα (μετρούμενη σε όρους πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας) των χωρών χαμηλής παραγωγικότητας ως προς τον υπόλοιπο κόσμο (ειδικά για την περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, βλέπε Οικονόμου et al., 2010, κεφ. 2 και 4).

2. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι οι εθνικές αρχές βρίσκονται με ελάχιστα μέσα-εργαλεία στη διάθεσή τους. Και δεν χρειάζεται να τονιστεί ότι αυτό το πρόβλημα είναι πολύ πιο έντονο για τις υστερούσες σε παραγωγικότητα χώρες, γεγονός που εξάλλου διαπιστώθηκε και εμπειρικά στο πλαίσιο της τελευταίας διεθνούς κρίσης.

3. Το τρίτο πρόβλημα είναι ότι, σε συνθήκες ενιαίου επιτοκίου και μη μετακίνησης του εργατικού δυναμικού, η αύξηση των πραγματικών μισθών σε μία χώρα τείνει να είναι εφικτή μόνον με τη μείωση των πραγματικών μισθών σε μία άλλη.[7] Κατά συνέπεια δημιουργούνται αμφιβολίες για το κατά πόσον οι εργαζόμενοι, ως ενιαίο σύνολο, μπορούν να συμμεριστούν το ευρωπαϊκό όραμα.
Το κατά σειρά τρίτο πρόβλημα επιλύεται με την ελεύθερη μετακίνηση του εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, αυτή η μετακίνηση ενεργοποιεί, όπως ήδη αναφέρθηκε, το «νόμο των απολύτων πλεονεκτημάτων» και, έτσι, τελικά, διογκώνει το πρώτο πρόβλημα, αν και αμβλύνει το κατά σειρά δεύτερο πρόβλημα (όπως συνάγεται από τη λεγόμενη «Θεωρία των Άριστων Νομισματικών Περιοχών» – βλέπε π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011β, σσ. 482-505, και Μαριόλης, 2009). Έπεται, λοιπόν, ότι το κατά σειρά πρώτο πρόβλημα είναι το κυριότερο. Φυσικά, όχι για όλους, αλλά για τις υστερούσες σε παραγωγικότητα χώρες. Αυτές οι χώρες οφείλουν, όμως, να προσαρμοστούν στους κανόνες του συστήματος του ευρώ. Εάν δεν τα καταφέρουν, θα συνδέσουν, στην καλύτερη περίπτωση, την τύχη τους με την πορεία ορισμένων, ελάχιστων, παραγωγικών κλάδων και, τελικά, θα μετατραπούν, πιθανότατα, σε παρηκμασμένες περιφέρειες της Ενωμένης Ευρώπης, ακριβώς όπως η περιοχή των Κεντρικών Απαλαχίων των ΗΠΑ, η οποία περιλαμβάνει το Ανατολικό Κεντάκυ και τμήματα διαφόρων γειτονικών πολιτειών: Εξαρτήθηκε από την εξόρυξη άνθρακα και οδηγήθηκε, από το 1945 και μετά, όπου έγινε υποκατάσταση του άνθρακα με πετρέλαιο και φωταέριο, στον οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό. Ενώ ο συνολικός πληθυσμός των ΗΠΑ αυξήθηκε, έως σήμερα, κατά πάνω 80%, ο πληθυσμός της εν λόγω περιοχής μειώθηκε, συνεπεία σκληρών οικονομικών συνθηκών και της επακόλουθης μετανάστευσης, κατά πάνω από 67%.

Καίτοι αυτά, και όχι άλλα, φαίνεται να είναι τα προβλήματα του συστήματος και η λύση τους, ορισμένοι αρέσκονται να ασκούν κριτική στα «κριτήρια του Μάαστριχτ» στη βάση του ότι δεν περιελάμβαναν δείκτες για την ανεργία και το εξωτερικό έλλειμμα και χρέος. Όμως, πρώτον, ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής δεν λειτουργεί, εκ της φύσεώς του, με στόχο την εξάλειψη ή έστω την ελαχιστοποίηση της ανεργίας, αλλά με στόχο τη μεγιστοποίηση του ατομικού ποσοστού κέρδους, και, δεύτερον, ας μας υποδείξουν εκείνες τις κεφαλαιοκρατικές χώρες, οι οποίες έθεσαν επί μακρόν στον εαυτό τους κριτήρια για το μέγιστο αποδεκτό ποσοστό ανεργίας. Τέλος, αφού τα «κριτήρια του Μάαστριχτ» συντάχθηκαν με στόχο την Ενωμένη Ευρώπη, η συμπερίληψη κριτηρίων για τον εξωτερικό τομέα δεν θα είχε κανένα νόημα. Ποιος γνωρίζει, για παράδειγμα, το ύψος και τη σύνθεση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Πελοποννήσου; Στην Ετήσια Έκθεσή του για το έτος 1999, ο τότε Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Λ. Παπαδήμος, είχε δώσει μία πολύ εύστοχη διατύπωση: «Η σημασία του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, ως παράγοντα που επηρεάζει τις συνθήκες στις αγορές συναλλάγματος και την ισοτιμία της δραχμής, θα ατονήσει με την ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ. Η πληροφόρηση όμως που θα παρέχει το ύψος του ελλείμματος αυτού [Γιατί «ελλείμματος»; Προφανώς, σε αντίθεση με άλλους, ο Διοικητής δεν έτρεφε αυταπάτες – Θ. Μ.] θα εξακολουθήσει να έχει σημασία, ως δείκτης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, στο νέο οικονομικό περιβάλλον που θα διαμορφωθεί με την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος [Γιατί «νέο»; Προφανώς, σε αντίθεση με άλλους, ο Διοικητής αντιλαμβανόταν ότι η αντικατάσταση της δραχμής με το ευρώ δεν συνιστά απλώς και μόνον αλλαγή ονόματος – Θ. Μ.]. Η αύξηση της παραγωγικότητας και η μακροπρόθεσμη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών θα συναρτώνται στο μέλλον κυρίως με την υλοποίηση των απαραίτητων διαρθρωτικών μεταβολών για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των αγορών και των επιχειρήσεων, τον εκσυγχρονισμό του κράτους και τη βελτίωση των υποδομών της οικονομίας.[8]» (σελ. 48 – πρόσθετη έμφαση).



5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

«Και αν υπάρχει, είναι ακατάληπτο στον άνθρωπο. Και αν είναι καταληπτό, δεν μπορεί να μεταδοθεί και να εξηγηθεί στον πλησίον.»
Γοργίας, Περί του Μη Όντος ή Περί Φύσεως

Το σύστημα του ευρώ διαθέτει αξιοσημείωτη συνοχή και διαπνέεται από μεγαλειώδες όραμα. Η δημιουργία της πλήρως Ενωμένης Ευρώπη θα σημαίνει τη ρύθμιση (εάν όχι την επίλυση) μίας βασικής αντίφασης του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, αυτήν ανάμεσα στην εθνική συγκρότησή του και τη διεθνοποίησή του, σε μία εκτενή και σημαντική περιοχή του πλανήτη. Όσες χώρες ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις θα αναβαθμιστούν, όσες δεν ανταπεξέλθουν θα υποβαθμιστούν, αλλά το συνολικό αποτέλεσμα θα είναι θετικό σε όρους κεφαλαιοκρατικής αποτελεσματικότητας. Συνεπώς, η αποχώρηση μίας χώρας από το ευρώ, υπό την πίεση των τρεχουσών εξελίξεων, πρέπει να αποφευχθεί, διότι ενδέχεται να αποδειχθεί καταστροφική.[9] Καταστροφική για ποιόν; Φυσικά για το εν λόγω όραμα. Εάν πρόκειται για μία σχετικά προηγμένη χώρα, όπως η Ιταλία, τότε αυτή δεν θα διατρέξει σοβαρούς κινδύνους εκτός ευρώ. Παράλληλα, τίποτε δεν προοιωνίζει ότι τα δεινά των μισθωτών της θα είναι περισσότερα εκτός παρά εντός της ΖΕ. Εάν πρόκειται για μία χώρα όπως η Ελλάδα, τότε αυτή έχει ήδη καταστραφεί σε σημαντικότατο βαθμό, σύμφωνα με επίσημα χείλη. Διότι ποιο είναι το κεντρικό επιχείρημα όλων εκείνων των ειδικών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η επιστροφή στη δραχμή και η υποτίμηση θα είναι καταστροφή; Ότι «η Ελλάδα δεν παράγει τίποτε για τη διεθνή αγορά και, άρα, η υποτίμηση και η ανάκτηση μέσων οικονομικής πολιτικής δεν θα την βοηθήσουν σε τίποτε». Αλλά αυτό, στο βαθμό που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, σημαίνει ακριβώς ότι η Ελλάδα έχει ήδη βασικά καταστραφεί και, συνεπώς, θα καταστρέφεται ακόμα περισσότερο όσο θα συμμετέχει σε ένα σύστημα που διέπεται από τον ευθύ και απεριόριστο κεφαλαιοκρατικό ανταγωνισμό. Τέλος, ας μην λησμονήσουμε να θέσουμε και το ακόλουθο ερώτημα, το οποίο βλέπω να παρακάμπτεται με αδικαιολόγητη άνεση στο δημόσιο διάλογο: Αυτοί οι ειδικοί δεν ήταν και εκείνοι που μας διαβεβαίωναν, έως και πριν από μία δεκαετία, για την «ισχυρή Ελλάδα»; Πώς συντελέστηκε αυτό το άγονο θαύμα; Δηλαδή, τι συνέβη, μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, και φτάσαμε από – την κατά την άποψή τους – «ισχυρή Ελλάδα» στην – πάλι κατά την άποψή τους – «Ελλάδα που θα καταστραφεί με τη δραχμή»; Ήταν θέλημα Θεού, έργο των Δυνάμεων του Κακού ή αποτέλεσμα του συστήματος του ευρώ; Ας αναλογισθούμε.

* Αν. Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο




Τετάρτη 01 Φλεβάρη



Σημειώσεις
[1]. Αυτό το κρίσιμο ζήτημα αναλύεται, κατά τον απλούστερο δυνατό τρόπο (από ό,τι είμαι σε θέση να αντιληφθώ), στο Παράρτημα του παρόντος. Ο αναγνώστης παραπέμπεται επίσης σε ένα δελτίο τύπου (13/11/2004) της Τράπεζας της Ελλάδας, με τίτλο: «Μισθολογικές αυξήσεις στην Ελλάδα», το οποίο κρίνω ότι παρουσιάζει εξαιρετικό πραγματολογικό ενδιαφέρον.

[2]. Θέλοντας να πειράξει τον Paul Samuelson, o διάσημος μαθηματικός Stanislaw Ulam (γνωστός για τη συμβολή του στην ανάπτυξη και εφαρμογή της πυρηνικής φυσικής, όπως π.χ. στην κατασκευή της βόμβας υδρογόνου) ρώτησε εάν υπάρχει ένα, έστω, μη τετριμμένο (μη αναμενόμενο από τον κοινό νου) θεώρημα των κοινωνικών επιστημών. Ο Samuelson προβληματίστηκε, ενώ μόνον μετά από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα του απάντησε: «Το θεώρημα του Ricardo περί συγκριτικού πλεονεκτήματος. Το ότι δεν είναι τετριμμένο αποδεικνύεται από το πλήθος των σημαντικών και ευφυών ανθρώπων που δεν κατόρθωσαν να το συλλάβουν από μόνοι τους ή να το πιστέψουν αφού τους εξηγήθηκε.» (για την αναλυτική ανάπτυξη του θεωρήματος, το οποίο διαφέρει από αυτό που εκτίθεται στα «ορθόδοξα» εγχειρίδια, όπως π.χ. σε αυτό των Krugman και Obstfeld, 2011α, κεφ. 3, και για τη σχέση συγκριτικών-απολύτων πλεονεκτημάτων, βλέπε Steedman, 1979, Essays 2-3 and 8-9, Brewer, 1985, Mariolis, 2004, και Μαριόλης, 2010β). Βεβαίως, η ενδοζωνική κινητικότητα του εργατικού δυναμικού δεν είναι ακόμα ιδιαίτερα υψηλή (και είναι σαφώς χαμηλότερη από αυτήν που σημειώνεται στις ΗΠΑ και στον Καναδά). Η θεωρητική και εμπειρική ανάλυση δείχνουν, ωστόσο, ότι θα αυξάνεται συνεχώς και αναπόφευκτα (θα επανέλθουμε σε αυτό το ζήτημα).

[3]. Ας θεωρήσουμε το σύστημα που αναλύθηκε στο Παράρτημα του παρόντος. Επειδή, «τώρα», το αριστερό μέλος της εξίσωσης (3) ισούται με 1 και επειδή το δεξιό μέλος της είναι, εξ υποθέσεως, μεγαλύτερο από 1, έπεται ότι αυτή η εξίσωση δεν ισχύει, για κανένα j (ή, με άλλα λόγια, ισχύει, για κάθε j, η εξίσωση (4) με το σύμβολο: « < »). Άρα, όλα τα εμπορεύματα παράγονται στη χώρα Α, ενώ η χώρα Β δεν είναι σε θέση να παράγει κανένα εμπόρευμα, ακόμα και εάν wΑ = wΒ = 0, ή, αλλιώς, όπως έγραφε ένας εμπαθής κριτής του κεφαλαιοκρατικού συστήματός μας, ακόμα και εάν οι εργαζόμενοι «μπορούσαν να ζουν με τον αέρα μόνο και δεν θα χρειάζονταν επομένως να εργαστούν καθόλου για τον εαυτό τους» (Μαρξ, 1978, σελ. 313). Στο παρόν σύστημα, επομένως, η ενδοζωνική εξειδίκευση δεν καθορίζεται από τη σχέση διάταξης ανάμεσα στο λόγο των ωρομισθίων και το λόγο των τομεακών συνολικών παραγωγικοτήτων (οι οποίοι εκφράζουν τα «συγκριτικά πλεονεκτήματα»των οικονομιών), αλλά μόνον από τη σχέση διάταξης των τομεακών συνολικών παραγωγικοτήτων: Για να μπορούσε η χώρα Β να παράγει ένα, οποιοδήποτε, εμπόρευμα j θα έπρεπε και θα αρκούσε να ισχύσει ΠjΒ  ΠjΑ (όταν ισχύσει το σύμβολο του «μεγαλύτερο από», τότε το παράγει μόνον η χώρα Β, ενώ όταν ισχύσει το σύμβολο του «ίσον με», το παράγουν και οι δύο χώρες), δηλαδή να έχει «απόλυτο πλεονέκτημα» στην παραγωγή του. [4]. Αν και όχι λίγοι μελετητές έχουν πραγματευθεί σε βάθος το «ζήτημα της πολιτικής αυτοχειρίας της κομματικής γραφειοκρατίας» κατά την περίοδο αποσύνθεσης της ΕΣΣΔ (βάσει των λεγόμενων «αντικειμενικών και υποκειμενικών υποδειγμάτων»), δεν γνωρίζω να έχει απασχολήσει (ή, τουλάχιστον, στον ίδιο βαθμό) η – ας την ονομάσω έτσι – «αυτοχειρία της εθνικής οικονομικής πολιτικής» στην Ευρώπη. [5]. Είχα την ευκαιρία να επιμείνω σε αυτά τα δύο ζητήματα μάλλον εγκαίρως (βλέπε Μαριόλης, 1999). Το στις μέρες μας εκκολαπτόμενο «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας για την Ευρώπη», δηλαδή ο – κατά τη γερμανική κυβέρνηση – «ακρογωνιαίος λίθος όσων θα γίνουν μελλοντικά στους κόλπους της Νομισματικής Ένωσης», δεν συνιστά πάρα το εγχείρημα της οριστικής ρύθμισής τους. [6]. Θέτοντας στην άκρη τις σχέσεις του με τον υπόλοιπο κόσμο, δύναται να λεχθεί ότι (θα) πρόκειται για σύστημα με εξαιρετικό βαθμό «αυτοποίησης» (έννοια που συγκροτήθηκε, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, από τους βιολόγους Humberto Maturana και Francisco Varela και, εν συνεχεία, εισήχθη στη Γενική Θεωρία των Συστημάτων): «Τα αυτοποιητικά συστήματα είναι συστήματα τελεστικώς κλειστά, τα οποία αυτοαναπαράγονται με μία «κυκλικότητα βάσης», δηλαδή με το να παράγουν μέσα σε ορισμένη χωρική ενότητα, μέσα σε ένα δίκτυο από παραγωγικές διαδικασίες και με τη βοήθεια των στοιχείων από τα οποία αποτελούνται, τα στοιχεία από τα οποία αποτελούνται. [...] Στην ενδότερη δομή της αυτοηνιοχήσεώς τους είναι συστήματα κλειστά, δηλαδή τελείως ανεπηρέαστα από το περιβάλλον τους. [...] Η έξωθεν ηνιόχηση του ιδιάζοντος σε κάθε σύστημα τελεστικού μηχανισμού δεν είναι δυνατή, αν δεν θέλει κανείς να καταστρέψει την αυτοποιητική ποιότητα του συστήματος. [...] Είναι παρ' όλα αυτά αναγκαίο να θυμόμαστε ότι η τελεστική κλειστότητα ενός αυτοποιητικού συστήματος αφορά μόνο την κυκλικότητα βάσης στην αυτοηνιόχηση της ιδιοαναπαραγωγής. Από άλλες απόψεις και ιδιαίτερα σε σχέση με τη λήψη ενέργειας και τη συγκέντρωση πληροφοριών [...] το σύστημα είναι τελείως και κατ' ανάγκην ανοιχτό.» (Willke, 1996, σσ. 85-86). [7]. Έχω κατά νουν τη λεγόμενη «διεθνή καμπύλη πραγματικών μισθών-επιτοκίου», επί της οποίας κάθε μία μεταβλητή συνδέεται αντίστροφα με κάθε μία άλλη (βλέπε π.χ. Evans, 1984, pp. 204-210, και Steedman, 1993, κεφ. 9-10). [8]. Παραμένει, ωστόσο, αδιευκρίνιστο τι εννοείται, εδώ, ως «εκσυγχρονισμός του κράτους» και πώς θα συντελεστεί η βελτίωση των υποδομών σε εθνικές οικονομίες, οι οποίες όχι μόνον διαθέτουν ελάχιστους βαθμούς αυτονομίας στην άσκηση οικονομικής πολιτικής αλλά και αγωνίζονται να επιβιώσουν στον άνευ φραγμών διεθνή ανταγωνισμό. [9]. Εις το όνομα, ίσως, κάποιου ιδεατού διεθνισμού, ορισμένοι χρωματίζουν αρνητικά ή, μάλλον, συμβολοποιούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΕΣ, ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΕΝΔΟΖΩΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Ας υποθέσουμε, χωρίς βλάβη του κεντρικού επιχειρήματος, ότι η ΖΕ (i) είναι ένα κλειστό σύστημα παραγωγής n, στο πλήθος, διεθνώς εμπορεύσιμων εμπορευμάτων, μέσω του εαυτού τους και εθνικά ομοιογενούς εργασίας, το οποίο δεν χρησιμοποιεί ούτε πάγιο κεφάλαιο ούτε διαδικασίες συμπαραγωγής (joint production – βλέπε Sraffa, 1960, Part 2), (ii) αποτελείται από δύο χώρες, την Α και την Β, όπου η Α είναι η τεχνολογικά απολύτως προηγμένη χώρα, δηλαδή αυτή με την υψηλότερη παραγωγικότητα εργασίας και κεφαλαίου σε όλους τους τομείς παραγωγής και ανεξαρτήτως των ισχυόντων τιμών των εμπορευμάτων και του επιτοκίου (στη γενική περίπτωση, οι παραγωγικότητες δεν εξαρτώνται μόνον από τα τεχνικά δεδομένα της παραγωγής, αλλά και από τις τιμές των εμπορευμάτων, οι οποίες είναι, με τη σειρά τους, πολύπλοκες συναρτήσεις του επιτοκίου: βλέπε Sraffa, 1960, §§4 and 44, chs 3 and 6, και Rymes, 1971), και (iii) υφίσταται μόνον διακλαδικό εμπόριο (το οποίο είναι, ως γνωστόν, η κυρίαρχη μορφή διεθνούς εμπορίου ανάμεσα σε χώρες με διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης – βλέπε π.χ. Krugman και Obstfeld, 2011α, κεφ. 6). Έστω pj η ενδοζωνικά ισχύουσα τιμή 1 μονάδας του εμπορεύματος j = 1, 2, ..., n, το οποίο παράγεται, ας υποθέσουμε καταρχάς, και στις δύο χώρες. Συνεπώς, μπορούμε να γράψουμε: pj = (1 + r) (CjΚ + wΚ LjΚ), K = Α, Β (1) όπου CjΚ είναι το κόστος σε μέσα παραγωγής για την παραγωγή 1 μονάδας του εμπορεύματος j στη χώρα Κ, wΚ το εθνικά ενιαίο χρηματικό ωρομίσθιο, LjΚ οι μονάδες εργασίας που απαιτούνται για την παραγωγή 1 μονάδας του εμπορεύματος j στη χώρα Κ, και r το ενδοζωνικά ενιαίο επιτόκιο (ποσοστό κέρδους). Επιλύοντας την εξίσωση (1) ως προς το wΚ λαμβάνουμε: wΚ = ΠjK (2) όπου ΠjK  (1 + r)–1 ΠLjΚ [1 – r (ΠCjΚ )– 1] ΠLjΚ  (pj – CjΚ) (LjΚ)–1 ΠCjΚ  (pj – CjΚ) (CjΚ)–1 Τα μεγέθη ΠLjΚ, ΠCjΚ είναι οι παραγωγικότητες της εργασίας και του κεφαλαίου, αντιστοίχως, στους εθνικούς τομείς παραγωγής του εμπορεύματος j, ενώ το μέγεθος ΠjK δύναται να νοηθεί ως σύνθετος δείκτης της συνολικής (εργασίας και κεφαλαίου) παραγωγικότητας. Διαιρώντας κατά μέλη τις εξισώσεις (2) προκύπτει: wΑ (wΒ)–1 = ΠjΑ (ΠjΒ)–1 (3) η οποία δηλώνει ότι υπάρχει αμφιμονοσήμαντη σχέση ανάμεσα στα εθνικά ωρομίσθια και στις εθνικές παραγωγικότητες και, ειδικότερα, ότι wΑ > wΒ, ανεξαρτήτως του ύψους του r (εφόσον ΠLjΑ > ΠLjΒ και ΠCjΑ > ΠCjΒ). Τέλος, όπως εύκολα συνάγεται, όταν
wΑ (wΒ)–1 >(<)ΠjΑ (ΠjΒ)–1 (4)
τότε το εμπόρευμα j παράγεται, τελικά, μόνον στη χώρα Β (μόνον στη χώρα Α), διότι αυτή το προσφέρει σε χαμηλότερη τιμή.
Παράδειγμα: Όταν n = 3,
max {ΠjΑ (ΠjΒ)–1} = Π2Α (Π2Β)–1 = 5
min {ΠjΑ (ΠjΒ)–1} = Π1Α (Π1Β)–1 = 2
και ισχύσει π.χ.
2 = Π1Α (Π1Β)–1 = wΑ (wΒ)–1 < Π3Α (Π3Β)–1 < Π2Α (Π2Β)–1 = 5
τότε η χώρα Α παράγει και τα τρία εμπορεύματα, η χώρα Β παράγει μόνον το εμπόρευμα 1 και ο μισθός της είναι δύο φορές μικρότερος από αυτόν της χώρας Α. Για να μπορέσει η χώρα Β να παράγει και τα τρία εμπορεύματα, θα πρέπει ο μισθός της να γίνει 5 φορές μικρότερος από αυτόν της χώρας Α (οπότε η χώρα Α θα παράγει μόνον το εμπόρευμα 2), ήτοι
2 = Π1Α (Π1Β)–1 < Π3Α (Π3Β)–1 < wΑ (wΒ)–1 = Π2Α (Π2Β)–1 = 5
Άρα, σε κάθε περίπτωση, δηλαδή ανεξαρτήτως του σε ποια (ή ποιες) χώρες παράγεται τελικά κάθε ένα εμπόρευμα, και υπό την αντικειμενική προϋπόθεση ότι κάθε χώρα παράγει τουλάχιστον ένα εμπόρευμα, το γινόμενο wΑ (wΒ)–1 είναι μικρότερο ή ίσο από το μέγιστο των γινομένων ΠjΑ (ΠjΒ)–1 και μεγαλύτερο ή ίσο από το ελάχιστο των γινομένων ΠjΑ (ΠjΒ)–1 και, συνεπώς, κατανάγκην μεγαλύτερο του 1.
Επομένως, στο παρόν σύστημα, όπου το επιτόκιο είναι ενιαίο και η δυνατότητα αναπροσαρμογών της συναλλαγματικής ισοτιμίας δεν υφίσταται, οι εθνικές πολιτικές δεν μπορούν παρά να στοχεύουν σε αναπροσαρμογές του ωρομισθίου, με γνώμονα την εξίσωση (3), προκείμενου να επηρεάζουν την ενδοζωνική ανταγωνιστικότητα του εθνικού υποσυστήματος. Ωστόσο, το ωρομίσθιο της τεχνολογικά υστερούσας χώρας είναι νομοτελειακά μικρότερο από αυτό της υπερτερούσας χώρας, ενώ ο λόγος τους φράσσεται από τον ελάχιστο και τον μέγιστο λόγο των τομεακών συνολικών παραγωγικοτήτων.

Αναφορές
Brewer, A. (1985) Trade with fixed real wages and mobile capital, Journal of International Economics, 18, pp. 177-186.
Δορμπαράκης, Π. Χ. (1993) Ετυμολογικό Ερμηνευτικό Λεξικό της Νεοελληνικής κατά Ετυμολογικές Οικογένειες, Αθήνα, Σπουδή.
Evans, D. (1984) A critical assessment of some neo-Marxian trade theories, Journal of Development Studies, 20, pp. 202-226.
Krugman, P. και Obstfeld, M. (2011α) Διεθνής Οικονομική, Τόμος Α, Αθήνα, Κριτική.
Krugman, P. και Obstfeld, M. (2011β) Διεθνής Οικονομική, Τόμος Β, Αθήνα, Κριτική.
Μαριόλης, Θ. (1999) Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ένωση, στο: Θ. Μαριόλης και Γ. Σταμάτης (1999) ΟΝΕ και Νεοφιλελεύθερη Πολιτική, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα.
Μαριόλης, Θ. (2009) Η Ζώνη του Ευρώ και η Διεθνής Οικονομική Κρίση, στο: Θ. Μαριόλης (2011) Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και Οικονομική Κρίση, Αθήνα, Matura.
Μαριόλης, Θ. (2010α) Όψεις της Παραγωγής και Κατανομής Εισοδήματος στην Ελληνική Οικονομία, στο: Θ. Μαριόλης (2011) Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και Οικονομική Κρίση, Αθήνα, Matura.
Μαριόλης, Θ. (2010β) Περί Εξωτερικού Εμπορίου, στο: Θ. Μαριόλης (2010) Δοκίμια στη Λογική Ιστορία της Πολιτικής Οικονομίας, Αθήνα, Matura.
Μαρξ, Κ. (1978) Το Κεφάλαιο, Τόμος 3, Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή.
Μπάρροουζ, Ο. (1979) Σέκτες και Θάνατος, στο: Ο. Μπάρροουζ (2000) Η Σαϊεντολογία και τα Συστήματα Ελέγχου, Αθήνα, Ελεύθερος Τύπος.
Mariolis, T. (2004) Pure joint production and international trade: a note, Cambridge Journal of Economics, 28, pp. 449-456.
Mariolis, T., Soklis, G. and Groza, H. (2012) Estimation of the maximum attainable economic dependency ratio: evidence from the symmetric input-output tables of four European economies, Journal of Economic Analysis (forthcoming).
Οικονόμου, Γ., Σαμπεθάι, Ι. και Συμιγιάννης, Γ. (επιμ.) (2010) Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της Ελλάδος: Αιτίες Ανισορροπιών και Προτάσεις Πολιτικής, Αθήνα, Τράπεζα της Ελλάδος, Ιούλιος 2010.
Rymes, T. K. (1971) On Concepts of Capital and Technical Change, Cambridge, Cambridge University Press.
Sraffa, P. (1960) Production of Commodities by Means of Commodities. Prelude to a Critique of Economic Theory, Cambridge, Cambridge University Press (ελληνική έκδοση (1985): Θεσσαλονίκη, Σύγχρονα Θέματα, Προλογικό Σημείωμα: Γ. Κριμπάς, Μετάφραση: Σ. Βασιλάκης).
Steedman Ι. (1993) Διεθνές Εμπόριο, Αθήνα, Κριτική.
Steedman, I. (ed.) (1979) Fundamental Issues in Trade Theory, London, Macmillan.
Willke, H. (1996) Εισαγωγή στη Συστημική Θεωρία, Αθήνα, Κριτική
ΑΚΟΜΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΤΩΡΑ Η (ΑΡΙΣΤΕΡΗ) ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩ!
διαχειριστής
ΤΟ ΕΥΡΩ ΟΧΗΜΑ ΤΟΥ ΠΙΟ ΑΚΡΑΙΟΥ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΥ!

ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ!

Όταν η Ελλάδα έμπαινε στο ευρώ το 2001 ελάχιστοι (και κάτι παρακάτω!) αντιτάχθηκαν στην «εθνοσωτήρια» επιλογή του Κ. Σημίτη.

Και όσοι τότε υποστήριξαν ότι η ένταξη στο ευρώ θα ήταν άκρως επιζήμια για τη χώρα κατηγορούντο περίπου ως κατάλοιπα «δεινοσαύρων» και με πολύ χειρότερο τρόπο από ότι απαξιώνονται σήμερα όσοι υποστηρίζουν την έξοδο από την ευρωζώνη.



Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΜΠΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ!

Σήμερα, όμως, όλο και πληθαίνουν οι φωνές που αναγνωρίζουν ότι η ένταξη της χώρας στο ευρώ υπήρξε «λάθος».

Πόσοι άραγε θα αναγνωρίσουν, μετά από καιρό, ότι ακόμα μεγαλύτερο «λάθος» ήταν η μη έγκαιρη έξοδος, μέσα στην κρίση, της Ελλάδας από την ευρωζώνη;

Πράγματι, αν η Ελλάδα δεν είχε μπει στην ευρωζώνη ουδέποτε θα μπορούσε να φτάσει στο σημείο να μετατρέπεται γοργά, όπως γίνεται σήμερα, σε «Βουλγαρία» και να γυρίζει σε ένα νέο οικονομικό, κοινωνικό και εργασιακό μεσαίωνα!

Κι αυτό, πρώτον, διότι αν η Ελλάδα είχε εθνικό νόμισμα δεν θα μπορούσε να φτάσει να έχει τέτοιο υπέρμετρο χρέος, για τον απλούστατο λόγο ότι ο εξωτερικός, τουλάχιστον, παράγοντας δεν θα δάνειζε εύκολα μια Ελλάδα χωρίς το σκληρό ευρώ και δεύτερον διότι μια χώρα με εθνικό νόμισμα είναι αρκετά δύσκολο να δεχθεί έντονη κερδοσκοπική επίθεση επί του χρέους, αφού διαθέτει τρία όπλα για να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά: την υποτίμηση, το μονομερές «κούρεμα» του χρέους και την εκτύπωση χρήματος.



Η ΕΛΛΑΔΑ ΟΦΕΙΛΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΤΙΓΜΗ, ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΤΡΟΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΙ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ

Ας αφήσουμε, όμως, το μακρινό παρελθόν.

Σήμερα αποδεικνύεται πόσο καταστροφικές υπήρξαν οι επιλογές, πριν περίπου δύο χρόνια, της τρόικας και του μνημονίου.

Η Ελλάδα και τότε είχε μια μεγάλη ευκαιρία αντί να μπει στο μινώταυρο της τρόικας και των αλλεπάλληλων μνημονίων, να κάνει την επιλογή της εξόδου από την ευρωζώνη και της διαμόρφωσης εθνικού νομίσματος.

Η έξοδος από την ευρωζώνη, πριν την τρόικα και τα μνημόνια, τότε που όλο το χρέος (90% και πλέον) ήταν σε ιδιώτες και σε ελληνικό δίκαιο, θα το μετέτρεπε αυτομάτως σε χρέος υπό το νέο εθνικό νόμισμα.

Αυτό θα έδινε στην Ελλάδα τα εξής δύο πλεονεκτήματα.

Πρώτον: να αποπληρώνει νομίμως το χρέος της με εθνικό νόμισμα (και όχι σε ευρώ), έχοντας προς τούτο την πρόσθετη δυνατότητα εκτύπωσης χρήματος!

Δεύτερον: θα μπορούσε, επίσης, από πολύ καλύτερες θέσεις και υπό την απειλή της μονομερούς νόμιμης διαγραφής του χρέους, να διαπραγματευτεί την συναινετική διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του. Αλλά και αν ακόμα αυτή η διαπραγμάτευση δεν ευδοκιμούσε, τότε μονομερώς η Ελλάδα θα μπορούσε να διαγράψει, με βάση το ελληνικό δίκαιο, το μεγαλύτερο ή και όλο το χρέος της!

Κι όμως, αντί η Ελλάδα, από το 2010 να ακολουθήσει το δρόμο εκτός ευρωζώνης, έχοντας διαφορετικές θετικές εναλλακτικές επιλογές για το χρέος, όπως αυτές που αναφέραμε, επελέγη από την κυβέρνηση του ΓΑΠ ο δρόμος της τροϊκανής και μνημονιακής καταστροφής!

PSI ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΕΛΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΗ ΛΥΣΗ!

Η τραγωδία είναι ότι αυτός ο δρόμος συνεχίζεται και κλιμακώνεται, παρά τα απίστευτα θλιβερά αποτελέσματα.

Και κλιμακώνεται τώρα από τη «συγκυβέρνηση» αστικής καμαρίλας ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ με επικεφαλής το «δοτό» και «εγκάθετο» Πρωθυπουργό Λ. Παπαδήμο.

Η επιμονή στο PSI, αν και εφόσον ολοκληρωθεί, σημαίνει ότι η χώρα θα πάει σε πτώχευση με τη «βούλα» των δανειστών, θα ακολουθήσει νέα «αποικιακή» δανειακή σύμβαση, νέο πολύ πιο «δρακόντειο» μνημόνιο, γενική εκποίηση της χώρας, μισθολογική και εργασιακή διάλυση και ακόμα χειρότερη και πιο μακροχρόνια ύφεση!

Κι αυτά ενώ το χρέος όχι μόνο δεν θα γίνει βιώσιμο αλλά και θα εκτοξεύεται!

Κι ακόμα χειρότερα, ενώ το ελληνικό χρέος, μέσω PSI θα μεταφερθεί τελικά από τους ιδιώτες στα κράτη μέλη της ευρωζώνης και την ΕΚΤ και από το ελληνικό στο αγγλικό δίκαιο, καθιστώντας πολύ πιο δυσχερή στο μέλλον την αναδιάρθρωση και διαγραφή του!

ΠΙΟ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟ ΠΟΤΕ Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ!

Σήμερα όσο ποτέ, πριν η χώρα προχωρήσει πιο βαθιά στην άβυσσο, είναι απόλυτα αναγκαία μια μεγάλη ανατροπή ώστε μια προοδευτική κυβέρνηση να κάνει άμεσα το βήμα εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη στο πλαίσιο ενός προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.

Η άμεση έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη θα μετέτρεπε, τουλάχιστον, το χρέος προς τους ιδιώτες, το οποίο ακόμα είναι (αν προσμετρήσουμε και το χρέος που κατέχει η ΕΚΤ) το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του χρέους, σε εθνικό νόμισμα.

Αυτό θα έδινε τη δυνατότητα στη χώρα μας να αποπλήρωνε τα τοκοχρεολύσιά της σε εθνικό νόμισμα, που , εν πολλοίς, θα μπορούσε να τυπώνει η νέα, υπό εθνικό έλεγχο, Κεντρική Τράπεζα!

Μια τέτοια δυνατότητα στη χώρα, όπως και η δυνατότητά της να διαγράψει μονομερώς και νομίμως το χρέος της στη βάση του ελληνικού δικαίου θα έδινε στην Ελλάδα μια μεγάλη πρόσθετη διαπραγματευτική δύναμη.

Μια δύναμη που θα μπορούσε να την αξιοποιήσει (αύριο θα είναι πολύ πιο δυσχερές μετά το PSI κλπ) για να διαπραγματευτεί από ισχυρές θέσεις τη «συναινετική διαγραφή» του μεγαλύτερου μέρους του χρέους της!

Σε κάθε περίπτωση, εκτός ευρώ, πέραν των ευχερειών για πολλές συμφέρουσες εναλλακτικές δυνατότητες, η χώρα θα μπορούσε πολύ καλύτερα ή, για να ακριβολογούμε, μόνο τότε θα μπορεί, να προχωρήσει, εφόσον χρειαστεί, στην οριστική μονομερή διακοπή αποπληρωμής του χρέους για λόγους επιβίωσης και προοπτικής της χώρας, χωρίς να μπορεί να την πνίξουν η Ε.Ε., η ΕΚΤ και το χρηματιστικό κεφάλαιο.

Επειδή υπάρχουν αυτές οι δυνατότητες εκτός ευρώ αλλά και οι προϋποθέσεις για μια νέα πορεία ανάπτυξης και ανασυγκρότησης της χώρας, πέραν και έξω από την κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου, γι’ αυτό έχουν «σκυλιάσει» οι κυρίαρχοι ξένοι και εγχώριοι κύκλοι να καταστροφολογούν ασύστολα με το εθνικό νόμισμα.

ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΚΑΙ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑ

Κινδυνολογούν, για παράδειγμα, αυτοί οι κύκλοι ότι το εθνικό νόμισμα και μια νέα προοδευτική πορεία θα αφήσουν έκθετη τη χώρα στην κερδοσκοπία όσων έβγαλαν τα λεφτά τους έξω από τη χώρα, ενώ θα υπάρξουν τεράστιες ελλείψεις πρώτων υλών και εισαγόμενων προϊόντων κλπ.

Η Iskra έχει απαντήσει, έστω μόνη σχεδόν και με τις μικρές της «ερασιτεχνικές» δυνάμεις, σε όλη αυτή την ακατάσχετη χυδαιολογία.

Όταν εμείς μιλάμε για έξοδο από το ευρώ αναφερόμαστε σε μια αριστερή έξοδο που θα την πραγματοποιήσει μια αριστερή κυβέρνηση για να προωθήσει ένα προοδευτικό πρόγραμμα σοσιαλιστικής προοπτικής.

Το πρώτο που θα κάνει μια τέτοια κυβέρνηση είναι να ανακόψει την εξαγωγή κεφαλαίων και τις κερδοσκοπικές εξαγορές που σήμερα εξαπλώνονται λόγω των εφαρμοζόμενων πολιτικών και της κατάρρευσης των εγχώριων αποταμιεύσεων.

Αυτό που θα κάνει, λοιπόν, μια κυβέρνηση της Αριστεράς είναι να επιβάλλει τον έλεγχο στην κίνηση, πρώτα απ’ όλα των κερδοσκοπικών κεφαλαίων και να εφαρμόσει μια αυστηρή νομοθεσία για την προστασία του εθνικού νομίσματος και την καταπολέμηση ενεργειών αποθησαυρισμού σε ευρώ!

Το δεύτερο άμεσο που θα κάνει μια κυβέρνηση της Αριστεράς είναι να εθνικοποιήσει – κοινωνικοποιήσει τις τράπεζες και να επιβάλλει ταυτόχρονα ένα αυστηρό έλεγχο των τιμών και την καταπολέμηση των καρτέλ, πράγμα που θα τιθασεύει τον πληθωρισμό των εισαγόμενων, ενώ μια γενναία υποτίμηση θα δώσει μια πρώτη ώθηση στις εξαγωγές.

Την ίδια ώρα τα έσοδα των εξαγωγών αλλά και το πρώτο συναλλαγματικό απόθεμα σε ευρώ που θα αντικατασταθεί με το νέο εθνικό νόμισμα, μαζί με το τουριστικό συνάλλαγμα, που θα ενισχυθεί λόγω υποτίμησης, είναι αρκετά για να στηρίξουν τις απαραίτητες εισαγωγές της χώρας, αν και αυτές, ιδιαίτερα στα είδη πολυτελείας, θα πρέπει να περιοριστούν και εν μέρει να υποκατασταθούν από την τόνωση της εγχώριας δραστηριότητας.

Αυτά είναι πολύ συνοπτικά προς απάντηση των καταστροφολογούντων, τα οποία, με την πρώτη ευκαιρία, η iskra θα αναπτύξει πολύ πιο διεξοδικά.

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το συμπέρασμά μας, εντελώς αποφθευγματικά, είναι το εξής απλό:

Αν η χώρα δεν προβεί πολύ γρήγορα σε μια αριστερή έξοδο από το ευρώ, με προοδευτικό πρόγραμμα και σοσιαλιστική προοπτική, ο κίνδυνος δεν είναι απλώς να γυρίσει δύο περίπου αιώνες πίσω, αλλά να περιθωριοποιηθεί χωρίς κανένα μέλλον και προοπτική, με ένα πληθυσμό που είτε θα πένεται είτε θα ακολουθεί τους δρόμους της μετανάστευσης.


Aπό την Ιστοσελίδα της ΙΣΚΡΑ

ΤΟ PSI ΑΠΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΚΥΜΑ ΛΕΗΛΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ!

ΕΤΟΙΜΗ ΜΙΑ ΚΑΤ' ΑΡΧΗΝ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟ PSI;

PSI ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΤΩΧΕΥΣΗ, ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, ΝΕΑ ΜΕΙΩΣΗ ΜΙΣΘΩΝ, ΥΦΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ!

Όλα δείχνουν ότι η χώρα βαδίζει προς τη λήξη της πρώτης φάσης μιας βασανιστικής και μαρτυρικής πορείας για την «υποτιθέμενη» ολοκλήρωση του PSI.

Αυτή η «ολοκλήρωση» του PSI όχι μόνο δεν θα προσφέρει την παραμικρή ανακούφιση στην οικονομία και την κοινωνία αλλά και θα ρίξει τη χώρα σε μια νέα άβυσσο, ρημάζοντας ότι έχει, με χίλιες δυσκολίες, απομείνει όρθιο σε αυτή τη χώρα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει ισχυρή πιθανότητα να υπάρξει, με την έλευση Νταλάρα στην Αθήνα και στις σχετικές διαπραγματεύσεις με τον Λ. Παπαδήμο και το οικονομικό επιτελείο, κάποια καταρχήν συμφωνία για το επιτόκιο (μάλλον γύρω ή λίγο κάτω από το 4%) και τους άλλους όρους του «κουρέματος» και της ανταλλαγής ομολόγων.

Αυτή η καταρχήν, όμως, συμφωνία θα πρέπει να περάσει από σαράντα κύματα μέχρι να εφαρμοστεί - και αν εφαρμοστεί ! - ενώ είναι βέβαιον ότι θα είναι απολύτως ανεπαρκής για να καταστήσει το ελληνικό χρέος βιώσιμο και σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται να είναι εθελοντική.

Για αυτό αρκετοί από τους ιθύνοντες κύκλους στην ΕΕ έχουν αρχίσει να ψελλίζουν για την ανάγκη να μπουν στο «κούρεμα» και τα ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ για να «χρυσώσουν», όπως-όπως, το χάπι του ελληνικού μαρτυρίου.

Το γεγονός ότι η συμφωνία ανταλλαγής δεν θα είναι εθελοντική αλλά τελικώς η συμμετοχή θα γίνει υποχρεωτική, σημαίνει ότι θα επέλθει πτώχευση εντός του ευρώ, της οποίας μόνο το είδος θα απομένει να καθοριστεί!

Αυτή η πτώχευση θα έχει ως συνεπακόλουθο νέο δρακόντειο μνημόνιο, το οποίο ήδη τελεί υπό (ψευδο)«διαπραγμάτευση» και την πλήρη παράδοση της χώρας στην τρόϊκα για τα περαιτέρω, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η γενική εκποίηση-ιδιωτικοποίηση (ξεπούλημα) των πάντων σε αυτόν τον τόπο!

Ήδη οι (ψευτο)«διαπραγματεύσεις» για το νέο δρακόντειο μνημόνιο βρίσκονται αυτή την ώρα σε εξέλιξη

Στο στόχαστρο αυτού του μνημονίου θα είναι οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα, πλην, ίσως, του κατώτατου μισθού, ο οποίος, ενδεχομένως, να διατηρηθεί φαινομενικά, αφού στην πράξη είναι ήδη «μισθός-φάντασμα»!

Στόχος του νέου μνημονίου θα είναι, επίσης, σε πρώτη φάση οι επικουρικές συντάξεις και αμέσως μετά ό,τι έχει απομείνει από τις κύριες συντάξεις!

Και αυτό διότι το πλήγμα από το PSI θα το υποστούν τα ασφαλιστικά ταμεία, αφού θα «κουρευτούν» χωρίς αποζημίωση (!) τα ομόλογα ύψους περίπου 24 δις που κατέχουν!

Με δυο λόγια το PSI, μέσα σε συνθήκες ύφεσης και ανεργίας, θα επιφέρει τη χαριστική βολή στο ασφαλιστικό σύστημα, ενώ θα το αποτελειώσει η δραστική μείωση των ασφαλιστικών εισφορών (περίπου 10%) που έχουν εγκληματικά συνομολογήσει οι περίφημοι κοινωνικοί εταίροι και της πλειοψηφίας της ΓΣΕΕ συμπεριλαμβανομένης.

Να σημειώσουμε ότι αυτή η νέα πρωτοφανής λεηλασία της χώρας θα φέρει τη συνυπογραφή και τη γραπτή δέσμευση για εφαρμογή της (δανειακή σύμβαση + νέο μνημόνιο) και των τριών κομμάτων της αστικής καμαρίλας (ΠΑΣΟΚ -ΝΔ -ΛΑΟΣ), όπως ρητά απαιτεί η τρόϊκα και θέτει ως προϋπόθεση της νέας χρηματοδότησης.

Αυτή την ώρα που η Ελλάδα δένεται χειροπόδαρα και όλο το χρέος της πάει να μεταφερθεί στο Αγγλικό δίκαιο και σε «θεσμικούς» φορείς (κράτη, ΕΚΤ και ΔΝΤ), καθιστώντας πολύ πιο δυσχερές το άνευ όρων «κούρεμά» του με ελληνική πρωτοβουλία, μόνο ο ελληνικός λαός μπορεί να διασώσει τη χώρα από την ολοκληρωτική καταστροφή και τον εξανδραποδισμό.

Σήμερα όσο ποτέ γίνεται αναγκαία μια μεγάλη συμπαράταξη της Αριστεράς και μια γνήσια εργατική και λαϊκή επανάσταση που θα πει ένα μεγάλο όχι στο PSI, την τρόικα, το παλιό και το νέο μνημόνιο!

Σήμερα, όσο ποτέ, ο λαός στο δρόμο και στο προσκήνιο μαζί με μια συμπορευόμενη Αριστερά, μπορεί να ανατρέψει μια βρώμικη πολιτική και οικονομική τάξη πραγμάτων και να επιβάλει τη διακοπή αποπληρωμής του χρέους, την άμεση έξοδο από την ευρωζώνη, τη συνολική σύγκρουση με την ΕΕ και τις ολοκληρωτικές επιλογές της, ανοίγοντας το δρόμο σε μια αναγεννητική προοδευτική παραγωγική και κοινωνική ανασυγκρότηση της χώρας με προοπτική ένα νέο σοσιαλισμό!


Από την ιστοσελίδα της ΙSKRA

Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου 2012

Το σύγχρονο πρόσωπο της εξαθλίωσης - Κρίση κεϋνσιανισμού και νεοφιλελευθερισμού του Δημήτρη Γρηγορόπουλου

17-02-2012 - 11:52:14

ειρά από νέους όρους που εμφανίζονται, επιχειρεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο της εξαθλίωσης της σύγχρονης εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων: «πρεκαριάτο», «επισφάλεια», «νεόπτωχοι». Στην ουσία, έρχεται στο προσκήνιο μία βαθιά μαρξιστική ανάλυση. Η ζωή της εργατικής τάξης, κάτω από την καπιταλιστική κυριαρχία, κινείται ανάμεσα στη Σκύλλα της «σχετικής εξαθλίωσης» και στη Χάρυβδη της «απόλυτης εξαθλίωσης».



Ποιος από τους αστούς ιδεολόγους και πολιτικούς και κάποιους «ανανεωτές» του μαρξισμού, που τις «χρυσές» δεκαετίες του κεϋνσιανισμού (’60-’70) λοιδορούσαν τον Μαρξ για την αντίληψη της σύμφυτης στον καπιταλισμό τάσης για εξαθλίωση, θα φανταζόταν ότι η γραμμική εξέλιξη του καπιταλισμού, την οποία επέσειαν ως λάβαρο, θα αναστρεφόταν; Και ότι ο καπιταλισμός θα πρόβαλε, και μάλιστα σε μια εποχή εκρηκτικής επιστημονικοτεχνικής επανάστασης, το φρικαλέο πρόσωπο της εξαθλίωσης στη φυσική και απόλυτη μορφή της;Υποτίθεται ότι για μια ακόμη φορά η αστική ιδεολογία είχε ανακαλύψει την αβασιμότητα (την είχε επινοήσει, δηλαδή) του μαρξισμού. Το σχήμα σκέψης ήταν, το εξής: Σε μίαν εποχή ρυθμισμένης ανάπτυξης του καπιταλισμού, σύγκλισης των τάξεων και γενικής ευημερίας, η θεωρία του Μαρξ για τη νομοτελειακή ταξική πάλη και την επανάσταση διαψευδόταν, αφού η θεωρία της εξαθλίωσης, στην οποία κατ’ αυτούς, ο Μαρξ θεμελίωνε την αναγκαιότητα της επανάστασης, είχε εν τοις πράγμασι αποδειχτεί αβάσιμη.Πρόκειται βέβαια για ευτελή διαστρέβλωση. Ο Μαρξ προσέγγιζε την αθλιότητα (χειροτέρευση της κατάστασης της εργατικής τάξης) με διαλεκτική έννοια και ως σχετική και ως απόλυτη. Η εξαθλίωση είναι σχετική, γιατί ακόμη κι όταν ο εργάτης αποσπά καλύτερη αμοιβή, λόγω της συσσώρευσης, το κεφάλαιο αυξάνει τη δυσαναλογία του με την αμοιβή των εργατών. Όταν όμως το κεφάλαιο μειώνει την αμοιβή της εργατικής δύναμης, τότε επέρχεται απόλυτη χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, όπως στη σημερινή κρίση, η χειροτέρευση ωθείται στα ακραία όρια της φυσικής εξαθλίωσης, καθώς διακυβεύεται ακόμη κι η επιβίωση.Παρά τις θριαμβολογίες των κεϋνσιανών (να τα βλέπουν οι όψιμοι θιασώτες του) και των νεοφιλελεύθερων (να τα βλέπουν οι τέως σοσιαλιστές) στη φάση της ευφορίας τους, ο καπιταλισμός παρέμεινε ανορθόλογος και απάνθρωπος. Η κρίση, η εκμετάλλευση, αλλά και η βαρβαρότητα είναι εγγεγραμμένη στο DNA του. Στην εκδοχή του ολοκληρωτικού νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, η επιθετικότητα κατά της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων οξύνθηκε αφόρητα σε έκταση και σε ένταση: Ανεργία, απολύσεις, ελαστική εργασία, μεγάλη μείωση αποδοχών, πρωτοφανής φορομπηξία, συντάξεις πείνας και παράταση του εργασιακού χρόνου, αύξηση του τιμάριθμου και μάλιστα στα βασικά είδη για τον εργαζόμενο και στις δημόσιες υπηρεσίες, καρατόμηση δικαιωμάτων προ δεκαετιών και αιώνος κατακτημένων (π.χ. μονιμότητα δημοσίων υπαλλήλων), γενικότερος αυταρχισμός (βλ. επιτροπεία). Οι πληγές του Φαραώ! Και δεν πρόκειται για ιδιαιτερότητα του ελληνικού καπιταλισμού, αλλά για γενική επίθεση (με διαφορές βέβαια ανά χώρα) του καπιταλισμού ενάντια στο βιοτικό επίπεδο και τα δικαιώματα των εργαζομένων ακόμη και των ηγετικών καπιταλιστικών χωρών. Τι να πρωτοαναφέρει κανείς; Τα 23 εκατ. ανέργων στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Την πολύχρονη λιτότητα της εργατικής τάξης της Γερμανίας; Το 10,4% της ανεργίας στην ευρωζώνη; Την αδυναμία πρόσβασης εκατομμυρίων Αμερικανών στις υπηρεσίες υγείας ή τους άθλιους όρους ζωής των Κινέζων εργατών;


Tο κεφάλαιο στην αδυσώπητη επίθεσή του κατά της εργατικής τάξης έχει στρατηγικό στόχο: Να αλλάξει το συσχετισμό και να ενισχύσει την κυριαρχία του επ’ αυτής σταθερά και συνολικά (οικονομικά και πολιτικά). Στοχεύει στην αφαίμαξη περισσότερης υπεραξίας (σε αυξανόμενο βαθμό απόλυτης), στην υφαρπαγή εισοδήματος με πληθωρισμό και φορολογία, στην κατεδάφιση του κράτους πρόνοιας, στη διεύρυνση του εφεδρικού στρατού (άνεργοι και επισφαλείς), στη δημιουργία αυταρχικού κλοιού στα εργασιακά και τα γενικότερα πολιτικά δικαιώματα, στην ψυχολογική αποδόμηση της εργατικής τάξης (απογοήτευση, φόβος, παθητικότητα) ώστε να παραιτηθεί από την ταξική πάλη για βελτιώσεις και την επαναστατική κορύφωσή της, αλλά και στην κηδεμόνευση της ελληνικής κοινωνίας από την ολιγαρχία του Βερολίνου και των Βρυξελλών. Θα μπορούσε κάποιος καλοπροαίρετος πολίτης να αναρωτηθεί γιατί το κεφάλαιο και οι μηχανισμοί του επιμένουν στην ίδια χρεοκοπημένη πολιτική των μνημονίων, δάνειο στο δάνειο, λιτότητα, ύφεση, ανεργία, αφού σύμφωνα και με τις δικές τους εκτιμήσεις, στην καλύτερη περίπτωση, η πολιτική αυτή θα επαναφέρει το χρέος στο 120% (150% σύμφωνα με την απόρρητη έκθεση του Τόμσεν στο ΔΝΤ), δηλαδή στο επίπεδο του 2009 προ Mνημονίου! (Πίθος των Δαναΐδων). Όμως οι Γερμανοί δεν παραφρόνησαν. Ασφαλώς, δεν εμπνέονται από μια «σωτήρια» πολιτική για την ανάταξη της Ελλάδας. Στόχος τους είναι η είσπραξη των δανεικών και μια λύση Λετονίας για τη χώρα μας: Δηλαδή μεγάλη ύφεση, εκτεταμένη φτώχεια, ανεργία εκατομμυρίων, ιδιοποίηση αντί πινακίου φακής του πλούτου της χώρας, με πιθανότητα μικρού πρωτογενούς πλεονάσματος μετά από πολλά χρόνια. Δηλαδή, μετατροπή της χώρας μαζί με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και ορισμένα «pigs» σε Ελντοράντο για το πολυεθνικό και το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Γι’ αυτό οι τροϊκανοί με παρρησία διακηρύσσουν ότι στόχος των μνημονίων είναι να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά μας έναντι χωρών, όπως η Βουλγαρία... Η εξαθλίωση της εργατικής τάξης σήμερα συνδέεται, όπως τόνιζαν οι Μαρξ και Ένγκελς, μ’ ένα άλλο καταλυτικό φαινόμενο: Tην αβεβαιότητα της ύπαρξης. Αυτή η αβεβαιότητα κατατρύχει όχι μόνο αυτούς που έχουν πληγεί βαριά από την κρίση, αλλά κι αυτούς που ζουν κάπως καλύτερα, όπως για παράδειγμα έναν εργάτη που διατηρεί την εργασιακή του θέση ή έναν επαγγελματία που διατηρεί την επιχείρησή του. Και ο πρώτος όμως και ο δεύτερος λόγω της περιρρέουσας κατάστασης (λιτότητα, ύφεση) ζουν με το άγχος της καταστροφής. Γι’ αυτό επικρατεί μια γενικευμένη ανασφάλεια στον εργαζόμενο πληθυσμό, που τον διαβρώνει ψυχικά, αν δεν αντιδράσει. Χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια και ο όρος επισφάλεια και πρεκαριάτο (από τη λατινική λέξη precarius = αβέβαιος) για την προσωρινή απασχόληση, την ευέλικτη εργασία, την κινητικότητα μεταξύ εργασίας και ανεργίας. Χρησιμοποιείται επίσης ο όρος «νεόπτωχοι», για να περιγράψει τα στρώματα εκείνα, που μέσα στην κρίση καταστρέφονται οικονομικά και εξαθλιώνονται. Νομίζουμε ότι ο όρος χειροτέρευση (εξαθλίωση) και ανασφάλεια εκφράζουν βαθύτερα και σφαιρικότερα την κατάσταση της εργατικής τάξης στη συγκυρία, ενώ βέβαια και οι άλλοι όροι εκφράζουν συγκεκριμένα φαινόμενα. Με το νέο Mνημόνιο, που έχει στρατηγικό χαρακτήρα, η επιδείνωση της θέσης (οικονομική, κοινωνική, πολιτική) της εργατικής τάξης είναι η Κερκόπορτα, που θα προσφέρει τη χώρα βορά στην αδηφαγία των πολυεθνικών και των αγορών. Κατά τη Γιούροστατ και την EΛΣTAT, η ανεργία στη χώρα μας ξεπέρασε ήδη το 20% (πραγματική 25%). Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η εμμονή στη μείωση των μισθών, την κατάργηση των δώρων, την περικοπή των συντάξεων εξυπηρετεί τα συμφέροντα και της εγχώριας αστικής τάξης, αλλά και των πολυεθνικών, που ακονίζουν μαχαίρια και πιρούνια για το μεγάλο φαγοπότι, με την ιδιοποίηση υπεραξίας και εθνικού πλούτου.Ο ακραίος ταξικός χαρακτήρας της επίθεσης στο εισόδημα των εργαζομένων και των συνταξιούχων αποδεικνύεται και εξ αντιθέτου, με τρόπο μάλιστα που εκθέτει την τρόικα και τους εδώ μικροσυνεταίρους της. Μειώνουν στο όνομα πάλι της ανταγωνιστικότητας (με συναίνεση της ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ) το μη μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων. Για την κάλυψη όμως της απώλειας των ασφαλιστικών ταμείων απαιτούν υψηλή αύξηση του ΦΠΑ βασικών αγαθών και τη μείωση της φορολογικής κλίμακας από 8 σε 4 επίπεδα, οδηγώντας στα ύψη την επιβάρυνση των μόνιμων φορολογικών υποζυγίων και υποθηκεύοντας τα ασφαλιστικά ταμεία. Το ωραίο είναι ότι ο Τόμσεν στην πρωθυπουργική εμφάνισή του (ο Παπαδήμος σιωπά) ομολόγησε (Καθημερινή) ότι ήταν λάθος της τρόικας η υπερβολή στη φορολόγηση! Τι αξία έχουν όμως ομολογίες και παραδοχές μπροστά στα κέρδη του κεφαλαίου;Προκλητικά ταξική είναι και η απαίτηση της τρόικας για την κατάργηση του (μειωμένου από τον Λοβέρδο) ορίου απολύσεων, αλλά και για το κλείσιμο δημόσιων οργανισμών με την απόλυση του προσωπικού τους. Ήδη αποφασίστηκε η άμεση απόλυση 15 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων. Όταν όμως η ύφεση θεριεύει και η ανεργία ξεπέρασε το 20% (και ανεπίσημα κατά Ρομπόλη το 25%), οι επιτηρητές ανάλγητα επιβάλλουν και θεσμοποιημένες (βάσει νόμων) απολύσεις, που θα επιτείνουν και την ύφεση!Αντίθετα όμως, για τη φοροδιαφυγή των δεκάδων δισεκατομμυρίων στο εξωτερικό και το εσωτερικό, την εισφοροδιαφυγή (ένας στους τρεις εργαζόμενους είναι ανασφάλιστος), την απουσία ελεγκτικών μηχανισμών, δεν επιβάλλουν βίαια μέτρα, απλώς προβαίνουν σε ήπιες συστάσεις. Εξάλλου, με το μηχανισμό της νόμιμης φοροαπαλλαγής απαλλάσσουν τους καπιταλιστές από το μη μισθολογικό κόστος, ενώ με τις σαρωτικές μειώσεις μισθών γεμίζουν τα σεντούκια τους. Προφανώς, προλειαίνουν το έδαφος για επενδύσεις στη χώρα και κυρίως στις ΕΟΖ (Ειδικές Oικονομικές Zώνες) που ετοιμάζονται να εγκαθιδρύσουν στη χώρα μας, στις οποίες το κεφάλαιο θα δρα ασύδοτα, χωρίς κανένα έλεγχο με μορφές «νεοαποικιοκρατίας.Το καθεστώς ασυδοσίας που μεθοδεύει το διεθνές κεφάλαιο ως βασική παράμετρο επιδιώκει και την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Το εργατικό δίκαιο έχει ήδη δεχτεί καίρια πλήγματα, όπως η κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η απαγόρευση μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία (πρέπει να υπάρχει συναίνεση και της εργοδοτικής πλευράς) οι επιχειρησιακές συμβάσεις, η αύξηση απολύσεων με μείωση των αποζημιώσεων κ.ά. Τώρα όμως οι εκπρόσωποι των δανειστών μας σ’ ένα παραλήρημα νεοφιλελευθερισμού επιδιώκουν την πλήρη ευελιξία της αγοράς εργασίας, για να καταστήσουν ελκυστική τη χώρα μας για «επενδύσεις» και να αποφύγουν τις οχλήσεις από το εργατικό δυναμικό. Τώρα στο στόχαστρο έθεσαν τις κλααδικές συμβάσεις, που κατά κανόνα εξασφαλίζουν απολαβές κατά τι ανώτερες από την Eθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση. Περιόρισαν λοιπόν τη μετενέργεια (παράταση της συλλογικής σύμβασης) σε ένα τρίμηνο, μέχρι να υπογραφεί νέα σύμβαση.Αν δεν υπάρξει νέα συμφωνία, θα υπογράφεται επιχειρησιακή σύμβαση ή ατομικές συμβάσεις, που θα είναι απαλλαγμένες από τις προβλέψεις της προηγούμενης σύμβασης. Επέβαλαν ακόμη την εξίσωση στους όρους εργασίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα (εισηγμένες ΔΕΚΟ, τράπεζες, ΟΤΕ, ΔΕΗ) με μείωση στις αμοιβές, απολύσεις, περικοπή επιδομάτων, επιβολή μερικής απασχόλησης με διευθυντικό δικαίωμα! Αυτές οι κατ’ ευφημισμό «μεταρρυθμίσεις» δεν αποσκοπούν στον εξορθολογισμό των επιχειρήσεων, αλλά κατ’ επείγουσα εντολή των Βρυξελλών, στην ταχύτατη ιδιωτικοποίησή τους, ώστε να εξασφαλιστούν οι πιο ευνοϊκοί όροι για την αρπαγή τους από τις πολυεθνικές. Ωμή απόδειξη ότι τα μνημόνια εξυπηρετούν τα συμφέροντα των αγορών και όχι της ελληνικής κοινωνίας αποτελεί και η δημιουργία αυτόνομου ταμείου για το νέο δάνειο, που θα αναχρηματοδοτεί μόνο το χρέος μας. Αυτή την ιταμή ρύθμιση προσυπέγραψαν χωρίς αντίδραση οι γραικύλοι κυβερνώντες τη χώρα, όπως και την υπαγωγή της δανειακής σύμβασης στο αγγλικό δίκαιο, που επιτρέπει την εκποίηση της εθνικής περιουσίας. Η αιχμή της νεοφιλελεύθερης επίθεσης στρέφεται κατά της εργασίας. Δεν είναι μόνον η σύνθλιψη των εργασιακών δικαιωμάτων. Πολλοί κεφαλαιοκράτες δράττονται της ευκαιρίας, για να πραγματοποιήσουν αυθαίρετες απολύσεις και να ελαστικοποιήσουν στο έπακρο τις εργασιακές σχέσεις, για να αυξήσουν τα κέρδη τους και να εκβιάζουν τους εργάτες. Η ανεργία έχει ήδη ξεπεράσει το 20%.Σοκάρει το ποσοστό ανεργίας των νέων. Πλησιάζουν το 50%! Αυξάνονται και οι μακροχρόνια άνεργοι. Παράλληλα, τείνει να κυριαρχήσει στον ιδιωτικό τομέα και βαθμιαία στο δημόσιο η επισφαλής - ευέλικτη μορφή εργασίας αντί της σταθερής και καθορισμένης. Ήδη το 2011 οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης αντιπροσώπευαν μόλις το 59%. Αλλά το ποσοστό αυτό είναι σαφώς μικρότερο, αφού οι εργοδότες απασχολούν τον εργαζόμενο κατά το δοκούν και τον αμείβουν κατά το δοκούν. Η εφευρετικότητα των επιχειρηματιών και των κρατικών παραγόντων στη δημιουργία ευέλικτων μορφών εργασίας είναι ανεξάντλητη: Μερική απασχόληση, εκ περιτροπής εργασία, σύμβαση, εργασία με «μπλοκάκι», εφεδρεία, ενοικίαση εργαζομένων, κοινωνική εργασία, σταζ κ.ά. Την επισφάλεια περιγράφει ο Μαρξ στο Κεφάλαιο ως μορφή σχετικού υπερπληθυσμού που βρίσκεται μεταξύ εργασίας και ανεργίας. Η διαφορά είναι ότι στην εποχή του Μαρξ η επισφάλεια ήταν μια αυθόρμητη τάση του κεφαλαίου, ενώ στην εποχή μας αποτελεί μια κρατικά σχεδιασμένη και θεσμοποιημένη πολιτική, που τείνει να κυριαρχήσει στις εργασιακές σχέσεις, ιδίως του ιδιωτικού τομέα.


Tο κεφάλαιο στην αδυσώπητη επίθεσή του κατά της εργατικής τάξης έχει στρατηγικό στόχο: Να αλλάξει το συσχετισμό και να ενισχύσει την κυριαρχία του επ’ αυτής σταθερά και συνολικά (οικονομικά και πολιτικά). Στοχεύει στην αφαίμαξη περισσότερης υπεραξίας (σε αυξανόμενο βαθμό απόλυτης), στην υφαρπαγή εισοδήματος με πληθωρισμό και φορολογία, στην κατεδάφιση του κράτους πρόνοιας, στη διεύρυνση του εφεδρικού στρατού (άνεργοι και επισφαλείς), στη δημιουργία αυταρχικού κλοιού στα εργασιακά και τα γενικότερα πολιτικά δικαιώματα, στην ψυχολογική αποδόμηση της εργατικής τάξης (απογοήτευση, φόβος, παθητικότητα) ώστε να παραιτηθεί από την ταξική πάλη για βελτιώσεις και την επαναστατική κορύφωσή της, αλλά και στην κηδεμόνευση της ελληνικής κοινωνίας από την ολιγαρχία του Βερολίνου και των Βρυξελλών. Θα μπορούσε κάποιος καλοπροαίρετος πολίτης να αναρωτηθεί γιατί το κεφάλαιο και οι μηχανισμοί του επιμένουν στην ίδια χρεοκοπημένη πολιτική των μνημονίων, δάνειο στο δάνειο, λιτότητα, ύφεση, ανεργία, αφού σύμφωνα και με τις δικές τους εκτιμήσεις, στην καλύτερη περίπτωση, η πολιτική αυτή θα επαναφέρει το χρέος στο 120% (150% σύμφωνα με την απόρρητη έκθεση του Τόμσεν στο ΔΝΤ), δηλαδή στο επίπεδο του 2009 προ Mνημονίου! (Πίθος των Δαναΐδων). Όμως οι Γερμανοί δεν παραφρόνησαν. Ασφαλώς, δεν εμπνέονται από μια «σωτήρια» πολιτική για την ανάταξη της Ελλάδας. Στόχος τους είναι η είσπραξη των δανεικών και μια λύση Λετονίας για τη χώρα μας: Δηλαδή μεγάλη ύφεση, εκτεταμένη φτώχεια, ανεργία εκατομμυρίων, ιδιοποίηση αντί πινακίου φακής του πλούτου της χώρας, με πιθανότητα μικρού πρωτογενούς πλεονάσματος μετά από πολλά χρόνια. Δηλαδή, μετατροπή της χώρας μαζί με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και ορισμένα «pigs» σε Ελντοράντο για το πολυεθνικό και το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Γι’ αυτό οι τροϊκανοί με παρρησία διακηρύσσουν ότι στόχος των μνημονίων είναι να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά μας έναντι χωρών, όπως η Βουλγαρία... Η εξαθλίωση της εργατικής τάξης σήμερα συνδέεται, όπως τόνιζαν οι Μαρξ και Ένγκελς, μ’ ένα άλλο καταλυτικό φαινόμενο: Tην αβεβαιότητα της ύπαρξης. Αυτή η αβεβαιότητα κατατρύχει όχι μόνο αυτούς που έχουν πληγεί βαριά από την κρίση, αλλά κι αυτούς που ζουν κάπως καλύτερα, όπως για παράδειγμα έναν εργάτη που διατηρεί την εργασιακή του θέση ή έναν επαγγελματία που διατηρεί την επιχείρησή του. Και ο πρώτος όμως και ο δεύτερος λόγω της περιρρέουσας κατάστασης (λιτότητα, ύφεση) ζουν με το άγχος της καταστροφής. Γι’ αυτό επικρατεί μια γενικευμένη ανασφάλεια στον εργαζόμενο πληθυσμό, που τον διαβρώνει ψυχικά, αν δεν αντιδράσει. Χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια και ο όρος επισφάλεια και πρεκαριάτο (από τη λατινική λέξη precarius = αβέβαιος) για την προσωρινή απασχόληση, την ευέλικτη εργασία, την κινητικότητα μεταξύ εργασίας και ανεργίας. Χρησιμοποιείται επίσης ο όρος «νεόπτωχοι», για να περιγράψει τα στρώματα εκείνα, που μέσα στην κρίση καταστρέφονται οικονομικά και εξαθλιώνονται. Νομίζουμε ότι ο όρος χειροτέρευση (εξαθλίωση) και ανασφάλεια εκφράζουν βαθύτερα και σφαιρικότερα την κατάσταση της εργατικής τάξης στη συγκυρία, ενώ βέβαια και οι άλλοι όροι εκφράζουν συγκεκριμένα φαινόμενα. Με το νέο Mνημόνιο, που έχει στρατηγικό χαρακτήρα, η επιδείνωση της θέσης (οικονομική, κοινωνική, πολιτική) της εργατικής τάξης είναι η Κερκόπορτα, που θα προσφέρει τη χώρα βορά στην αδηφαγία των πολυεθνικών και των αγορών. Κατά τη Γιούροστατ και την EΛΣTAT, η ανεργία στη χώρα μας ξεπέρασε ήδη το 20% (πραγματική 25%). Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η εμμονή στη μείωση των μισθών, την κατάργηση των δώρων, την περικοπή των συντάξεων εξυπηρετεί τα συμφέροντα και της εγχώριας αστικής τάξης, αλλά και των πολυεθνικών, που ακονίζουν μαχαίρια και πιρούνια για το μεγάλο φαγοπότι, με την ιδιοποίηση υπεραξίας και εθνικού πλούτου.Ο ακραίος ταξικός χαρακτήρας της επίθεσης στο εισόδημα των εργαζομένων και των συνταξιούχων αποδεικνύεται και εξ αντιθέτου, με τρόπο μάλιστα που εκθέτει την τρόικα και τους εδώ μικροσυνεταίρους της. Μειώνουν στο όνομα πάλι της ανταγωνιστικότητας (με συναίνεση της ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ) το μη μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων. Για την κάλυψη όμως της απώλειας των ασφαλιστικών ταμείων απαιτούν υψηλή αύξηση του ΦΠΑ βασικών αγαθών και τη μείωση της φορολογικής κλίμακας από 8 σε 4 επίπεδα, οδηγώντας στα ύψη την επιβάρυνση των μόνιμων φορολογικών υποζυγίων και υποθηκεύοντας τα ασφαλιστικά ταμεία. Το ωραίο είναι ότι ο Τόμσεν στην πρωθυπουργική εμφάνισή του (ο Παπαδήμος σιωπά) ομολόγησε (Καθημερινή) ότι ήταν λάθος της τρόικας η υπερβολή στη φορολόγηση! Τι αξία έχουν όμως ομολογίες και παραδοχές μπροστά στα κέρδη του κεφαλαίου;Προκλητικά ταξική είναι και η απαίτηση της τρόικας για την κατάργηση του (μειωμένου από τον Λοβέρδο) ορίου απολύσεων, αλλά και για το κλείσιμο δημόσιων οργανισμών με την απόλυση του προσωπικού τους. Ήδη αποφασίστηκε η άμεση απόλυση 15 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων. Όταν όμως η ύφεση θεριεύει και η ανεργία ξεπέρασε το 20% (και ανεπίσημα κατά Ρομπόλη το 25%), οι επιτηρητές ανάλγητα επιβάλλουν και θεσμοποιημένες (βάσει νόμων) απολύσεις, που θα επιτείνουν και την ύφεση!Αντίθετα όμως, για τη φοροδιαφυγή των δεκάδων δισεκατομμυρίων στο εξωτερικό και το εσωτερικό, την εισφοροδιαφυγή (ένας στους τρεις εργαζόμενους είναι ανασφάλιστος), την απουσία ελεγκτικών μηχανισμών, δεν επιβάλλουν βίαια μέτρα, απλώς προβαίνουν σε ήπιες συστάσεις. Εξάλλου, με το μηχανισμό της νόμιμης φοροαπαλλαγής απαλλάσσουν τους καπιταλιστές από το μη μισθολογικό κόστος, ενώ με τις σαρωτικές μειώσεις μισθών γεμίζουν τα σεντούκια τους. Προφανώς, προλειαίνουν το έδαφος για επενδύσεις στη χώρα και κυρίως στις ΕΟΖ (Ειδικές Oικονομικές Zώνες) που ετοιμάζονται να εγκαθιδρύσουν στη χώρα μας, στις οποίες το κεφάλαιο θα δρα ασύδοτα, χωρίς κανένα έλεγχο με μορφές «νεοαποικιοκρατίας.Το καθεστώς ασυδοσίας που μεθοδεύει το διεθνές κεφάλαιο ως βασική παράμετρο επιδιώκει και την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Το εργατικό δίκαιο έχει ήδη δεχτεί καίρια πλήγματα, όπως η κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η απαγόρευση μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία (πρέπει να υπάρχει συναίνεση και της εργοδοτικής πλευράς) οι επιχειρησιακές συμβάσεις, η αύξηση απολύσεων με μείωση των αποζημιώσεων κ.ά. Τώρα όμως οι εκπρόσωποι των δανειστών μας σ’ ένα παραλήρημα νεοφιλελευθερισμού επιδιώκουν την πλήρη ευελιξία της αγοράς εργασίας, για να καταστήσουν ελκυστική τη χώρα μας για «επενδύσεις» και να αποφύγουν τις οχλήσεις από το εργατικό δυναμικό. Τώρα στο στόχαστρο έθεσαν τις κλααδικές συμβάσεις, που κατά κανόνα εξασφαλίζουν απολαβές κατά τι ανώτερες από την Eθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση. Περιόρισαν λοιπόν τη μετενέργεια (παράταση της συλλογικής σύμβασης) σε ένα τρίμηνο, μέχρι να υπογραφεί νέα σύμβαση.Αν δεν υπάρξει νέα συμφωνία, θα υπογράφεται επιχειρησιακή σύμβαση ή ατομικές συμβάσεις, που θα είναι απαλλαγμένες από τις προβλέψεις της προηγούμενης σύμβασης. Επέβαλαν ακόμη την εξίσωση στους όρους εργασίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα (εισηγμένες ΔΕΚΟ, τράπεζες, ΟΤΕ, ΔΕΗ) με μείωση στις αμοιβές, απολύσεις, περικοπή επιδομάτων, επιβολή μερικής απασχόλησης με διευθυντικό δικαίωμα! Αυτές οι κατ’ ευφημισμό «μεταρρυθμίσεις» δεν αποσκοπούν στον εξορθολογισμό των επιχειρήσεων, αλλά κατ’ επείγουσα εντολή των Βρυξελλών, στην ταχύτατη ιδιωτικοποίησή τους, ώστε να εξασφαλιστούν οι πιο ευνοϊκοί όροι για την αρπαγή τους από τις πολυεθνικές. Ωμή απόδειξη ότι τα μνημόνια εξυπηρετούν τα συμφέροντα των αγορών και όχι της ελληνικής κοινωνίας αποτελεί και η δημιουργία αυτόνομου ταμείου για το νέο δάνειο, που θα αναχρηματοδοτεί μόνο το χρέος μας. Αυτή την ιταμή ρύθμιση προσυπέγραψαν χωρίς αντίδραση οι γραικύλοι κυβερνώντες τη χώρα, όπως και την υπαγωγή της δανειακής σύμβασης στο αγγλικό δίκαιο, που επιτρέπει την εκποίηση της εθνικής περιουσίας. Η αιχμή της νεοφιλελεύθερης επίθεσης στρέφεται κατά της εργασίας. Δεν είναι μόνον η σύνθλιψη των εργασιακών δικαιωμάτων. Πολλοί κεφαλαιοκράτες δράττονται της ευκαιρίας, για να πραγματοποιήσουν αυθαίρετες απολύσεις και να ελαστικοποιήσουν στο έπακρο τις εργασιακές σχέσεις, για να αυξήσουν τα κέρδη τους και να εκβιάζουν τους εργάτες. Η ανεργία έχει ήδη ξεπεράσει το 20%.Σοκάρει το ποσοστό ανεργίας των νέων. Πλησιάζουν το 50%! Αυξάνονται και οι μακροχρόνια άνεργοι. Παράλληλα, τείνει να κυριαρχήσει στον ιδιωτικό τομέα και βαθμιαία στο δημόσιο η επισφαλής - ευέλικτη μορφή εργασίας αντί της σταθερής και καθορισμένης. Ήδη το 2011 οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης αντιπροσώπευαν μόλις το 59%. Αλλά το ποσοστό αυτό είναι σαφώς μικρότερο, αφού οι εργοδότες απασχολούν τον εργαζόμενο κατά το δοκούν και τον αμείβουν κατά το δοκούν. Η εφευρετικότητα των επιχειρηματιών και των κρατικών παραγόντων στη δημιουργία ευέλικτων μορφών εργασίας είναι ανεξάντλητη: Μερική απασχόληση, εκ περιτροπής εργασία, σύμβαση, εργασία με «μπλοκάκι», εφεδρεία, ενοικίαση εργαζομένων, κοινωνική εργασία, σταζ κ.ά. Την επισφάλεια περιγράφει ο Μαρξ στο Κεφάλαιο ως μορφή σχετικού υπερπληθυσμού που βρίσκεται μεταξύ εργασίας και ανεργίας. Η διαφορά είναι ότι στην εποχή του Μαρξ η επισφάλεια ήταν μια αυθόρμητη τάση του κεφαλαίου, ενώ στην εποχή μας αποτελεί μια κρατικά σχεδιασμένη και θεσμοποιημένη πολιτική, που τείνει να κυριαρχήσει στις εργασιακές σχέσεις, ιδίως του ιδιωτικού τομέα.








Διαπάλη εντός της εργατικής τάξης

ΟΡΓΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ, ΦΟΒΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ


Η χειροτέρευση του επιπέδου ζωής και εργασίας (μείωση αμοιβής στα όρια της επιβίωσης, κατάργηση δικαιωμάτων, ανεργία, επισφάλεια, αβεβαιότητα και άγχος επιβίωσης) πώς επιδρά στη συνείδηση; Κάποιες αναλύσεις αντιλαμβάνονται ως αυτόματη τη σχέση κοινωνικού είναι και συνείδησης. Θεωρούν ότι η εργατική τάξη και τα καταστρεφόμενα μεσαία στρώματα δεν ενσωματώνονται στην αστική κοινωνία, αφού η ζωή και η εργασία τους στον καπιταλισμό συνολικά επιδεινώνεται (οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά) σε αντίθεση με την ενσωματωμένη στον καπιταλισμό εργατική τάξη της χρυσής τριακονταετίας του καπιταλισμού (1945-1975). Είναι λοιπόν στο «απ’ έξω» (out-siders) και όχι στο «μέσα» της αστικής κοινωνίας. Είναι, επομένως, υποστήριζαν και υποστηρίζουν ορισμένοι, η εργατική τάξη στην πλειοψηφία της πλέον, και όχι κάποια περιθωριοποιημένα στρώματά της, η εργατική τάξη, που, όπως έλεγε ο Μαρξ, «δεν έχει να χάσει παρά τις αλυσίδες της». Η άθλια ζωή, η οργή και η αγανάκτηση αποτελούν τη θρυαλλίδα, που θα προκαλέσει την επαναστατική έκρηξη. Αυτή η άποψη φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τις εκρήξεις νεανικών κινημάτων στα λαϊκά προάστεια των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων (Λονδίνο, Παρίσι, τα τελευταία χρόνια). Μια τέτοια τάση εντοπίζουν και τρέμουν και αστοί ιδεολόγοι, φοβούμενοι ότι η ένταση της εκμετάλλευσης και ιδίως η εφιαλτική ανεργία των νέων μπορεί να αποτελέσει το «προσάναμμα» «που μπορεί εύκολα να μας σπρώξει στον γκρεμό μιας εμφύλιας σύρραξης». Γι’ αυτό κραυγάζουν ότι «πρέπει επειγόντως να βρεθούν δουλειές για τις στρατιές των ανέργων» (Καθημερινή 1/2/2012). Την ίδια ταξική και συστημική αγωνία, μέσα από έναν ανθρωπιστικό τόνο, εκφράζει και ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος στο γνωστό μήνυμά του. Αυτή η άποψη είναι μονόπλευρη και απλουστευτική. Ούτε είναι σωστό όμως να παραλληλίζεται η σημερινή εξαθλιωμένη εργατική τάξη με το λούμπεν προλεταριάτο, που περιέγραφαν ο Μαρξ και ο Ένγκελς στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, θεωρώντας το «προϊόν σαπίλας» της αστικής κοινωνίας, που έχει χάσει τη συνείδησή του και «είναι πάντα πρόθυμο να πουληθεί για αντιδραστικές ενέργειες». Ο Μαρξ και ο Ένγκελς μιλάνε για ένα συγκεκριμένο περιθωριακό στρώμα που έχει χάσει την ταξική, αλλά και την ηθική του συνείδηση. Σήμερα όμως, μιλάμε για εξαθλίωση και ανασφάλεια της μεγάλης πλειοψηφίας της εργατικής τάξης. Αυτή είναι η μεγάλη και ενδιαφέρουσα διαφορά, αν δηλαδή από την ψυχική εκρηκτικότητα του εργάτη σήμερα, προκύψει μια επαναστατική εκρηκτικότητα. Όντως στη συνείδηση της εργατικής τάξης συγκρούονται δύο αντίρροπες τάσεις, όχι ξεκαθαρισμένες πολιτικά. Από τη μια, η οργή, η αγανάκτηση, η συγκρουσιακή διάθεση με την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων, από την άλλη η απογοήτευση, η παθητικότητα και το χειρότερο, μια ουτοπική ελπίδα επανόδου στην πρότερη καλύτερη κατάσταση, βασισμένη στην ατομική λύση και την επιβίωση μέσα στο σύστημα με τους όρους του. Υπάρχει μάλιστα ένα τμήμα ανέργων κυρίως και γενικότερα νεόπτωχων και άστεγων και μεταναστών, που διαρκώς αυξάνει και τείνει να εξαρτηθεί από ιδρύματα (εκκλησίες κυρίως) και ΜΚΟ (κρατικοδίαιτες ιδίως), που προσπαθούν να υποκαταστήσουν το ανύπαρκτο κράτος πρόνοιας. Αυτό το στρώμα αν εμπλακεί σε μια τέτοια σχέση, κινδυνεύει να αποκτήσει συνείδηση λούμπεν, κυρίως με την έννοια της απώλειας της ταξικής συνείδησης, της συλλογικότητας, του αγωνιστικού πνεύματος, της αυτοεκτίμησης. Η ζωή του θα επικεντρώνεται σ’ έναν αγώνα επιβίωσης, που δεν είναι όμως αγώνας συλλογικός και ατομικός για την αποτελματοποίηση του, αλλά παθητική εξάρτηση από συστημικούς μηχανισμούς. Δεν οδηγεί λοιπόν η εξαθλίωση αυτόματη στην ταξική συνειδητοποίηση.


ΕΡΓΑΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣΆμπωτις και πλημμυρίδα

«Αν ξυπνήσεις μονομιάς, θάρθει ανάποδα ο ντουνιάς» (Κ. Βάρναλης). Την αντιφατική αντίδραση του εργάτη στην υποβάθμισή του, και ιδίως στην ανεργία και την επισφάλεια, τονίζουν ορισμένοι διανοούμενοι, όπως ο Πιερ Mπουρντιέ, στο Αντίθεση πυρών. Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια κυριαρχεί στη ζωή και τη συνείδηση του εργάτη, του πρεκάριου (επισφαλώς εργαζόμενου) του άνεργου. Αυθόρμητα τείνει προς τη σύγκρουση με το καθεστώς που ευθύνεται για την άθλια ζωή του, αλλά και προς την ένταξη σε αυτό, επιθυμώντας να διατηρήσει τη θέση εργασίας που κατέχει ή να την αποκτήσει ή να την αποκτήσει πάλι. Η κυριαρχία της δεύτερης τάσης τον ωθεί σε υποχωρήσεις ή και υποταγή στις απαιτήσεις του εργοδότη (αμοιβή πείνας, ανασφάλιστη εργασία, άρνηση διεκδικήσεων και αγώνων). Είναι κι αυτή η στάση μια προσπάθεια ενσωμάτωσης στο σύστημα, στοιχειώδης όμως και ρευστή (ανεργία, επισφάλεια, μείωση αμοιβής), που απέχει παρασάγγας από την ενσωμάτωση του ’50-’70, που όντως έδενε τον εργάτη με τις αλυσίδες της ευημερίας και της εργασιακής ασφάλειας. Βέβαια, κι αυτή η «ψευτοενσωμάτωση» καλλιεργεί τον ατομικισμό, την αυταπάτη, την ερωτροπία μ’ ένα καθεστώς που τους απωθεί και τους εξευτελίζει. Και, αντίστροφα, τους απομακρύνει από το συλλογικό αγώνα για μια άλλη διαχείριση του μέλλοντός τους, σε αντιπαράθεση με την κοινωνία που κάνει ανυπόφορη τη ζωή τους, από τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία τους σε μιαν άλλη κοινωνία ορθλολογική κι ανθρωπινή. Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι οι παράγοντες που εξαθλιώνουν σήμερα τον εργάτη και που –δυστυχώς γι’ αυτόν– θα εξακολουθήσουν για πολύ χρόνο να τον εξαθλιώνουν, ενσπείρουν αυθόρμητα στην ψυχή του την οργή, την αγανάκτηση, την εξεγερτική παρόρμηση. Από την άλλη όμως γεννιέται αυθόρμητα και μια τάση παθητικότητας, αμηχανίας, απογοήτευσης ή και στοιχειώδους ενσωμάτωσης στο σύστημα. Αυτές οι αντίρροπες τάσεις διαμορφώνονται στη συνείδηση του εργαζόμενου αυθόρμητα από την ίδια τη θέση του στην κοινωνία (ρευστότητα εργασίας, βιοτικό επίπεδο, κοινωνική θέση) αλλά και της τεθλασμένης αντανάκλασης του αγώνα, ανάμεσα στην αστική και εργατική ιδεολογία. Αυτές οι τάσεις συνυπάρχουν, ακόμη κι όταν επικρατήσει (αν επικρατήσει) η μια ή η άλλη. Η εξαθλίωση από τη μια και η απότομη και ραγδαία πτώχευση, τα προσόντα και η απαξίωσή τους (ιδίως των νέων), ο περιρρέων πλούτος και η στέρηση του στοιχειώδους, από την άλλη, οδηγεί σε παροξυσμό την αντίθεση των δύο τάσεων. Γι’ αυτό, παρουσιάζεται το φαινόμενο μια περίοδο αδράνειας και αναδίπλωσης να τη διαδέχεται μια περίοδος εκρηκτικής ανάπτυξης των αγώνων ή ακόμη και εξεγερσιακών εκδηλώσεων. Το φαινόμενο πλημμυρίδας - άμπτωτης μάλλον περιγράφει και το κίνημα της εποχής του Mνημονίου. Άνοδος του κινήματος (πλατείες, μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις τέλους Οκτώβρη – υποχωρήσεις του κινήματος). Γι’ αυτό (συνηγορεί βέβαια και η ιστορία), ούτε μια γραμμική αντίληψη της ταξικής πάλης επιβεβαιώνεται ούτε η απαξίωσή της (απολυτοποίηση της ψυχικής κατάπτωσης και ενσωματωτικής τάσης).Πάντως, το καθοριστικό για το μαρξισμό δεν είναι ούτε η άθλια ζωή του εργάτη, ούτε οι αυθόρμητες χειραφετητικές ή ενσωματωτικές τάσεις, στη συνείδησή του. Ο μαρξισμός δεν είναι θεωρία της εξαθλίωσης (μερικοί χυδαίοι υποστηρίζουν ότι τα μαρξιστικά κόμματα την επιδιώκουν για την εργατική τάξη). Ούτε είναι θεωρία του αυθόρμητου. Θεμελιώνεται στη δομική αντίθεση της εργατικής τάξης που παράγει τον πλούτο και του κεφαλαίου που τον ιδιοποιείται. Αυτή η αντίθεση δεν «καταργείται» ούτε όταν βελτιώνεται σχετικά η κατάσταση της εργατικής τάξης ούτε με την αυθόρμητη συνείδηση ή και πράξη. Πρέπει να συνειδητοποιείται η βασική αντίθεση του καπιταλισμού, η βασική ταξική αντίθεση που συνυπάρχει με αυτήν, η συγκρότηση στρατηγικής (σκοπός) και τακτικής (μέσο) για την ανατροπή του ανορθόλογου και απάνθρωπου καπιταλισμού. Όμως, για να κατακτηθεί αυτή η γνώση και να μετατραπεί σε υλική δύναμη της εργατικής τάξης, χρειάζεται το πρωτοπόρο κομμάτι της (κόμμα) όχι για να την υποκαθιστά, αλλά για να τη συνδράμει στο επαναστατικό έργο της.

ΠΡΙΝ (Φεβρουάριος 2012)



Το άρθρο αυτό διαβάστηκε 206 φορές.

Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2012

Παιχνίδια χρεοκοπίας στην Ευρώπη

Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2012

ΠΗΓΗ: FT (via euro2day)
By Joshua Chaffin (Βρυξέλλες), Quentin Peel (Βερολίνο)


Καθώς οι ψίθυροι δυναμώνουν ανάμεσα στους πιστωτές της Ελλάδας, ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αντέξει τις επιπτώσεις μιας χρεοκοπίας, το ερώτημα που κυκλοφορεί στους κυβερνητικούς διαδρόμους και τις αγορές είναι αν αυτές οι φωνές είναι ειλικρινείς ή το δημιούργημα μιας μεγάλης, και επικίνδυνης, μπλόφας;


Επί μήνες, ήταν αναμφισβήτητο σενάριο ότι μια ελληνική χρεοκοπία όχι μόνο θα έπληττε το ευρωπαϊκό πρεστίζ αλλά θα προκαλούσε και καταστροφικό σοκ, του μεγέθους της χρεοκοπίας της Lehman Brothers.


Αυτό το σενάριο δείχνει ότι έχει αλλάξει για ορισμένους ρυθμιστές στις τρεις από τις τέσσερις εναπομείνασες οικονομίες «ΑΑΑ», την Γερμανία, την Ολλανδία και την Φινλανδία.


«Θεωρείτο ότι θα οδηγούσε σε πιστωτικό κραχ αμέσως και θα μας έπληττε όλους», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Τώρα, οι πιθανότητες τέτοιας καταστροφικής επίπτωσης είναι περίπου 10-20%. Παραμένει πιθανό, αλλά δεν είναι βέβαιο».


Αυτή η πεποίθηση έχει ενθαρρύνει αυτές τις κυβερνήσεις να τηρήσουν σκληρή γραμμή για το πακέτο διάσωσης 130 δισ. ευρώ που περιμένει η Αθήνα για να γλιτώσει την στάση πληρωμών το Μάρτιο.


Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, κ.Wolfgang Schäuble, έφτασε να υπονοήσει ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αναβάλλει τις εκλογές και να εγκαθιδρύσει τεχνοκρατική κυβέρνηση χωρίς συμμετοχή από κανένα κόμμα, ανάλογη με της Ιταλίας, για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή του προγράμματος.
«Η ισορροπία δυνάμεων έχει αλλάξει, και οι Έλληνες πλέον αντιλαμβάνονται ότι η διάσωση δεν είναι εκ των ων ουκ άνευ», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.


Αν έχουν έτσι τα πράγματα, το σημείο καμπής ίσως ήταν η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών των χωρών ΑΑΑ στο Βερολίνο πριν 10 ημέρες. Ήταν η πρώτη φορά που συναντιόνταν αφότου έπεσαν τα επιτόκια δανεισμού για την Ισπανία και την Ιταλία και απόλαυσαν τους καρπούς των γραμμών άμυνας που είχαν στήσει.


Η πιο ορατή τέτοια γραμμή είναι το ταμείο διασώσεων 500 δισ. ευρώ που θα τεθεί σε εφαρμογή στα μέσα του έτους και θα προσφέρει ανάσα σε ευάλωτες κυβερνήσεις, όπως την Ιταλία και την Ισπανία. Ακόμη πιο σημαντική ήταν η απόφαση της ΕΚΤ να απελευθερώσει φθηνά δάνεια για να τονώσει τις τράπεζες της ηπείρου.


Πάντως ορισμένοι διαχειριστές κεφαλαίων είναι σκεπτικοί. «Είναι μπλόφα», είπε ένας, που εκτιμά ότι οι πιστώτριες χώρες χρησιμοποιούν την τελευταία ευκαιρία για να πιέσουν την Ελλάδα πριν υπογράψουν το δάνειο και χάσουν τα διαπραγματευτικά χαρτιά τους.


«Το γεγονός ότι τα χρήματα από την διάσωση θα δοθούν προκαταβολικά και η Ελλάδα σύντομα θα εμφανίσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό σε πρωτογενές επίπεδο, δικαιολογεί τις ανησυχίες αυτών των κρατών για τις εγγυήσεις τους όταν θα ξεπεραστεί το εμπόδιο της λήξης του Μαρτίου», σημειώνει ο κ. Mujtaba Rahman, της συμβουλευτικής Eurasia Group.


Οι συζητήσεις για χρεοκοπία έχουν σίγουρα εκνευρίσει τους αντιπάλους της χρεοκοπίας, μεταξύ των οποίων η ΕΚΤ, η Κομισιόν και η γαλλική κυβέρνηση, καθώς και οι πιο αδύναμες οικονομίες της ευρωζώνης.


Κορυφαίοι αξιωματούχοι σε αρκετές βόρειες χώρες, δηλώνουν ότι γίνονται πολλές συζητήσεις για τις επιπτώσεις μιας χρεοκοπίας και ορισμένοι από τους παράγοντες των συνομιλιών δηλώνουν ότι παραμένουν εντελώς διχασμένοι για το αν είναι η χρεοκοπία η καλύτερη λύση.


Οι ίδιοι τονίζουν ότι ανάμεσα στους μεγαλύτερους «εχθρούς» της χρεοκοπίας είναι το πρόσωπο με την μεγαλύτερη βαρύτητα: Η Γερμανίδα καγκελάριος Angela Merkel.


«Μπορώ να δηλώσω ξεκάθαρα εκ μέρους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ότι οι φήμες είναι εσφαλμένες», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Γερμανίας κ. Steffen Seibert, όσον αφορά τις φήμες ότι το Βερολίνο επιδιώκει χρεοκοπία. «Η Γερμανία δεν έχει λάβει τέτοια απόφαση».


Οι οικονομολόγοι είναι διχασμένοι για το εάν θα επιβιώσει η ευρωζώνη από μια ελληνική χρεοκοπία. Ο κ. Guntram Wolff του think-tank Bruegel, δήλωσε ότι μια χρεοκοπία συντεταγμένη, που θα κρατούσε την Ελλάδα εντός της ευρωζώνης, θα ήταν διαχειρίσιμη. Αλλιώς «θα είχαμε πολύ σοβαρές μεταστάσεις».


Ο κ. Daniel Gros του Centre for European Policy Studies φοβάται ότι οι ρυθμιστές έχουν ξεγελαστεί από μια πλαστή αίσθηση ασφάλεια που προκαλούν τα φθηνά δάνεια του κ. Draghi. «Οι ρυθμιστές έχουν απίστευτα βραχύ χρονικό ορίζοντα. Όταν για λίγες εβδομάδες βελτιώνεται η κατάσταση, κοιτάζονται και λένε: «Κανένα πρόβλημα,ε;».




ΠΗΓΗ: FT.com

Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2012

Χούντα των ξένων δανειστών , Γ.Δελαστικ

Βαθύ Κόκκινο »

Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2012Χούντα των ξένων δανειστών
«Ξεβρακώθηκε» τελείως από πολιτική σκοπιά τις τελευταίες μέρες ο πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς. Στην αρχή αυτογελοιοποιήθηκε, όταν η δήθεν ανυποχώρητη αντίστασή του σε μια σειρά θέματα, οι περιβόητες «κόκκινες γραμμές», αποδείχθηκαν ...«κόκκινες κορδέλες», όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε μετά την πλήρη και άνευ όρων υποχώρησή του σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου ακόμη και του κατώτατου μισθού. Αυτή η «πολιτική κωλοτούμπα» του αρχηγού της Δεξιάς προκάλεσε την απογοήτευση των οπαδών του και τη χλεύη των υπολοίπων Ελλήνων.
Τη χαριστική βολή όμως του την έδωσε ο ...«αρχικωλοτούμπας», ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ, αποσύροντας για καθαρά καιροσκοπικούς λόγους τους τέσσερις υπουργούς του από την κυβέρνηση του «τραπεζοτσολιά» Παπαδήμου. Ο Γιώργος Καρατζαφέρης πανικοβλήθηκε βλέποντας τη «Χρυσή Αυγή» στις τελευταίες δημοσκοπήσεις να ξεπερνάει δυναμικά το όριο του 3%, διεκδικώντας έτσι με αξιώσεις κοινοβουλευτική εκπροσώπηση όταν γίνουν εκλογές - κάτι που θα συνιστούσε θανατηφόρο πρόκληση για το ΛΑΟΣ. Διαπιστώνοντας εμπράκτως ότι η εκπλήρωση του πολιτικού πόθου του να βγάλει το ΛΑΟΣ από το ακροδεξιό περιθώριο και να το καταστήσει αποδεκτό κυβερνητικό εταίρο τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της ΝΔ είχε βαρύτατο πολιτικό και εκλογικό τίμημα, ο Γ. Καρατζαφέρης αποφάσισε να αντιδράσει. Απέσυρε τους υπουργούς του από τη συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, ελπίζοντας ότι έτσι θα αναχαιτίσει τη διαρροή των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ προς την καθαρά φασιστική συνιστώσα της ακροδεξιάς. Πρόκειται για μια κίνηση πολιτικής επιβίωσης του Καρατζαφέρη, η οποία όμως έχει μοιραίες πολιτικές συνέπειες για τον Σαμαρά.

Πάνω που ο πρόεδρος της ΝΔ έχει διασυρθεί με την πλήρη υποταγή του στο Μνημόνιο και τον φτύνει όλη η Ελλάδα, ο δυστυχής Αντωνάκης βρίσκεται ξαφνικά ολομόναχος «αγκαλιά» με τον Γιωργάκη Παπανδρέου να στηρίζουν μόνα τους τα δυο τους τον Παπαδήμο, χωρίς την πολιτική κάλυψη ούτε καν του «αρχικωλοτούμπα» Καρατζαφέρη! Συμφορά! Από προχτές βρισκόμαστε δηλαδή σε ανοιχτή συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ - ΝΔ στη βάση ενός προγράμματος εξόντωσης εκατομμυρίων Ελλήνων, χωρίς κανένα πρόσχημα!

Πρόκεπαι για νέο πολιπκό τοπίο που δεν αποκλείεται να οδηγήσει ακόμη και σε κομματικές μικροδιασπάσεις, δευτερεύουσας πάντως πολιτικής σημασίας και σε κάθε περίπτωση ανίκανες να προκαλέσουν την απόρριψη στη Βουλή της επαίσχυντης δανειακής σύμβασης, του νέου Μνημονίου. Για να διασφαλίσει μάλιστα την ψήφιση του νέου Μνημονίου, ο μέχρι το Νοέμβριο ηγέτης του «αντιμνημοκιακού» αγώνα της Δεξιάς Αντώνης Σαμαράς απείλησε χτες ωμά με διαγραφή οποιονδήποτε βουλευτή του κόμματος του τολμήσει να ψηφίσει εναντίον του νέου Μνημονίου, το οποίο είναι απείρως χειρότερο από το πρώτο! Μιλάμε για απίστευτη θρασυδειλία!

Βορίδης και Άδωνις φαίνεται να την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια από το ΛΑΟΣ, δηλώνοντας ότι αυτοί θα ψηφίσουν το νέο Μνημόνιο. Αν επαληθευτούν μάλιστα οι αξιόπιστες πληροφορίες που λένε όπ το τελευταίο διάστημα είχαν μυστικές επαφές με «μνημονιακούς» βουλευτές της ΝΔ, αλλά και με την Ντόρα (!), πρέπει να περιμένουμε εξελίξεις.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πάντως και παρά τις φήμες που διοχετεύονται περί του ανπθέτου, οι εκλογές φαίνεται να απομακρύνονται ακόμη περισσότερο. Ο Παπανδρέου και ο Καρατζαφέρης είχαν άλλωστε ήδη ζητήσει να μείνει ο Παπαδήμος ακόμη ...δύο (!) χρόνια και να εξαντλήσει την τετραετία του ΠΑΣΟΚ. Τώρα όμως και ο Αντωνάκης έχει κάθε λόγο να μη θέλει εκλογές παρά τις μπαρούφες που λέει για να αποσπάσει την προσοχή των απογοητευμένων ψηφοφόρων του που αισθάνονται ότι τους πρόδωσε και να τους γλυκάνει και να τους προσελκύσει με το δέλεαρ της επικείμενης εξουσίας και της εφόδου των δεξιών για να λεηλατήσουν ότι έχει απομείνει στα δημόσια ταμεία, που όμως έχουν ήδη φροντίσει να αδειάσουν τα εξαιρετικά έμπειρα λαμόγια του ΠΑΣΟΚ!

Πού να τολμήσει να εμφανιστεί ο Αντωνάκης στο λαό μετά το έγκλημα που διέπραξε, θα στενάζει η παραγωγή γιαουρτιών στη χώρα! Το σημαντικότερο όμως είναι όχι τι θέλουν ο Γιωργάκης κι ο Αντωνάκης αναφορικά με το πότε πρέπει να γίνουν οι εκλογές, αλλά το ότι θα αποφασίσουν οι Γερμανοί. Αυτή τη στιγμή το πολίτευμα της Ελλάδας, με την απόλυτη συμφωνία της ελληνικής αστικής τάξης και των πολιπκών αρχηγών του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, είναι ...χούντα των ξένων δανειστών!

Το Ράιχ και οι εντεταλμένοι υπάλληλοι του κυβερνούν πλέον την Ελλάδα και το Βερολίνο θα αποφασίσει φυσικά πότε κρίνει σκόπιμο να γίνουν εκλογές. Οι Γερμανοί προτιμούν λοιπόν να λένε ότι την κυβέρνηση του Παπαδήμου στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ που στις εκλογές του 2009 πήραν συνολικά το 70% των ψήφων παρά να γίνουν νέες εκλογές, όπου το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ δύσκολα θα πιάσουν το 50%.

Η μετεκλογική συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ θα δώσει μια πολύ πιο ασταθή κυβέρνηση που δεν θα έχει καν την πλειοψηφία στο λαό και θα είναι σαφώς πιο ευάλωτη στη λαϊκή οργή. Γιατί η Μέρκελ να αποδυναμώσει μόνη της τη νομιμοποιητική βάση της κυβέρνησης των δοσίλογων Παπανδρέου και Σαμαρά; Αν σημειωθεί εκτεταμένη κοινωνική αναταραχή, τότε μπορεί να χρησιμοποιήσει το Βερολίνο τις πρόωρες εκλογές ως μέσον εκτόνωσης. Διαφορετικά, δεν θα τις κάνει.

Του Γιώργου Δελαστίκ -"Πριν"
Αναρτήθηκε από ΒΑΘΥ στις 10:25 μ.μ.

Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2012

Πολύτιμη κυβερνητική εφεδρεία η ΔHM.AP του Kουβέλη

06 Φεβ 2012

H ΔHMAP του Kουβέλη φιλοδοξεί να βγει απ’ το περιθώριο της πολιτικής ζωής, αναβαθμίζοντας τη θέση της στο ρευστό πολιτικό σκηνικό. Στα πλαίσια αυτά, με εμπόρευμα το γνωστό ιδεολογικοπολιτικό φορτίο του ανανεωτικού ρεφορμισμού, πραγματοποίησε ήδη τη συγκόλλησή της με τους Eλεύθερους Πολίτες του «αντιμνημονιακού» πρώην βουλευτή του ΠAΣOK Oικονόμου, επαναπατρίστηκε (από το ΠAΣOK) ο ανανεωτικός «εκσυγχρονιστής» N. Mπίστης, κ.ά. Aν και δημοσκοπική φούσκα προς το παρόν, η ΔHMAP φιλοδοξεί να καρπωθεί τη δυσαρέσκεια τμήματος του όμορου πολιτικού χώρου του ΠAΣOK, με προπαγανδιστικό περιτύλιγμα την ανασυγκρότηση του ευρύτερου χώρου του «δημοκρατικού σοσιαλισμού». O μικρομεγαλισμός του Kουβέλη περί της συγκρότησης ενός δυνατού πόλου της κεντροαριστεράς και ο άκρατος και ανυπόμονος κυβερνητισμός της ΔHMAP (μην ξεχνάμε ότι παραλίγο να συμμετάσχει στη συγκυβέρνηση υπό τον Παπαδήμο) απηχείται από πληθώρα σχετικών δηλώσεων - πυροτεχνημάτων υπό την επήρρεια των θετικών δημοσκοπικών αποτελεσμάτων: «δε μας αφήνει αδιάφορους το μέγεθος της κυβερνητικής εξουσίας, πολλώ δε μάλλον δε μας αφήνει αδιάφορους το περιεχόμενο της εκάστοτε ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής», τόνισε ο Φ. Kουβέλης. O πρόεδρος της ΔHMAP δεν παρέλειψε να δώσει διαπιστευτήρια ρεαλισμού και υπευθυνότητας στα ξένα και ντόπια κέντρα, επαναλαμβάνοντας στην ουσία το κυβερνητικό σλόγκαν «διαπραγμάτευσης» με την τρόικα, λέγοντας ότι γι’ αυτόν «κόκκινη γραμμή αποτελεί η σωτηρία της πατρίδας»! Aπ’ την πλευρά του, ο γραμματέας του κόμματος Λυκούδης, ψαρεύοντας στα θολά νερά των ψηφοφόρων του ΠAΣOK, έκανε λόγο για το «μεγάλο τμήμα του προοδευτικού δημοκρατικού κόσμου που αισθάνεται πολιτικά ορφανό» και τη ΔHMAP που θα «βοηθήσει να ξαναγεννηθεί η ελπίδα στο χώρο των δυνάμεων του δημοκρατικού σοσιαλισμού».

Oι εποικοδομητικές προτάσεις στελεχών της ΔHMAP για τη διαμόρφωση της «ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής» δεν αποτελούν παρά παραλλαγή των αντίστοιχων κυβέρνησης - τρόικας, διαδεχόμενες στη συγκυρία η μία την άλλη: αναπαράγοντας με συνταγματικό περιτύλιγμα την αξίωση της Mέρκελ για επίτροπο στα δημοσιονομικά, ο Kουβέλης πρότεινε συνταγματική τακτοποίηση για τον ορισμό υπουργού επί των δημοσιονομικών (!). Aπό κοντά και τα γνωστά ρεφορμιστικά φληναφήματα του προέδρου της ΔHMAP για «σταθερή και μόνιμη παρακολούθηση της εφαρμογής του προϋπολογισμού από τη Bουλή».


εφημ. ΛΑΪΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ /6/02/2012