Κ.Πρέβε: “Η Αυτοκρατορία δεν ανοίγει μια νέα φάση στην κριτική σκέψη αλλά, αντίθετα, την κλείνει”

Κ.Πρέβε: “Η Αυτοκρατορία δεν ανοίγει μια νέα φάση στην κριτική σκέψη αλλά, αντίθετα, την κλείνει”

Στη μνήμη του Costanzo Preve

Μια κριτική στην “Αυτοκρατορία” των Α. Νέγκρι και Μ. Χαρντ.

Συνέντευξη του Κ. Πρέβε στην εφημερίδα Προλεταριακή Σημαία.

ΠΣ: Η Αυτοκρατορία των Νέγκρι και Χαρτ εμφανίζεται σε μια εποχή που έχουν τεθεί μια σειρά θεωρητικά και πολιτικά ζητήματα όπως αυτά της εθνικής κυριαρχίας, του έθνους-κράτους, της μετεξέλιξης του ιμπεριαλισμού, της παγκοσμιοποίησης κ.λπ. Πώς συνεισφέρει το συγκεκριμένο βιβλίο σ’ αυτόν τον προβληματισμό και ποιες τάσεις ή απόψεις ενισχύει;
Κοστάντζο Πρέβε: Η Αυτοκρατορία των Νέγκρι και Χαρτ δεν συμβάλλει -δυστυχώς- σε μια σωστή διατύπωση των τεσσάρων θεμάτων της ερώτησης. Σχετικά με την εθνική κυριαρχία και το εθνικό κράτος ισχυρίζεται ότι και τα δύο βρίσκονται εξαντλημένα και εξαφανίζονται αλλά αυτό το γεγονός δεν είναι ένα κακό πράγμα, γιατί οδηγεί στην πλήρη καπιταλιστική ενιαιοποίηση του κόσμου, κι αυτό για τους Νέγκρι και Χαρτ είναι η μοναδική δυνατή προϋπόθεση για τον κομμουνισμό. Σ’ ό,τι αφορά τη μετεξέλιξη του ιμπεριαλισμού και της παγκοσμιοποίησης, ισχυρίζονται ότι η παγκοσμιοποίηση δεν οδηγεί στη μετατροπή του ιμπεριαλισμού αλλά στο οριστικό του τέλος. Είμαστε -λένε- σε μια αυτοκρατορική εποχή δίχως ιμπεριαλισμό, σε μια παγκοσμιοποιημένη αυτοκρατορία, αποεδαφοποιημένη (σ.σ. δίχως εθνικό κέντρο) της οποίας οι ΗΠΑ δεν είναι το κυρίαρχο κέντρο αλλά μόνο ένα είδος ένοπλης αστυνομίας. Προσωπικά, δεν συμφωνώ με καμία απ’ αυτές τις δύο θέσεις. Αντιθέτως, μου φαίνεται ότι τα τελευταία γεγονότα (ιδιαίτερα) επιβεβαιώνουν πλήρως την κεντρικότητα της ιμπεριαλιστικής τάξης.
ΠΣ: Ποια τα γενικά χαρακτηριστικά κατά τους Νέγκρι και Χαρτ της Αυτοκρατορίας;
Κοστάντζο Πρέβε: Όπως είναι γνωστό, ο Μαρξ υποστήριξε ότι οι δύο βασικές τάξεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής είναι η αστική τάξη και το προλεταριάτο. Ο Νέγκρι και ο Χαρτ τοποθετούν στη θέση της κατηγορίας (της έννοιας) αστική τάξη την αυτοκρατορία και στη θέση της κατηγορίας του προλεταριάτου εκείνη του πλήθους. Επ’ ευκαιρία, θέλω να κάνω μερικές παρατηρήσεις:
Καταρχήν ο Νέγκρι και ο Χαρτ δεν θα μπορούσαν να προτείνουν αυτές τις ριζικές τροποποιήσεις των αρχικών κατηγοριών του Μαρξ εάν αυτές δεν είχαν οπωσδήποτε μπει ήδη σε μια ιστορική κρίση. Σ’ ότι αφορά την αστική τάξη, πρόκειται για μια ουσιαστικά ιστορική κατηγορία γεννημένη το 1700, που αναπτύχθηκε το 1800 και 1900 αλλά σήμερα είναι σε κρίση. Εγώ σκέφτομαι ότι πράγματι ζούμε ένα είδος μετα-αστικού καπιταλισμού, με την έννοια ότι ο τρόπος καπιταλιστικής παραγωγής αναπαράγεται σήμερα με μια κυρίαρχη τάξη που δεν έχει πια τα χαρακτηριστικά της κλασικής αστικής τάξης. Κατά την άποψή μου, ο Μπους κι ο Μπερλουσκόνι δεν είναι πια αληθινοί “αστοί” παρά μόνο με την έννοια ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ατομικών ιδιοκτητών των μέσων παραγωγής.
Σ’ ότι αφορά το προλεταριάτο, η παλιά εργατική τάξη των κεντρικών ιμπεριαλιστικών χωρών μου φαίνεται τώρα πια ότι στρατηγικά ενσωματώθηκε, ενώ νέα κοινωνικά, εκμεταλλευόμενα υποκείμενα, όπως οι φτωχοί μετανάστες ή οι εποχικοί ελαστικοί εργαζόμενοι, αναπτύσσουν μορφές πολιτικής και κοινωνικής συνείδησης πολύ διαφορετικές από εκείνες που προέβλεπε ο κλασικός μαρξισμός.
Κατά δεύτερο λόγο, νομίζω ότι ο Νέγκρι και ο Χαρτ απαντούν σ’ ένα αληθινό πρόβλημα με μια ψεύτικη απάντηση. Το αληθινό πρόβλημα είναι η αναγκαιότητα να επαναπροσδιοριστεί ριζικά τόσο η αστική τάξη όσο και το προλεταριάτο. Η ψεύτικη απάντηση είναι το να σκέφτεσαι ότι έλυσες στα γρήγορα το ζήτημα με τις δύο κενές και γενικόλογες κατηγορίες της αυτοκρατορίας και του πλήθους.
ΠΣ: Μπορούμε να βρούμε ομοιότητες και διαφορές με παλιότερες θεωρίες όπως αυτή του υπεριμπεριαλισμού ή του κέντρου-περιφέρειας ή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού;
Κοστάντζο Πρέβε: Ας δούμε με τη σειρά τις τρεις αναφερόμενες από την ερώτηση θεωρίες.
Σ’ ό,τι αφορά τη θεωρία του υπεριμπεριαλισμού, δεν πρόκειται για μια αυτή καθ’ εαυτή θεωρία, αλλά για μια υπόθεση που έκανε ο Κάουτσκι στην εποχή του και η οποία κριτικαρίστηκε με σφοδρότητα από τον Λένιν.
Η θεωρία των Νέγκρι και Χαρτ, κατά την άποψή μου, παρουσιάζει επιφανειακές ομοιότητες αλλά στην πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο Νέγκρι δεν σκέφτεται ούτε ότι οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν τη μοναδική ιμπεριαλιστική δύναμη που υπάρχει εξαιτίας της υπεροχής της σε στρατιωτική δύναμη, ούτε ότι υπάρχει ένα είδος καρτέλ ή κάποιου τραστ στρατιωτικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ιαπωνία κ.λπ.) Ο Νέγκρι σκέφτεται ότι η αυτοκρατορία είναι μια καθαρά καπιταλιστική πραγματικότητα κατά μια έννοια ανώνυμη και απρόσωπη.
Σ’ ό,τι αφορά τη λεγόμενη θεωρία κέντρου-περιφέρειας. Το βιβλίο των Νέγκρι και Χαρτ την απορρίπτει φανερά με μια σαφή πολεμική. Η αυτοκρατορία περιλαμβάνει προφανώς πλούσιες οικονομικές ζώνες και φτωχές οικονομικές ζώνες, αλλά είναι ουσιαστικά ενιαιοποιημένες από οικονομικά και χρηματιστηριακά ρεύματα και προπαντός από τα νέα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα.
Σ’ ότι αφορά τη λεγόμενη θεωρία του ολοκληρωτικού καπιταλισμού (που στην Ελλάδα υποστηρίζεται από το ΝΑΡ και την εφημερίδα Πριν) η ομοιότητα είναι μόνο επιφανειακή. Είναι αλήθεια ότι επίσης για τους Νέγκρι και Χαρτ ο καπιταλισμός εξαπλώθηκε μ’ ένα τρόπο ολοκληρωτικό σ’ όλους τους τομείς της κοινωνικής αναπαραγωγής (τηλεοπτικά μαγειρέματα, όπως εκείνα των ΜΜΕ, του ελεύθερου χρόνου, της γενετικής κ.λπ.). Αλλά, στη θεωρία του ολοκληρωτικού καπιταλισμού η κατηγορία του ιμπεριαλισμού παραμένει κεντρική ενώ για τους Νέγκρι και Χαρτ αυτή η κατηγορία αποκλείεται.
ΠΣ: Η Αυτοκρατορία έχει μια “ιδιότυπη” άποψη για το ρόλο των ΗΠΑ στο νέο κόσμο. Αν έχουμε κατανοήσει σωστά, οι Νέγκρι και Χαρτ υποστηρίζουν πως δεν υπάρχει σήμερα ένα κυρίαρχο ιμπεριαλιστικό κέντρο. Πώς κρίνετε αυτή την άποψη;
Κοστάντζο Πρέβε: Όλο το βιβλίο των Νέγκρι και Χαρτ είναι οικοδομημένο στη βάση της υπόθεσης ότι δεν υπάρχει πια ένα ιμπεριαλιστικό κέντρο κυρίαρχο και συνεπώς αυτοί απορρίπτουν τη θέση της “αμερικάνικης αυτοκρατορίας” ως μοναδικής υπαρκτής δύναμης. Είμαι, προφανώς, ενάντιος στο σύνολο μιας τέτοιας υπόθεσης αλλά αυτή μας προσκαλεί πάντα, εάν θέλουμε να την απορρίψουμε, στο να ξεκαθαρίσουμε καλύτερα τη δική μας αντίληψη επί του προκειμένου. Προσωπικά, νομίζω ότι η θεωρία του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό είναι, κατά μια έννοια, πιο επίκαιρη από εκείνη του Μαρξ για τον καπιταλισμό. Φυσικά είναι επίσης κι εκείνη του Μαρξ επίκαιρη αλλά είναι δυνατόν σήμερα να τρέφουμε στρατηγικές αυταπάτες για τη δομική επαναστατική ικανότητα (και συνακόλουθα όχι μόνο για την ικανότητα αντίστασης ενάντια στην εκμετάλλευση στους τόπους δουλειάς) του προλεταριάτου και της εργατικής τάξης της φάμπρικας. Στην περίπτωση του Λένιν, αντίθετα, η κατηγορία ιμπεριαλισμός παραμένει απολύτως επίκαιρη και διαφωτιστική κι ο κοντινός (και, δυστυχώς, πιθανός) πόλεμος του Ιράκ μας τον θυμίζει συνεχώς. Παρά ταύτα, ο Λένιν ανέπτυξε τη θεωρία του στη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, όταν υπήρχε ένας διπλός ανταγωνισμός, οικονομικός και στρατιωτικός, ανάμεσα σε δυνάμεις συγκρίσιμες (Αγγλία, Γερμανία, Ρωσία, ΗΠΑ κ.λπ.). Σήμερα παραμένει ο οικονομικός ανταγωνισμός ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές δυνάμεις αλλά δεν υπάρχει πια, για τώρα, εκείνος ο στρατιωτικός, γιατί οι ΗΠΑ διαθέτουν μια υπερέχουσα στρατιωτική ισχύ, ακόμη και πολιτισμικά κατόρθωσαν να επιβάλουν τα πρότυπα της ζωής τους (γαστρονομικά, μουσικά, ένδυσης, ερωτικά κ.λπ.) στην παγκόσμια νεολαία. Πρόκειται για ριζικούς ιστορικούς νεωτερισμούς σε σχέση με την εποχή του Λένιν.
ΠΣ: Τι σημαίνει για τους Νέγκρι και Χαρτ το νέο ιστορικό υποκείμενο που σχεδόν ανακαλείται στην ιστορική δράση από το παρελθόν; Πρόκειται για το πλήθος (multitudine) που, σύμφωνα με αυτά που γνωρίζουμε, πρωτοαναφέρθηκε από τον Σπινόζα. Τι ρόλο επιφυλάσσουν για το “πλήθος” οι συγγραφείς;
Κοστάντζο Πρέβε: Η ερώτηση θέτει το πρόβλημα του νέου κοινωνικού αντικαπιταλιστικού υποκειμένου που χαρακτηρίζει την παρούσα εποχή. Είναι καλό να καταλάβουμε αμέσως ότι η λεγόμενη “multitudine” των Νέγκρι και Χαρτ δεν είναι το κοινωνικό σύνολο όλων των καταπιεσμένων και περιθωριοποιημένων του κόσμου αλλά είναι η κοινωνική εκδήλωση της έννοιας της γενικής διανόησης (general intellect) του Μαρξ, δηλαδή ένα κοινωνικό υποκείμενο που ενσωματώνει όλες τις διανοητικές δυνάμεις, τις επιστημονικές, της νέας υλικής και άυλης εργασίας.
Δύοντας η κλασική εργατική τάξη, ο Νέγκρι υποστηρίζει το Κεφάλαιο και τα Γκρουντρίσε. Η αναφορά, ωστόσο, στον Σπινόζα είναι μονάχα τυπική και όχι σημαντική.
Από μια διαλεκτική άποψη, η θεωρία του νέου αντικαπιταλιστικού κοινωνικού υποκειμένου μπορεί να ιδωθεί τόσο σαν το μέγιστο της ρήξης με τον κλασικό μαρξισμό όσο σαν το μέγιστο της συνέχειας και της κορωνίδας του. Ας ξεκαθαρίσουμε όμως αυτό το σημείο, γιατί είναι ίσως το πλέον αποφασιστικό.
Πρόκειται για το μέγιστο της ρήξης, γιατί αυτή η νέα multitudine-general intellect έρχεται σε ρήξη αποφασιστικά με όλα τα επαναστατικά κοινωνικά υποκείμενα του κλασικού μαρξισμού (προλεταριάτο, εργατική τάξη, συμμαχία της εργατικής τάξης με τους φτωχούς αγρότες, συμμαχία της εργατικής τάξης με τη μικροαστική, τους φτωχούς αγρότες του Τρίτου Κόσμου, ιστορικό μπλοκ του Γκράμσι, νέοι, γυναίκες, φοιτητές κ.λπ.) Πρόκειται όμως για το μέγιστο της συνέχειας, γιατί το πρόβλημα του επαναστατικού υποκειμένου συνεχίζει να είναι διατυπωμένο με τρόπο κοινωνιολογικό, ως υποκείμενο που προσδιορίζεται από δομικές κοινωνικές συνιστώσες, παρά να είναι προσδιορισμένο ανθρωπολογικά, όπως εγώ πιστεύω ότι πρέπει να γίνεται, και ιδιαίτερα με αυτό τον τρόπο, δηλαδή ως ένα σύνολο αντικαπιταλιστικών συμπεριφορών που οικοδομείται διαμέσω μιας ευρείας αντίληψης κι όχι οικονομικίστικα από μια πολιτική κουλτούρα. Μ’ αυτή την έννοια, ο Νέγκρι συνεχίζει να είναι ο αρχηγός των “ιταλών εργατιστών” της δεκαετίας του ’60. Άλλαξαν τα πάντα για να μην αλλάξει τίποτε, όπως στο διήγημα του Γατόπαρδου. Πριν ήταν εργάτης-μάζα, μετά ο κοινωνικός εργάτης, τέλος η multitudine.
ΠΣ: Η άποψη των συγγραφέων ότι όλες οι κοινωνικές αντιφάσεις και ταξικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις “εσωτερικοποιούνται” στο κεφάλαιο, δηλαδή όλα γίνονται …κεφάλαιο, πέρα από τα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, εγείρει και σοβαρά φιλοσοφικά ζητήματα. Πώς βλέπετε το ζήτημα αυτό;
Κοστάντζο Πρέβε: Το ζήτημα των φιλοσοφικών προϋποθέσεων των Νέγκρι-Χαρτ είναι αλήθεια θεμελιακό. Είναι αλήθεια ότι τα πάντα “εσωτερικοποιούνται” στο Κεφάλαιο αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι για τον Νέγκρι αυτή η “εσωτερικοποίηση” δεν οδηγεί στο καπιταλιστικό τέλος της Ιστορίας του Φουκουγιάμα αλλά σε μια κατάσταση κομμουνισμού δίχως επανάσταση. Στη θέση της επανάστασης έχουμε την εσωτερικοποίηση, είναι όμως επίσης επιβεβαίωση αυτό της επιθυμίας του πλήθους (multitudine).
Η φιλοσοφική βάση του Νέγκρι είναι η γαλλική φιλοσοφία των Φουκώ, Ντελέζ, Γκατταρί. Τέλος του υποκειμένου, τέλος του ουμανισμού, τέλος της συνείδησης. Η επιθυμία αντικαθιστά τόσο την απόλαυση όσο και τη λογική. Στο βιβλίο του ο Νέγκρι χρησιμοποιεί συνεχώς μεταφορές εκκλησιαστικές. Η επιθυμία του “πλήθους” είναι “θεοδημιουργική” δηλαδή δημιουργεί Θεό. Η οντολογία δεν είναι συνείδηση της πραγματικότητας αλλά ακριβώς παράγωγο της πραγματικότητας. Επιδιώκεται το ξεπέρασμα κάθε διάκρισης ανάμεσα σε ανθρώπινα όντα, ζώα και οργανισμούς της κυβερνητικής.
Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται απίστευτα και πράγματι, για μένα, είναι. Αλλά υπάρχει μια λογική σ’ αυτή την τρέλα και τότε είναι η κορωνίδα και το μέγιστο σημείο μιας τάσης πολιτισμικής μεταμοντέρνας και ανορθολογιστικής, που διαρκεί εδώ και τριάντα χρόνια και η οποία θεωρεί ότι αυτό είναι το ιστορικό τίμημα που πρέπει να πληρωθεί για την πολιτική και πολιτισμική χρεοκοπία του ιστορικού κομμουνισμού του εννιακόσια και όλων των προσπαθειών να τον μεταρρυθμίσουν πριν από τη διάλυσή του, τόσο από τα δεξιά (ευρωκομμουνισμός) όσο κι από τα αριστερά (σκέψη Μάο Τσε Τουγκ). Προσωπικά πιστεύω ότι η επιτυχία ενός βιβλίου όπως Η Αυτοκρατορία δεν ανοίγει μια νέα φάση στην κριτική σκέψη αλλά, αντίθετα, την κλείνει. Αυτή τουλάχιστον είναι η δική μου ειλικρινής ελπίδα. Πρόκειται για το κλείσιμο ενός κύκλου που άνοιξε το 1968 που έγινε πιστευτό ότι θα λύσει την κρίση του μαρξισμού με δόσεις πάντα μεγαλύτερες από υποκειμενισμό και απολογία της τεχνολογίας. Εάν λαθεύω, τότε το πράγμα είναι βαρύ, γιατί οφείλουμε να υπομείνουμε ακόμη αυτό τον μακρύ ανορθολογικό υποκειμενισμό.
ΠΣ: Στη χώρα μας, μέχρι στιγμής, δεν έχει μεταφραστεί το βιβλίο των Νέγκρι και Χαρτ εκτός από ορισμένες παρουσιάσεις και περιορισμένες προδημοσιεύσεις. Ποια ήταν η υποδοχή που αντιμετώπισε στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ;
Κοστάντζο Πρέβε: Διάβασα πολλές παρουσιάσεις των Νέγκρι-Χαρτ στις κύριες γλώσσες της Ευρώπης. Γενικά η εναπομείνασα κοινότητα της μαρξιστικής διανόησης ήταν πολύ κριτική και αρνητική. Θετικές είναι, αντίθετα, οι αντιδράσεις στο περιβάλλον των λεγόμενων “κοινωνικών κέντρων” της πολιτισμικής πληροφόρησης των μεγάλων καπιταλιστικών εφημερίδων κι αυτό αποτελεί για μένα μια σαφή επιβεβαίωση του “αβλαβούς” χαρακτήρα του βιβλίου. Σε μια πραγματικότητα που κυριαρχείται από τον πιο άγριο ιμπεριαλισμό των μοντέρνων καιρών το να υπερασπίζεσαι ότι δεν υπάρχει πια ο ιμπεριαλισμός δεν μπορεί παρά να γίνεται αντικείμενο υποδοχής με πολύ χαρά και ικανοποίηση από τους ίδιους τους ιμπεριαλιστές.
ΠΣ: Η Αυτοκρατορία κυκλοφόρησε σε μια περίοδο έντονων αντιπαραθέσεων για τον προσανατολισμό του κινήματος ενάντια στην “παγκοσμιοποίηση”. Κατά τη γνώμη σας οι συγγραφείς προτείνουν κάποιο δρόμο και ποιον γι αυτό το κίνημα αλλά και γενικότερα;
Κοστάντζο Πρέβε: Δεν πιστεύω ότι το βιβλίο των Νέγκρι και Χαρτ θα έχει κάποια σημασία στο να καθορίσει τους προσανατολισμούς του λεγόμενου “κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης” ή το no-global. Η λογική αυτού του κινήματος θα συνεχίσει να χαρακτηρίζεται ουσιαστικά από δύο κυρίαρχα ρεύματα, πότε συγκλίνοντα και πότε αποκλίνοντα, ανάλογα με την ιστορική συγκυρία. Δηλαδή, ένα ρεύμα οπορτουνισμού και ένα επαναστατικό ρεύμα. Προσωπικά, από τη στιγμή που δεν πίστεψα ποτέ κι ούτε πιστεύω ότι αυτό το κίνημα αποτελεί το νέο παγκόσμιο αντικαπιταλιστικό υποκείμενο και νομίζω ότι όποιος το πιστεύει πέφτει σε μια τρομακτική αυταπάτη, νομίζω ότι και τα δύο ρεύματα οφείλουν ακόμη να παραμείνουν για πολύ μέσα σ’ αυτό το κίνημα. Αυτό το κίνημα αφ’ εαυτού του δεν είναι επαναστατικό και γι αυτό σκέφτομαι ότι θα ήταν λάθος να μπούμε σε μια δυναμική “απόσχισης” όπως εκείνης ανάμεσα στους μενσεβίκους και τους μπολσεβίκους της εποχής του Λένιν. Πρόκειται για ένα κίνημα ιστορικά προσωρινό και όχι στρατηγικό και γι αυτό θαρρώ ότι είναι αναγκαίο να παραμείνουμε μέσα δίχως ν’ ακολουθήσουμε ανώφελες “εκκαθαρίσεις”. Ως κίνημα ενάντια στον πόλεμο θα μπορούσε να είναι καλό και ωφέλιμο και θα ήταν ανόητο να το αγνοήσουμε.
Για μια περαιτέρω μελέτη πάνω στις θέσεις του Πρέβε για την Παγκοσμιοποίηση και τον ιμπεριαλισμό η εισήγηση του Ιταλού Φιλόσοφου και συγγραφέα Costanzo Preve, και έγινε στη Διεθνή Σύσκεψη της Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκη Αντίσταση 2003 (29/11, 30/11 και 1/12 2002) στο πολιτικό καφενείο

Χαρτογραφώντας τον πόλεμο της Ευρώπης ενάντια στην μετανάστευση του Philippe Rekacewicz

Χαρτογραφώντας τον πόλεμο της Ευρώπης ενάντια στην μετανάστευση

του Philippe Rekacewicz

Η Ευρώπη έχει χτίσει γύρω της ένα φρούριο για να προστατευτεί από την «παράνομη» μετανάστευση από τον Νότο, από ανθρώπους που σπεύδουν να γλιτώσουν εμφύλιους πολέμους, συγκρούσεις και υπερβολική φτώχεια. Η Ιστορία είναι πιο εύκολο να κατανοηθεί μέσω χαρτών.

 

Ο απαγορευμένος κόσμος

Είναι περίεργο πράγμα, αυτός ο παρανοϊκός φόβος της εισβολής, αυτή η αποφασιστικότητα να προστατευτούν με κάθε κόστος από αυτά τα ανθρώπινα όντα που κάθε χρόνο αυτό-εξορίζονται από την πατρίδα τους, με προορισμό μια φανταστική Γη της Επαγγελίας στις πλούσιες χώρες. Αλλά οι πλούσιοι έχουν αποφασίσει ότι αυτά τα ανθρώπινα κύματα είναι ανεπιθύμητα.

Ενισχύουν τα σύνορα τους, ορθώνουν φράγματα, χτίζουν τείχη όλο και ψηλότερα. Μια πραγματική στρατιωτική στρατηγική για κρατήσουν τους «εισβολείς» έξω.

Σε μια προσπάθεια απομίμησης, άλλες σημαντικές χώρες όπως η Βραζιλία, η Κίνα και η Ρωσία αρχίζουν να συμμετέχουν, στήνοντας τα δικά τους «οχυρά» για να περιορίσουν την οικονομική μετανάστευση από φτωχότερες περιοχές στις δικές περιοχές ταχείας ανάπτυξης.

Τέτοια υλικά εμπόδια αποτελούν αποτελεσματικά εργαλεία για την ποινικοποίηση της μετανάστευσης, για την εμφάνιση όρων που υπο άλλες συνθήκες δε θα έπρεπε να ήταν αποδεκτοί όπως «παράνομοι μετανάστες». Κάνουν τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι παραβαίνουν το νόμο. Με τη βοήθεια αυτών των εμποδίων, νομοθετικών και υλικών, δημιουργήσαμε μια νέα κατηγορία εγκληματία: τον μετανάστη.

Έτσι λοιπόν συγχέουμε τη διεθνή νομοθεσία και τις παγκόσμιες αξίες.

Τα τρία σύνορα της Ευρώπης

Αυτός ο χάρτης σχεδιάστηκε για πρώτη φορά το 2003, χάρη στη λεπτολογική δουλειά του Olivier Clochard από το ινστιτούτο Migrinter του πανεπιστημίου του Poitiers. Τον ενημερώνουμε τακτικά και δυστυχώς κάθε φορά έχουμε να προσθέσουμε περισσότερες μαύρες τελείες και να σχεδιάσουμε ακόμη μεγαλύτερους κόκκινους κύκλους.

Την 1^η Ιανουαρίου 1993, ο Gerry Johnson βρέθηκε νεκρός. Πολίτης της Λιβερίας – μια χώρα που εκείνη την περίοδο καταστρεφόταν από έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο – ο Johnson είχε πεθάνει από ασφυξία σε ένα βαγόνι εμπορευμάτων στο Feldkirch της Αυστρίας. Στις 3 Οκτώβρη 2013, ένα πλοίο βυθίζεται κοντά στις ακτές της νήσου Lampedusa, με επιβάτες 500  μετανάστες, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονταν από την Ανατολική Αφρική. Μεταξύ αυτών των δύο ημερομηνιών και αυτών των δύο σημείων, περισσότεροι από 17300 μετανάστες – και αυτό είναι η ελάχιστη εκτίμηση για αυτή την άγνωστη εκατόμβη – έχουν χάσει την ζωή τους προσπαθώντας να φτάσουν στην Ευρώπη, την ήπειρο της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πεθαίνουν κιόλας προσπαθώντας να φύγουν, όπως ο Marcu Omofuma, ένας νιγηριανός ο οποίος δολοφονήθηκε την 1^η Μαΐου 1999 από τρεις σαδιστές αυστριακούς αστυνομικούς σε ένα αεροπλάνο της Balkan Air κατά τη διάρκεια του εξαναγκαστικού επαναπατρισμού του.

Η γεωγραφία μιας ανεπιθύμητης ανθρωπότητας

Στην Δύση βρίσκονται οι φίλοι μας, οι οποίοι είναι ευπρόσδεκτοι, είναι αυτοί με τα παχυλά πορτοφόλια. Στην Ανατολή είναι οι ανεπιθύμητοι, οι βρώμικοι, οι μικροί τύποι από ένα κόσμο πολύ φτωχό για να είναι «άξιοι» μας. Τέλεια συμμετρία, σμήνη φτωχών επιμένουν στη Δύση και σμήνη πλουσίων στην Ανατολή.

Η πολιτική γεωγραφία των Ευρωπαϊκών βίζα καταδεικνύει με ιδιαίτερη κυνικότητα την αντίληψη της Ευρώπης για τον κόσμο, ένα φειδωλό πράγμα. Κάποιος πρέπει να μου εξηγήσει τη λογική της απαίτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι πολίτες του Κόσοβου – μιας από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης – να αγοράζουν πανάκριβες βίζες έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα να κινούνται μέσα τη ζώνη Σένγκεν.

Υπάρχουν πολλές μεθοδολογίες για να χωρίσεις τον κόσμο, τα εδάφη, οι περιοχές του. Είτε πρόκειται για την αρχή του έθνους-κράτους, είτε για ομάδες κρατών, είτε για κοινωνικοοικονομικούς ή πολιτικούς παράγοντες, όλα μας υπενθυμίζουν κυνικά, τι δεν θα θέλαμε να δούμε στους εαυτούς μας: την ιδιοτέλεια μας, τη βία μας. Προσποιούμαστε ότι βοηθάμε την ανάπτυξη των φτωχών χωρών, ενώ στην πραγματικότητα εξάγουμε οικονομικά μοντέλα που δε μπορούν να εφαρμοστούν.

Και στη συνέχεια επιβάλουμε στους κατοίκους τους απρόσιτες βίζες.

Και παρόλα αυτά η εξαθλιωμένη Αφρική, όπως οπουδήποτε αλλού, έχει πολιτισμό, μουσική, θέατρο. Διπλωμάτες, δασκάλους. Φοιτητές, εργαζόμενους, συγγραφείς. Όλοι είναι ανθρώπινα όντα τα οποία η Ευρώπη στέλνει πίσω συσκευασμένα σα λουκάνικα σε αεροπλάνα – όταν δεν τους στέλνει πίσω τυλιγμένους σε σάβανα – γιατί δεν κατάφεραν να αποκτήσουν μια βίζα ή πράσινη κάρτα.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην αγγλική έκδοση Le Monde Diplomatique στις 16 Οκτωβρίου 2013.

Μετάφραση: Δανάη Κυρλή

Ρίχνουν χρήμα για να ταυτίσουν τον κομμουνισμό με το φασισμό , από το Ριζοσπάστη

Ρίχνουν χρήμα για να ταυτίσουν τον κομμουνισμό με το φασισμό

από το Ριζοσπάστη

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΝΗΜΗ»

Χρήμα με ουρά διαθέτει η ΕΕ και προωθεί στην αγορά η ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να προπαγανδιστεί και στη χώρα μας το κατάπτυστο αντικομμουνιστικό μνημόνιο, με το οποίο επιχειρείται να ταυτιστεί η ναζιστική θηριωδία με τον κομμουνισμό και τις σοσιαλιστικές χώρες. Το σχετικό πρόγραμμα απευθύνεται σε δήμους πανεπιστήμια και ΜΚΟ που καλούνται να οργανώσουν εκδηλώσεις με αντίτιμο 100.000 ευρώ για κάθε ανάλογο έργο. Πρόκειται για μια χυδαία και κατάπτυστη προσπάθεια, η οποία δείχνει πού στοχεύουν, τι πραγματικά τους ενοχλεί. Αλλοιώνοντας την ιστορική μνήμη, πασχίζουν να ακρωτηριάσουν ριζοσπαστικές, αγωνιστικές διαθέσεις, προς ισχυροποίηση της εξουσίας των μονοπωλίων, ώστε με το λαό υποταγμένο τίποτε να μην απειλεί την κυριαρχία τους.

Σύμφωνα με έγγραφο που διακινείται από το υπουργείο Εσωτερικών και απευθύνεται σε αποκεντρωμένες διοικήσεις, δήμους και περιφέρειες της χώρας, πανεπιστήμια και ΤΕΙ, επιμελητήρια, ΜΚΟ, άλλους φορείς, βρίσκεται ήδη σε φάση επιλογής φορέων το ευρωενωσιακό πρόγραμμα «Ευρώπη για τους Πολίτες, 2014 – 2020». Το ενδιαφέρον του προγράμματος εντοπίζεται στο σκέλος του που ονοματίζουν «Ευρωπαϊκή Μνήμη». Περιγράφοντάς το οι αρμόδιοι αναφέρουν:
«Τα επιδοτούμενα έργα αντανακλούν τις αιτίες της ανάδυσης των ολοκληρωτικών καθεστώτων στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία (ναζισμός, φασισμός, σταλινισμός και ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα). Επίσης, στο πλαίσιο αυτού του σκέλους, θα επιδοτηθούν έργα που αφορούν σημαντικές στιγμές της πρόσφατης ευρωπαϊκής Ιστορίας, οι οποίες υπογραμμίζουν και ενθαρρύνουν την ανοχή, την αμοιβαία κατανόηση, το διαπολιτισμικό διάλογο και τη συμφιλίωση.

Τα έργα υλοποιούνται από διάφορους τύπους οργανισμών (τοπικές αρχές, ΜΚΟ, ερευνητικά ιδρύματα κ.ά.) αναπτύσσοντας διάφορους τύπους δράσεων (ερευνητικές, άτυπες μορφές εκπαίδευσης, δημόσιες συζητήσεις, εκθέσεις κ.ά.) καιεμπλέκοντας πολίτες από διαφορετικές ομάδες – στόχους.
Το σύνολο των έργων θα πρέπει να υλοποιούνται σε διεθνικό επίπεδο (δημιουργία και λειτουργία διεθνικώνσυμπράξεων και δικτύων) με ξεκάθαρη ευρωπαϊκή διάσταση.
Οι επιλέξιμοι φορείς και εταίροι των έργων: δημόσιες τοπικές/περιφερειακές αρχές, ΜΚΟ με νομική προσωπικότητα αναγνωρισμένη σε επιλέξιμη χώρα.
Μέγιστη επιδότηση: 100.000 ευρώ. Μέγιστη διάρκεια δράσεων: 18 μήνες».
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν «όλοι οι κοινωνικοί φορείς που προωθούν την ευρωπαϊκή ιδιότητα του πολίτη και ειδικότερα: Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές. Επιτροπές Αδελφοποίησης. Ερευνητικοί οργανισμοί της ευρωπαϊκής δημόσιας πολιτικής (δεξαμενές γνώσης). Οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών. Οργανώσεις ερευνητικές, νεολαίας και εκπαιδευτικές».
Επομένως, ένας δήμος, μια περιφέρεια, μια σχολή ή ένα επαγγελματικό επιμελητήριο, μια από τις περιλάλητες ΜΚΟ θα εισπράξουν καθένας τους από την ΕΕ 100.000 ευρώ ζεστό παραδάκι, ώστε να συμμετάσχουν σε δίκτυα που θα απλώνονται παντού στην ΕΕ, θα επικεντρώνουν στα μυαλά πολιτών – στόχων, προκειμένου με σεμινάρια, εργαστήρια, διαλέξεις κι εκθέσεις, αναπαράγοντας όλη τη συστημική προπαγάνδα, τη χαλκευμένη στα καταγώγια μυστικών υπηρεσιών τύπου CIA περί «εγκλημάτων του κομμουνισμού» (βλ. μια σειρά χιλιοειπωμένα παραμύθια ήδη από την εποχή του Χίτλερ και τον ίδιο τον Γκέμπελς, όπως το Κατίν και ο λιμός της Ουκρανίας) να δηλητηριάσουν τη συνείδησή του λαού, να ταυτίσουν την πανανθρώπινη θεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού με το γέννημα – θρέμμα του καπιταλιστικού συστήματος, τον ναζισμό – φασισμό και τις θηριωδίες του.
Μια επιχείρηση που χτυπά την ιστορική μνήμη ακριβώς για να ακρωτηριάσει τις αγωνιστικές διαθέσεις του ελληνικού λαού και των άλλων λαών της ΕΕ σήμερα και αύριο. Να αμβλύνει τον όποιο ριζοσπαστισμό αναπτύχθηκε και μπορεί να αναπτυχθεί παραπέρα. Να αποκόψει (εν μέσω κρίσης του συστήματος και επιβολής άγριων αντιλαϊκών μέτρων προκειμένου να την περάσουν αλώβητα τα μονοπώλια) τα λαϊκά στρώματα από τους πρωτοπόρους εργάτες, τους μπροστάρηδες διαχρονικά των λαϊκών αγώνων, τους κομμουνιστές.
Μια ύβρις κιόλας απέναντι στα εκατομμύρια των νεκρών κομμουνιστών, ανθρώπων που θυσίασαν την ίδια τους τη ζωή, αγωνιζόμενοι ενάντια στις ορδές του ναζισμού και φασισμού, τις υποστηριζόμενες και εξοπλισμένες από τα μονοπώλια της εποχής όπως η Κρουπ, η Ford, η General Motors (μέσω της θυγατρικής της Opel και όχι μόνο), η General Electric, η Standard Oil (η σημερινή Exxon-Mobil), η IBM, η ΙΤΤ (η σημερινή ΑΤ&Τ), η Τράπεζα Chase Manhattan και πολλοί άλλοι.
Βιομήχανοι που βρήκαν τον καλύτερο σύμμαχό τους στο ναζισμό καθώς όπως είπε ο ίδιος ο Γ. Κρουπ, 26 Ιανουαρίου 1934: «Ο Εθνικοσοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος (σ.σ. του κομμουνισμού) που ήταν βασικά εχθρικό τόσο για τον εργοδότη όσο και για τον εργαζόμενο. Ο Αδόλφος Χίτλερ επέστρεψε τον εργάτη στο έθνος του. Τον μετέτρεψε σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και συνεπώς σύντροφό μας (σ.σ. των βιομηχάνων!)».

Υπάρχει προϊστορία

Του ευρωπαϊκού προγράμματος, το κατάπτυστο περιεχόμενο του οποίου αποκαλύπτει σήμερα ο «Ρ», είχαν προηγηθεί πολλές άλλες τέτοιες προσπάθειες. Ενδεικτικά: Τέλη του 2005 με αρχές του 2006 προωθήθηκε το περίφημο αντικομμουνιστικό μνημόνιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Τον Φλεβάρη του 2006 εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η έκθεση με τίτλο «Πολίτες για την Ευρώπη» που υιοθετούσε το πνεύμα του αντικομμουνιστικού μνημονίου, αφού περιείχε τροπολογίες που εξίσωναν το φασισμό με τον κομμουνισμό. Το Μάρτη του 2008, ευρωβουλευτές της «σοσιαλιστικής» ευρωομάδας ζητούσαν από την Κομισιόν να «σκύψει» στα «εγκλήματα γενοκτονίας, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου που διεπράχθησαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα», και συγκεκριμένα απ’ το «ναζιστικό και το σταλινικό».
Ακολούθησε η προσπάθεια ΕΕ, Συμβουλίου της Ευρώπης και ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη), να καθιερώσουν την 23η Αυγούστου σαν «γιορτή» για την ανατροπή του σοσιαλισμού, καταδικάζοντας ταυτόχρονα το σοσιαλισμό και το λεγόμενο «σταλινισμό». Τον Δεκέμβρη του 2011, η ίδια η Κομισιόν ομολόγησε ότι προωθεί «σε εύθετο χρόνο» νομοθετικά μέτρα για την ποινικοποίηση της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Σε απάντησή της προς τον ευρωβουλευτή του ΚΚΕ σημείωνε: «Σε αυτό το στάδιο δεν πληρούνται ακόμα οι προϋποθέσεις για να γίνει χρήση αυτής της δυνατότητας, αλλά θα επανεξετάσει το θέμα σε εύθετο χρόνο». Ομως, για να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος η Επιτροπή τόνιζε: «Ολα τα απολυταρχικά καθεστώτα καταλήγουν σε παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ότι το να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη των εγκλημάτων αυτών αποτελεί συλλογικό καθήκον ως ένδειξη τιμής και σεβασμού απέναντι σε όλα τα θύματα. Η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τα χρηματοδοτικά της προγράμματα προς τούτο, ιδίως τη δράση “Ενεργός ευρωπαϊκή μνήμη” του προγράμματος “Ευρώπη για τους πολίτες”, σκοπός της οποίας είναι να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη των θυμάτων του ναζισμού και του σταλινισμού». Ο,τι προωθείται τώρα και εδώ

Η ΕΕ πρωτοπόρα στη θεωρία των «δύο άκρων»

του Γιώργου Βασσάλου 

Όταν, το 2004, η ΕΕ διευρυνόταν προς ανατολάς με την ένταξη οκτώ ανατολικό-ευρωπαϊκών χωρών, η ρητορεία περί «επανένωσης της Ευρώπης» είχε φτάσει στο απόγειό της. Η «Ευρώπη» είχε νικήσει τους «δίδυμους ολοκληρωτισμούς των φασιστικών και κομμουνιστικών καθεστώτων» και πλέον η «λεωφόρος της δημοκρατίας και της ευημερίας» ήταν ανοιχτή.[1]

«Φτιάχνοντας» την Ευρώπη

Αυτό βέβαια που «ξέχναγε» να εξηγήσει η κυρίαρχη προπαγάνδα ήταν πότε ακριβώς ήταν προηγούμενα ενωμένη η Ευρώπη. Η αλήθεια είναι ότι τελευταία φορά που είχαν ακουστεί πανηγυρισμοί για την επίτευξη της «ενοποίησης» της Ευρώπης ήταν από τους υποστηρικτές του Ναζισμού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Γερμανός φιλελεύθερος πολιτικός Hjalmar Schacht έγραφε ήδη το Γενάρη του 1933 στον επικεφαλής του «Πανευρωπαϊκού Κινήματος» Coudenhove-Καλλέργη[2] του οποίου ήταν συμπαθών: «o Χίτλερ είναι ο μόνος άνθρωπος που μπορεί επαναπροσεγγίσει τη Γερμανία με τις δυνάμεις της Δύσης. Θα δείτε! Ο Χίτλερ θα φτιάξει την Πανευρώπη».             

Ο Coudenhove-Καλλέργης θεωρείται ένας από τους «πατέρες» της σημερινής ΕΕ. Πρόσφατα μάλιστα ο πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, Herman Van Rompuy, τιμήθηκε με το «βραβείο Coudenhove-Καλλέργη». [3]  Όταν ο Καλλέργης ίδρυσε το κίνημα του το 1922, η βασική απειλή απέναντι στην οποία η Ευρώπη έπρεπε να ενωθεί ήταν η Σοβιετική Ένωση, αλλά και η Τρίτη Διεθνής. Αργότερα στη δεκαετία του ’30 υιοθέτησε τη θεωρία των «δύο άκρων», καθότι ο « ευρωπαϊκός πολιτισμός» έπρεπε να αμυνθεί τόσο απέναντι στον κοινωνικό πόλεμο των κομμουνιστών, όσο και στον εθνικό του Χίτλερ.[4] Ο οπαδός του H. Schacht, ωστόσο, που συχνά άνοιγε τις συγκεντρώσεις των Πανευρωπαϊστών, προτίμησε να διαλέξει άκρο και λίγες μέρες μετά το σχηματισμό της δεύτερης κυβέρνησης συνασπισμού ανάμεσα στο Συντηρητικό Κόμμα (DNVP) και τους Ναζί επαναδιορίστηκε πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας και εφάρμοσε πολιτικές συμπίεσης των μισθών όπως και αργότερα σαν υπουργός οικονομικών του Χίτλερ.

Κάποια χρόνια αργότερα, ο ηγέτης του γαλλικού δωσιλογικού κόμματος «Λαϊκή Εθνική Συσπείρωση» Marcel Déat έγραφε, λίγες μέρες μετά την επίθεση των Ναζί στη Σοβιετική Ένωση: «ο ευρωπαϊκός πόλεμος παίρνει τώρα το αληθινό του νόημα, αυτό της κοινής άμυνας ενάντια στο μπολσεβικισμό και μιας μεγάλης επανάστασης για να οικοδομήσει την Ευρώπη και να φτιάξει ένα νέο πολιτισμό».

Το σύνθημα για «φτιάξιμο ή οικοδόμηση της Ευρώπης»[5] είναι σήμερα στα χείλη των περισσοτέρων κυβερνητικών πολιτικών δυνάμεων.  Όταν τα ναζιστικά στρατεύματα προχωρούσαν μέσα στο σοβιετικό έδαφος, οι Γάλλοι δωσίλογοι επίχαιραν: «σήμερα, η Ουκρανία, ο σιτοβολώνας της Ρωσίας, που μόλις χθες ήταν εκτός Ευρώπης, επιστρέφει στην ευρωπαϊκή κοινότητα». Εκπληκτική είναι η ομοιότητα με τη σημερινή αντίληψη περί κινητών ορίων της Ευρώπης με βάση πολιτικά κριτήρια. Συνέχιζαν όμως οι δωσίλογοι: «η μερίδα ψωμιού μπορεί τώρα να αυξηθεί στη Γερμανία. Κι αν είναι λογικό και δίκαιο, ο γερμανικός λαός να επωφεληθεί πρώτος από τον κόπο του και τα κεκτημένα του, αύριο όλη η Ευρώπη θα δει να αυξάνεται η μερίδα του ψωμιού».[6]  Θυμίζει τη λογική των σημερινών Νεοφιλελεύθερων που θεωρούν ότι είναι δίκαιο η Γερμανία να πλήττεται λιγότερο από την κρίση καθότι οι Γερμανοί «έκαναν τον κόπο» να κάνουν «μεταρρυθμίσεις όταν έπρεπε» και οι υπόλοιποι δεν έχουμε παρά να ακολουθήσουμε το παράδειγμα τους, ώστε κάποια στιγμή να έχουμε κι εμείς ανάπτυξη και λιγότερη ανεργία.

Η ναζιστική προπαγάνδα χρησιμοποίησε τις παν-ευρωπαϊστικές ιδέες που είχε διασπείρει το κίνημα του Coudenhove-Καλλέργη ώστε να εξασφαλίσει τη συνεργασία των κρατικών υπαλλήλων με τον κατακτητή στη Γαλλία και πολλές άλλες χώρες. Ο Καλλέργης και πολλοί άλλοι ευρωπαϊστές λούφαξαν κατά τη διάρκεια του πολέμου μη συμμετέχοντας στην αντιφασιστική πολεμική προσπάθεια, ενώ πολλοί οπαδοί τους συνεργάστηκαν ενεργά με τους Ναζί.

«Κομμουνισμός = έγκλημα»

Στα τέλη του 20^ου αιώνα, η κίνηση για την ολοκλήρωση της ευρω-ενωσιακής αγοράς συνέπεσε με την πτώση των, δυστυχώς, γραφειοκρατικών και χωρίς εργατική δημοκρατία συστημάτων του πρώιμου σοσιαλισμού και την εκεί πλήρη παλινόρθωση του καπιταλισμού. Η στιγμή είχε έρθει λοιπόν η Ευρώπη να «ξανα-ενωθεί» μέσα σε πανηγυρισμούς για την αποτυχία του πρώτου μεγάλης έκτασης σοσιαλιστικού εγχειρήματος στο έδαφός της και έντονης καταδίκης της κομμουνιστικής, μαρξιστικής και κάθε ιδεολογίας που καλούσε στην ανατροπή του καπιταλισμού, ο οποίος αναβαπτιζόταν σε «οικονομία της αγοράς».

Επί είκοσι χρόνια προωθήθηκε μέσα από δραστηριότητες διαφόρων τύπου, η ρητορεία περί «ολοκληρωτικών καθεστώτων», των ισότιμα επικίνδυνων «κόκκινου και μαύρου αυταρχισμού», της ταύτισης του Στάλιν με το Χίτλερ κλπ.. Ανάμεσα στα νέα κράτη-μέλη της ΕΕ με τη διεύρυνση του 2004 ήταν και τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες: η Εσθονία, η Λιθουανία και η Λετονία. Με την υποστήριξη των αμερικανών και ευρωπαίων μεντόρων τους, οι κυβερνήσεις τους έβαλαν ως όρο της ένταξή τους (!), τη ρητή καταδίκη του κομμουνισμού.[7]

Το 2008 ήρθε η πρώτη επισημοποίηση των δογμάτων αυτών από την ΕΕ με την καθιέρωση της 23^ηςΑυγούστου ως «ευρωπαϊκής μέρας μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού». Ολοκληρώθηκε το 2009 με την υπερψήφιση του Ψηφίσματος «σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον ολοκληρωτισμό» από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο. Η αγγλική εκδοχή του κειμένου αυτού μιλά για «κοινή κληρονομιά (common legacy) των φασιστικών και κομμουνιστικών καθεστώτων»[8] με τρόπο εντελώς ανιστόρητο και προσβλητικό για τους εκατομμύρια κομμουνιστές και τους συναγωνιστές τους που έδωσαν πλάι στη Σοβιετική Ένωση ένα τιτάνιο αγώνα κατά του φασισμού πριν, κατά τη διάρκεια και πολλές φορές και μετά τον πόλεμο πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος, εξοριών και βασανιστηρίων.

Η ελληνική μετάφραση του κειμένου αλλάζει το νόημα μιλώντας για την Ευρώπη που πρέπει να αναγνωρίσει «τα φασιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα ως μέρος της κοινής ιστορίας της». [9] Το μεταφραστικό «λάθος» αυτό μάλλον δεν είναι πολιτικά ουδέτερο, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι εκ μέρους της προ-μνημονιακής Ελλάδας τόσο η ΝΔ όσο και το ΠΑΣΟΚ δεν είχαν τολμήσει να υπερψηφίσουν το κατάπτυστο αυτό κείμενο.

Οι δεξιές κυβερνήσεις της Ανατολικής Ευρώπης προωθούσαν μια πιο σκληρή εκδοχή του που καταδίκαζε γενικά τον «κομμουνισμό» ως εγκληματική ιδεολογία, και όχι απλά τα «κομμουνιστικά καθεστώτα». Η πλειοψηφία της δυτικο-ευρωπαϊκής δεξιάς ήταν έτοιμη να στηρίξει  την εκδοχή αυτή, αλλά χρειαζόταν να έρθει σε συμβιβασμό με ορισμένους σοσιαλδημοκράτες που «έκαναν τους δύσκολους», ώστε να εξασφαλίσει τις απαιτούμενους ψήφους στην ολομέλεια του ευρω-κοινοβουλίου. Και μόνο η συζήτηση όμως γύρω από μια τέτοια διατύπωση, δείχνει καθαρά ότι απώτερος στόχος του ψηφίσματος αυτού είναι η ποινικοποίηση του Κομμουνισμού με την ευρεία έννοια, της ιδέας δηλαδή ότι η λειτουργία της ανθρώπινης κοινωνίας μπορεί να βασιστεί στην κοινοκτημοσύνη της υλικής και πνευματικής παραγωγής. Η «δημοκρατία» στη λογική τους ταυτίζεται με το απαραβίαστο της ατομικής και εταιρικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής και άρα οποιαδήποτε αντικαπιταλιστική τάση πρέπει να θεωρείται εγκληματική.

Προς το τέλος του κειμένου λέγεται ότι για τα θύματα «δεν έχει σημασία ποιο καθεστώς τους αφαίρεσε την ελευθερία, τους βασάνισε ή τους δολοφόνησε, για οποιονδήποτε λόγο», αλλά φυσικά παραλείπεται οποιαδήποτε αναφορά σε μαζικές εκτελέσεις και βασανισμούς που διεπράχθησαν από αστικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες τόσο σε αποικίες και ξένα εδάφη, όσο και στο ίδιο τους το έδαφος (όπως πχ. η σφαγή των Αλγερινών στο Παρίσι το 1961).[10]

Νέες πρωτοβουλίες

Ο «Ριζοσπάστης» αποκάλυψε πρόσφατα ένα κονδύλι του προϋπολογισμού της ΕΕ ύψους 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για τη διοργάνωση προγραμμάτων με στόχο «να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη των θυμάτων του Ναζισμού και του Σταλινισμού (…) και να βελτιωθεί η γνώση (…) σχετικά με τη μαζική εξολόθρευση [αμάχων] πολιτών».[11] Από το κονδύλι αυτό εισέπραξε φέτος 60.909 ευρώ το Λιθουανικό ερευνητικό κέντρο για τη «Γενοκτονία και την Αντίσταση» (LGGRTC)[12] το οποίο τιμά ως εθνικό ήρωα τον Povilas Plechavičius αρχηγό της LVR ή Litauische Sonderverbände, μιας ομάδας που πολέμησε τον Κόκκινο Στρατό κάτω από τις εντολές της Βέρμαχτ.[13] Χρήματα λοιπόν των ευρωπαίων φορολογουμένων, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων – ένα ποσοστό πχ. του ΦΠΑ που πληρώνουμε πάει κατευθείαν στην ΕΕ – χρησιμοποιούνται για να δοξάζεται η μνήμη τέτοιων ανθρώπων. Δε θα ήταν απίθανο στο μέλλον, να χρηματοδοτηθούν από το κονδύλι αυτό το γυάλισμα του μνημείου των εσθονικών Ες-Ες στο Λίχουλα[14] ή το μνημείο των ηττημένων ταγματασφαλιτών στο Μελιγαλά.  Κατά τα άλλα, η ΕΕ θα πρέπει να μας εξηγήσει που ακριβώς στο έδαφός της έγινε μαζική εξολόθρευση αμάχων από «σταλινικούς» για να πρέπει να τη μνημονεύουμε.

Τον Οκτώβρη του 2013, η ευρωπαϊκή αρχή για τα θεμελιώδη δικαιώματα (FRA) δημοσίευσε τη συμβολή της για το νέο πρόγραμμα-πλαίσιο για το ρατσισμό και τη ξενοφοβία. [15] Σε αυτή θεωρεί αδόκιμο να χρησιμοποιούνται οι όροι «δεξιός» ή «αριστερός εξτρεμισμός» – τους οποίους κατά τα άλλα, βάζει στο ίδιο καλάθι – γιατί έτσι «συσκοτίζεται», λέει, το ρατσιστικό, αντισημιτικό ή ομοφοβικό κίνητρο των εγκλημάτων. Μας λέει ακόμα ότι πολύ μικρό ποσοστό των ρατσιστικών επιθέσεων γίνεται από ακρο-δεξιούς. Μάλλον θα θεωρούν ότι οι ρατσιστικές επιθέσεις γίνονται από οργισμένες μαζορέτες ή άνεργους ναυαγοσώστες. Δεν εξηγούν επίσης αν έχουν ποτέ ακούσει για αριστερές ομάδες που κυνηγούν μετανάστες. Μ’αυτά και μ’άυτά όμως, η ΕΕ κλείνει απολύτως τα μάτια στο είδος του εγκλήματος που είχαμε στην περίπτωση του Παύλου Φύσσα: την πολιτική δολοφονία. Το να ξεκινούν κάποιες ομάδες (μάλλον ακροδεξιές παρά.. ναυαγοσωστικές) να σκοτώνουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Αυτό ταιριάζει απόλυτα με τον τρόπο, που επιλέγουν να μνημονεύουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί, παραβλέποντας ότι εκεί δε μαρτύρησαν άνθρωποι μοναχά λόγω της εβραϊκής, τσιγγάνικης ή άλλης καταγωγής τους, αλλά και λόγω των πολιτικών τους ιδεών. Ίσως να μην είναι τόσο περίεργο αν αναλογιστούμε ότι πρόκειται στην ουσία για τις ίδιες πολιτικές ιδέες – αυτές του αντικαπιταλισμού, του σοσιαλισμού, του κομμουνισμού – τις οποίες τώρα προσπαθούν να ποινικοποιήσουν.

Το Μάη του 2012, η ευρωπαία επίτροπος Cecilia Malmström που εκτελεί καθήκοντα «υπουργού εσωτερικών» της ΕΕ, ανακοίνωσε πρωτοβουλίες για την «από-ριζοσπαστικοποίηση» που στόχευαν τον «εξτρεμισμό, δεξιό κι αριστερό» τόσο γενικά και αόριστα.[16] Για την επίτευξή τους, μια άλλη γραμμή του προϋπολογισμού χρηματοδοτεί το «Δίκτυο ενάντια στη Ριζοσπαστικοποίηση».[17]

Η συζήτηση για τον Παύλο στο ευρωκοινοβούλιο

Με αφορμή τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα μια συζήτηση έλαβε χώρα στην Ευρωβουλή πάνω στο «δεξιό εξτρεμισμό». Δεν ήταν λίγοι οι Ευρωβουλευτές που παραπονέθηκαν γιατί δε συμπεριλήφθηκε και ο «αριστερός εξτρεμισμός». Ο επικεφαλής του γαλλικού Μετώπου της Αριστεράς, Jean-Luc Mélénchon, ζήτησε από τους παραπονούμενους να του υποδείξουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου συγκεκριμένες ομάδες όπως μετανάστες, ομοφυλόφιλοι ή πολιτικοί αντίπαλοι έχουν γίνει συστηματικός στόχος φονικών επιθέσεων από υποτιθέμενους «αριστερούς εξτρεμιστές». Ο Σλοβένος Milan Zver του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος αρκέστηκε να του απαντήσει ότι «είναι γνωστό ότι στην Ευρώπη χρησιμοποιείται βία από την αριστερά και κυνηγούνται πολιτικοί της δεξιάς». Μάλλον θα εννοούσε τα «τάγματα εφόδου» στα οποία αναφέρεται συχνά ο Πάγκαλος και είναι οπλισμένα μέχρι τα δόντια με.. γιαούρτια. O Πολωνός Ryszard Legutko δε παρέλειψε να πει ότι κατά τη γνώμη του «η Ευρώπη δεν απειλείται από το φάντασμα του Χίτλερ αλλά από το φάντασμα του Λένιν». [18]

Τι έχει να χωρίσει η ΕΕ με τους Ναζί;

Σε πρόσφατο άρθρο του, ο Νίκος Μπογιόπουλος εξήγησε πώς καπιταλιστικοί όμιλοι όπως η Siemens, η Krupp ή η Deutsche Bank που είναι σήμερα ανάμεσα στους κύριους επωφελημένους από την «ευρωπαϊκή ενοποίηση», έτσι όπως αυτή συντελείται, ήταν οι ίδιοι με αυτούς που είχαν παρέχει καθοριστική στήριξη στη Χίτλερ.[19]  Το οικοδόμημα της ΕΕ άρχισε να χτίζεται από την Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) το 1951 . Η κοινή αυτή αγορά ήταν ένα σχέδιο που οι βιομήχανοι Γαλλίας, Βελγίου, Λουξεμβούργου και Γερμανίας προωθούσαν και πριν από τον πόλεμο με την πλήρη στήριξη του πανευρωπαϊστικού κινήματος, το οποίο δε σταμάτησε να ζητά την εφαρμογή του σχεδίου ακόμα κι όταν η Γερμανία είχε ήδη πέσει στα χέρια των Ναζί, στο όνομα της «μη απομόνωσής» της. Οι περισσότεροι βιομήχανοι στις κατεχόμενες χώρες διατήρησαν την περιουσία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου παράγοντας για τη ναζιστική πολεμική μηχανή. Σύμφωνα με τη διδακτορική διατριβή της ιστορικού Mauve Carbonell από τα εννιά μέλη της πρώτης Υψηλής Αρχής της ΕΚΑΧ (προγόνου της σημερινής Κομισιόν), ένας ήταν υπολοχαγός της Βέρμαχτ κατά τη διάρκεια και των έξι χρόνων του πολέμου (Franz Etzel) , ένας στέλεχος του υπουργείου οικονομικών της δωσιλογικής κυβέρνησης στην Ολλανδία (Dirk Spierenburg)  κι ένας βιομήχανος που συμμετείχε στις οικονομικές δομές του καθεστώτος Πεταίν (Léon Daum). [20] Αργότερα μέλη της Υψηλής Αρχής διετέλεσαν επίσης, ο Karl-Maria Hettlage (1962-1967) επίτιμο μέλος των Ες-Ες και υψηλόβαθμος του ναζιστικού υπουργείου εξοπλισμών και ο Ολλανδός Johannes Linthorst Homan (1968-1971) που συμμετείχε σε δωσιλογικό κίνημα στην αρχή του πολέμου.

Τελικά, η συχνή αυτή μεταπήδηση των ευρωπαϊστών στο ένα από τα δύο άκρα τα οποία υποτίθεται ότι καταδιώκουν και πίσω ξανά στον «κεντρώο ευρωπαϊσμό», ίσως να μην είναι και τόσο τυχαία. Από τα γεννοφάσκια της, η ΕΕ προωθεί ένα πολύ συγκεκριμένο μοντέλο «δημοκρατίας». Η δυσπιστία προς τη λαϊκή κυριαρχία είναι συστατικό της στοιχείο. Εμπεριέχεται λοιπόν στο οικοδόμημα της ΕΕ, η αμφισβήτηση του βασικού αυτού στοιχείου των αστικών συνταγμάτων που είναι η λαϊκή κυριαρχία. Ο Friedrich Hayek, ιδρυτής κατά κάποιο τρόπο του Νεοφιλελευθερισμού, ήταν ένθερμος υποστηρικτής του ευρωπαϊκού φεντεραλισμού από το μεσοπόλεμο και ένθερμος υποστηρικτής της ΕΟΚ. Τα κείμενα του μάλιστα επηρέασαν την ιδρυτική της Συνθήκη της Ρώμης.

Το 1939 έγραφε ότι το βασικό «πλεονέκτημα» μιας ομοσπονδίας είναι ότι «αναμφίβολα η δυνατότητα ρύθμισης της οικονομικής δραστηριότητας θα είναι πολύ πιο περιορισμένη για μια ομοσπονδιακή κυβέρνηση από ότι για κυβερνήσεις εθνών-κρατών». Κατά συνέπεια, οι συνδικαλιστικές κι επαγγελματικές ενώσεις δε θα έχουν υπολογίσιμη  δυνατότητα να επιβάλουν στις κυβερνήσεις μέτρα προστασίας της εργασίας. «Η ομοσπονδία», λέει, «θα έχει αρνητική δύναμη ώστε να εμποδίζει τα κράτη μέλη της να επεμβαίνουν στην οικονομία και όχι θετική δύναμη για να επεμβαίνει στη θέση τους». Θεωρεί ότι λαοί με διαφορετικές κουλτούρες και ιστορία δεν πρόκειται ποτέ να δεχθούν σε ομοσπονδιακό επίπεδο μια δύναμη ικανή να οργανώνει την παραγωγή και την κατανάλωση με βάση ένα πλάνο. Και «καθότι μέσα σε μια ομοσπονδία, η δυνατότητα αυτή δε μπορεί να αφήνεται ούτε στα έθνη-κράτη, μια ομοσπονδία σημαίνει βασικά ότι σε κανένα από τα δύο επίπεδα εξουσίας δε θα υπάρχει δυνατότητα ενός σοσιαλιστικού σχεδιασμού της οικονομικής ζωής». Για το Χάγιεκ λοιπόν η ευρωπαϊκή ομοσπονδία είναι ρητά ένας τρόπος να προστατευτεί η καπιταλιστική τάξη πραγμάτων από τη σοσιαλιστική απειλή.[21]

Στα επίσημα ντοκουμέντα της ΕΕ και ειδικά σε αυτά που αναφέρονται στην «καλή διακυβέρνηση» ο όρος «πολίτης» εμφανίζεται όλο και πιο σπάνια και ο όρος «ενδιαφερόμενο μέρος» που αναφέρεται σε επιχειρήσεις, ομίλους και οικονομικούς κλάδους, όλο και πιο συχνά. Ενώ μάλιστα η ομοσπονδοποίηση προχωρά με βήμα γοργό εκμεταλλευόμενη την κρίση όπως είχαν ονειρευτεί οι Hayek και Friedman, στέλεχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δηλώνει ότι οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη μια «δημοκρατικής» πολιτικής ένωσης είναι η «ελευθερία συμμετοχής στην αγορά, η προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και η τήρηση των συμβολαίων».[22]

Πρόκειται για μια «δημοκρατία» στην οποία η μονάδα που μαζί με τις άλλες μοιράζεται την κυριαρχία δεν είναι ο πολίτης (και δη ο εργαζόμενος πολίτης όπως επιδιώκει η αριστερά), αλλά οι εταιρείες και οι κεφαλαιούχοι ως τα «ενδιαφερόμενα μέρη». Πόσο άραγε απέχει αυτό από εκείνη τη δήλωση ευγνωμοσύνης του Γερμανού βιομήχανου Κrupp προς το Χίτλερ που «επέστρεψε τον εργάτη στο έθνος του, τον μετέτρεψε σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και συνεπώς σύντροφό μας» (σ.σ. σύντροφο των βιομηχάνων);

Ένας άλλος υποστηρικτής της ομοσπονδιακής διακυβέρνησης τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, ο George Soros, δεν κρύβει την ελιτίστικη αντίληψή του: «σήμερα η ιδέα για μεγαλύτερη συμμετοχή έχει γίνει της μόδας. Προσωπικά είμαι περισσότερο υπέρ των ελίτ».[23]  Ίσως εδώ να βρίσκεται η εξήγηση γιατί η ΕΕ δε σοκάρεται και τόσο από την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Στο κάτω-κάτω συμφωνούν μεταξύ τους ότι η μεγάλη μάζα των πολιτών θα πρέπει να είναι απλά άβουλοι ψηφοφόροι, καταναλωτές κι εργαζόμενοι χωρίς ενεργητική συμμετοχή στην πολιτική και οικονομική ζωή. Τα περισσότερα ακροδεξιά κόμματα εξάλλου δεν είναι καν υπέρ της εξόδου από το Ευρώ.

Στις ιδεολογίες αυτές της κυριαρχίας των καπιταλιστικών ελίτ, η Αριστερά πρέπει να αντιτάξει την πίστη ότι είναι δυνατόν να οικοδομηθεί μια δημοκρατία των εργαζομένων στην οποία οι άνθρωποι θα συναποφασίζουν ενεργά το πώς θα αξιοποιούν τα αποτελέσματα της εργασίας τους.  Η ρήξη με το ολιγαρχικό οικοδόμημα της ΕΕ είναι όρος απαραίτητος για μια πορεία στην κατεύθυνση αυτή.

[1] Δείτε πχ. τον ιστότοπο της Ευρωβουλευτή της ΝΔ, Ρόδης Κράτσαhttp://www.rodikratsa.eu/Category.asp?ID=99

[2] Γόνος αριστοκρατικής αυστριακής οικογένειας που διασταυρώθηκε τον 19^ο αιώνα με τον φιλοβενετικό κρητικό οίκο των Καλλέργηδων.

[3] http://www.european-council.europa.eu/home-page/highlights/president-van-rompuy-is-awarded-european-prize-coudenhove-kalergi-2012-%281%29?lang=en

[4] Παρ’όλ’αυτά, διατήρησε την κριτική του στον κοινοβουλευτισμό κηρύσσοντας τον εαυτό του οπαδό «νέο-αριστοκρατικώνν» αρχών. Katian Orluc «The Idea of Pan-Europe in the Interwar Years» in «Reflections on Europe: Defining a Political Order in Time and Space» edited by Hans-Åke Persson and Bo Stråth

[5] «Faire l’Europe» ή «réaliser l’Europe» στα γαλλικά. Το συναντάμε στον πολιτικό λόγο, σε γελοιογραφίες, αφίσες καμπάνιας κλπ. Δείγμα μιας αφίσας υπέρ της ΕΕ το 1992 https://fbcdn-sphotos-b-a.akamaihd.net/hphotos-ak-prn1/76414_10151337996957612_923140299_n.jpg

[6] Το κάλεσμα αυτό γινόταν με σκοπό τη στρατολόγηση Γάλλων φιλο-ναζιστών εθελοντών για να πολεμήσουν στο ανατολικό μέτωπο. Πηγή: Benjamin Landais, Aymeric Monville, Pierre Yaghlekdjian «L’idéologie européenne », éditions Aden 2008.

[7] Ιός της Ελευθεροτυπίας 2004: “ΟΙ ΝΕΟΙ ΒΑΛΤΙΚΟΙ ΜΑΣ ΕΤΑΙΡΟΙ, Από τα Ες-Ες στην Ε.Ε.”http://www.iospress.gr/ios2004/ios20040215a.htm

[8] European Parliament resolution of 2 April 2009 on European conscience and totalitarianismhttp://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0213+0+DOC+XML+V0//EN

[9] Αγγλικό απόσποσμα: “Europe will not be united unless it is able to form a common view of its history, recognises Nazism, Stalinism and fascist and Communist regimes as a common legacy and brings about an honest and thorough debate on their crimes in the past century”. Ελληνική μετάφραση: “η Ευρώπη δεν θα ενωθεί ποτέ αν δεν μπορέσει να καταλήξει σε κοινή θεώρηση της ιστορίας της, να αναγνωρίσει το ναζισμό, το σταλινισμό και τα φασιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα ως μέρος της κοινής ιστορίας της και αν δεν διεξαγάγει τίμιο και ουσιαστικό διάλογο για τα εγκλήματα των καθεστώτων αυτών κατά τον περασμένο αιώνα”http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0213+0+DOC+XML+V0//EL

[10] Στο Κόκκινο: “Η σφαγή του Παρισιού” http://stokokkino.gr/article/2844/I-sfagi-tou-Parisiou

[11] Ριζοσπάστης 19/10/2013 http://www2.rizospastis.gr/page.do?publDate=19%2F10%2F2013&id=14865&pageNo=2&direction=1 και Call for proposals 2012 — Europe for Citizens Programme http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ%3AC%3A2012%3A377%3A0009%3A0013%3AEN%3APDF

[12] Το #24 σε αυτή τη λίστα των εγκριθέντων προγραμμάτων για το 2013http://eacea.ec.europa.eu/citizenship./funding/2013/selection/documents/action4/rem-selected-2013.pdf

[13] http://www.genocid.lt/datos/zemaitis.htm

[14] Μια εικόνα, χίλιες λέξεις που λέμεhttp://en.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%A4lestusm%C3%A4rk_Eesti_meestele.jpg

[15] FRA Opinion – 02/2013 Framework Decision on Racism and Xenophobia – Vienna, 15 October 2013  http://fra.europa.eu/sites/default/files/fra-opinion-2-2013-framework-decision-racism-xenophobia_en.pdf

[16] Cecilia Malmström, EU Commissioner responsible for Home Affairs, SPEECH/12/336, EU Initiatives to Tackle Extremism and De-radicalisation http://europa.eu/rapid/press-release_SPEECH-12-336_en.htm

[17] Radicalisation Awareness Network (RAN) http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/networks/radicalisation_awareness_network/index_en.htm

[18] Χριστίνα Βασιλάκη «Η θεωρία των δύο άκρων μεταναστεύει στο Ευρωκοινοβούλιο»http://www.thepressproject.gr/article/48223/I-theoria-ton-duo-akron-metanasteuei-sto-Eurokoinobou lio
Και http://www.europarl.europa.eu/ep-live/en/plenary/video?debate=1381328328954

[19] Νίκος Μπογιόπουλος «Κάτι λείπει από το “κάδρο”»http://www.enikos.gr/mpogiopoulos/180010,Kati_leipei_apo_to_kadro.html

[20] Mauve Carbonell «Des hommes à l’origine de l’Europe. Biographies des membres de la Haute Autorité de la CECA » http://afhe.ehess.fr/document.php?id=835

[21] Cédric Durand «Introduction: qu’est-ce que l’Europe» dans « En finir avec l’Europe», éditions La fabrique 2013 en citat Friedrich Hayek “The Economic Conditions of Interstate Federalism” (1939)

[22] Yiorgos Vassalos «European Commission expert groups: Damocles’ sword over democracy”, Juridikum 2013 http://mygranma.files.wordpress.com/2013/10/juridikum-1-2013-vassalos.pdf

[23] Nicolas Guilhot “Financiers, philanthropes” éditions Raison d’agir 2006


Από το blog Η ΛΕΣΧΗ ΤΗΣ ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

Το «ΟΧΙ» και οι Σκουριές του, του Κωστή Μασούρα

« Η ανείπωτη πληγή των ανθρώπων

Να σκεφτούμε την πολιτική αλλιώς! »

Το «ΟΧΙ» και οι Σκουριές του

του Κωστή Μασούρα

-Τι γιορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου;

Στην ερώτηση αυτή, που μας έθεταν κάθε τέλη Οκτώβρη δασκάλες στο δημοτικό κάτω από φωτογραφίες του Μεταξά, τηλεδημοσιογράφοι σε ρεπορτάζ του πεζοδρομίου και απεγνωσμένοι σύντροφοι σε στιγμές νοσταλγίας του άλλου, του κόκκινου Οκτώβρη, προσπαθούμε να απαντήσουμε κάθε χρόνο.

-Ελάτε μωρέ να σας πω εγώ. Ελάτε που ’μαι γενιά του ’40…

Φέτος, θα αφήσουμε να μας δώσει την απάντηση η Ιερισσιώτισσα γιαγιά της Χαλκιδικής.
Θα την αφήσουμε να μας πει για την πατρίδα μας μέσα από την ιδιαίτερη δική της πατρίδα, τη Χαλκιδική. Αλλά θα αφήσουμε και τη Χαλκιδική να μας πει για τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας.

Γιατί οι αγώνες τιμώνται με αγώνες και οι κάτοικοι της Χαλκιδικής έχουν δικαιωματικά φέτος το λόγο. Αλλά και γιατί, η πρόσφατη ιστορία της Χαλκιδικής προσομοιάζει με τραγικό τρόπο τη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας.
Η Χαλκιδική λοιπόν, θα μας έλεγε η γιαγιά, είναι μία από τις πιο όμορφες γωνιές της χώρας. Τα κλισέ και οι “μισαλλοτοπίες” των σύγχρονων εκπορθητών της περισσότερο συσκοτίζουν, παρά φανερώνουν τον κρυμμένο πλούτο της. Τον πλούτο αυτό μπορεί να ανακαλύψει όποιος περπατήσει στις ανέγγιχτες πλαγιές του Χολομώντα και στο απειλούμενο δάσος των Σκουριών, όποιος κατασκηνώσει στις ελάχιστες πλέον ελεύθερες παραλίες της Σιθωνίας και δει την ανατολή του ήλιου πίσω από το αποκλεισμένο όρος Άθως. Τον πλούτο αυτό γνωρίζουν ήδη και θρηνούν όσοι πρόλαβαν να περιηγηθούν τη Χαλκιδική μέχρι τη δεκαετία του ’70 ή όσοι βρήκαν μόνιμο καταφύγιο στα βουνά της, μετά την περιήγησή τους σε κάθε γωνιά των Βαλκανίων. Γιατί η Χαλκιδική φέρει ταυτόχρονα, περισσότερο ίσως από κάθε άλλη περιοχή της Ελλάδας, τα ίχνη της άγριας επέλασης του κεφαλαίου πάνω στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον, στις παραγωγικές σχέσεις και στους ανθρώπους της. Από τον πολεοδομικό κι αισθητικό βιασμό της κατά τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, μέχρι τους εμπρησμούς των δασών και τα φαραωνικής κλίμακας επικείμενα εξορυκτικά έργα στην επιφάνειά της, και από το τσουνάμι του κιτς στις παράκτιες περιοχές της, μέχρι τον οικονομικό στραγγαλισμό της τοπικής οικονομίας και τη σύγχρονη εγκατάλειψή της, η μικρή αυτή φλούδα γης αποτυπώνει με το χαρακτηριστικότερο τρόπο την καταστροφική επίδραση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και “ανάπτυξης” πάνω στη φύση και τον άνθρωπο, σε βαθμό που τείνει να τους καταστήσει, ένθεν κακείθεν, κυριολεκτικά “αγνώριστους”.
Είναι, θα λέγαμε, μία μικρογραφία του ελληνικού οικονομικοκοινωνικού σχηματισμού, όπου το σύγχρονο δομημένο περιβάλλον στη βάση της ατομικής ιδιοκτησίας του χώρου και των μέσων παραγωγής του, αλλά και αντίστροφα, ως βασικό πεδίο πραγμάτωσης των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, προβάλλεται με εξαιρετικά αποκρουστικό και παραμορφωτικό τρόπο στο φόντο του απαράμιλλης ομορφιάς φυσικού τοπίου της χώρας και του παραδοσιακού περιεχομένου των κοινωνικών σχέσεων που αναπτύχθηκαν σε αυτό.
Το κυρίαρχο γαλαζοπράσινο χρώμα της Χαλκιδικής χάθηκε σταδιακά από το γεωγραφικό χάρτη της χώρας. Διατηρούταν όμως, μέχρι πρόσφατα, στον αντίστοιχο πολιτικό χάρτη. Σίγουρο χαρτί για το εκάστοτε αστικό πλέγμα εξουσίας και τους βορειοελλαδίτες εκπροσώπους του, η περιοχή της Χαλκιδικής δε φάνηκε να αποτελεί ευεπίφορο πεδίο κοινωνικοπολιτικών εντάσεων.
Σαν την Ελλάδα του Μεσοπολέμου, που έμοιαζε να συνομιλεί σε διαφορά φάσης με τα κοινωνικοπολιτικά τεκταινόμενα στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή που η εργατική τάξη επιχειρούσε την κατάληψη των ουρανών εξ εφόδου σε πολλές χώρες της Ευρώπης, στον απόηχο του κοσμοϊστορικού 1917 της Ρωσίας, το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα αναζητούσε τα πρωτοπόρα μέλη των οργανώσεών του σε ξερονήσια και φυλακές.
Μέχρι το 1940, όποτε τον τόπο αυτό κλήθηκαν να υπερασπίσουν αυτοί που φυλακίστηκαν και βασανίστηκαν στα έγκατά του, ενάντια στον ξένο κατακτητή. Στο πλευρό του ξένου κατακτητή και η πρώην «εθνικόφρων» φρουρά της πατρίδας που φόρεσε τη γερμανική στολή και στράφηκε εκ νέου ενάντια στον αγωνιζόμενο λαό. Η εποποιία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ολοκληρώθηκε με την εκκαθάριση του ελληνικού εδάφους από τα ναζιστικά στρατεύματα και τους ντόπιους συνεργάτες τους, προτού ο “εθνικός κορμός” του αστικού κράτους ανανήψει από το δωσιλογικό παρελθόν του και στείλει τους πρωταγωνιστές του απελευθερωτικού αγώνα πίσω στα γήινα κολαστήρια και τα εκτελεστικά αποσπάσματα ως “προδότες”. Τη φενάκη του αστικού πατριωτισμού είχε αποκαλύψει αρκετά νωρίτερα ο Άρης Βελουχιώτης στον ιστορικό λόγο του στη Λαμία:

«Ποιος είναι λοιπόν πατριώτης; Αυτοί ή εμείς; Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σε όποια χώρα υπάρχουνε τέτοια. Γι’ αυτό δε νοιάζεται κι ούτε συγκινείται με την ύπαρξη των συνόρων και του κράτους.
Ενώ εμείς, το μόνο πού διαθέτουμε, είναι οι καλύβες μας και οι πεζούλες μας. Αυτά αντίθετα από το κεφάλαιο που τρέχει, οπού βρει κέρδη, δε μπορούν να κινηθούν και παραμένουν μέσα στη χώρα που κατοικούμε.
Ποιος, λοιπόν, μπορεί να ενδιαφερθεί καλύτερα για την πατρίδα του; Αυτοί που ξεπορτίζουν τα κεφάλαια τους από τη χώρα μας ή εμείς που παραμένουμε με τις πεζούλες μας εδώ;»

Ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ θα μπορούσε να εκφωνεί το λόγο του κάτω από ένα πανό, σαν αυτό που γράφτηκε 70 σχεδόν χρόνια μετά σε κάποια από τις πολλές λαϊκές εκδηλώσεις αντίστασης των κατοίκων της Χαλκιδικής ενάντια στην καταστροφική επέλαση του κεφαλαίου:

Χρυσάφι είναι ο τόπος μας, χρυσάφι το νερό μας,
χρυσάφι είναι το βουνό και τ’όμορφο χωριό μας

Αντί για τανκς, πολυβόλα και ταγματασφαλίτες, οι κάτοικοι της Χαλκιδικής αντιμετώπισαν μπουλντόζες, εξορυκτικά μηχανήματα και το στρατό των ΜΑΤ, φέρνοντας πάλι αντιμέτωπους στο κοινωνικό προσκήνιο τους δύο “πατριωτισμούς”:
Από τη μία ο θεσμικός πατριωτισμός του αστικού κράτους, της κυβέρνησης που μαζί με την ΕΕ και το ΔΝΤ προώθησαν το μεγαλύτερο ξεσπλάχνισμα του τόπου, ξεπουλώντας τα εδάφη και υπεδάφη της Χαλκιδικής και της μισής Ελλάδας έναντι πινακίου φακής στο ελληνικό και ξένο κεφάλαιο.
Και από την άλλη ο πατριωτισμός των υπερασπιστών της γης και της ελευθερίας αυτού του τόπου, «της καλύβας και της πεζούλας» που έλαβε και πάλι κλήση –ως φάρσα της ιστορίας θα έλεγε κανείς- σε απολογία για τα «αντεθνικά» έκτροπα που προκάλεσε.
Το τραγούδι της γιαγιάς, το τραγούδι τον ηττημένων, που ήχησε 7 δεκαετίες μετά σα νικηφόρο άσμα ως άλλο αντάρτικο, αφουγκράστηκαν χιλιάδες -εκατοντάδες χιλιάδες- κόσμου, που ενώθηκαν σε ένα πρωτόγνωρο για τα χρονικά της “γαλαζοπράσινης” Χαλκιδικής κίνημα συμπαράστασης στον αγώνα ενάντια στους σύγχρονους αποικιοκράτες. Αυτό το κίνημα αποσιωπήθηκε και κατασυκοφαντήθηκε από τα ΜΜΕ, κατονομάστηκε ως “δίκτυο τρομοκρατών», βίωσε την πιο ωμή καταστολή και οδηγήθηκε σε δικαστήρια και κρατητήρια από τους επίσημους “προστάτες του έθνους”, τους πραιτοριανούς του κεφαλαίου.
Κάθε μέτωπο της μάχης έχει και τις συμμαχίες του. Απέναντι στον αγώνα των κατοίκων βρέθηκαν, εκτός των κυβερνητικών δυνάμεων και των ΜΜΕ, και οι πολιτικοί απόγονοι των Ταγμάτων Ασφαλείας, οι φασίστες της Χρυσής Αυγής. Σε μία έξαψη του “πατριωτισμού” τους πήραν τη φυσική θέση τους στο πλευρό του επιτιθέμενου κεφαλαίου, πίσω από στις μπουλντόζες των πολυεθνικών, τα σύγχρονα πάντσερ της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Την ίδια θέση έλαβε και ο Δήμαρχος Πάχτας που, τιμώντας την παράδοση των Πλυτάδων, πήρε κι αυτός τη θέση που του υπαγόρεψε ο αστικός πατριωτισμός του, ως πολιτικός εκπρόσωπος της El Dorando Gold και της Ελληνικός Χρυσός ΑΕ.

Δεν θα επιχειρήσουμε τον παραλληλισμό του κινήματος συμπαράστασης στον αγώνα των κατοίκων της Χαλκιδικής με το ΕΑΜικό κίνημα, ερεθίζοντας, όπως συμβαίνει συχνά, τις φαντασιώσεις της καθ’ημάς Αριστεράς απέναντι στο ανεκπλήρωτο της εθνικής και κοινωνικής απελευθέρωσης. Αντικρίζοντας όμως αυτή την υπόμνηση της ιστορικής επανάληψης, τρομάζει η σκέψη πως, ακόμη κι αν η Χαλκιδική απελευθερωθεί από το τον ζυγό των πολυεθνικών και των κυβερνητικών συνεργατών τους, μπορεί κάποτε τα παιδιά και τα εγγόνια μας να τιμούν την απελευθέρωση αυτή μέσα από λίβελους για τις γιαγιάδες της Ιερισσού και δαφνοστεφανώνοντας την προτομή του Πάχτα και του Μιχαλολιάκου. Ότι δηλαδή επιχειρεί να διαπράξει η επίσημη “εθνική” αφήγηση για την 28η Οκτωβρίου, φτάνοντας στο σημείο να τιμά επί δεκαετίες με επίσημα μνημόσυνα σε πηγάδες και βουνοκορφές τα στρατεύματα κατοχής και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Γιατί οι συνθηκολογήσεις και οι Βάρκιζες δεν επιδρούν στην ιστορία μόνο προς τα εμπρός, αλλά και προς τα πίσω. Γίνονται καταστροφικές χρονομηχανές, σαν τις μπουλντόζες, όπως θα έλεγε το αληθινό παραμύθι της γιαγιάς, που υποσκάβουν το παρελθόν για να ξεριζώσουν από αυτό κάθε επιβλαβές στοιχείο για τους επικαρπωτές του μέλλοντος.
Οι πολλαπλές εκβάσεις του σύγχρονου κοινωνικού πολέμου θα αποτελέσουν τα ιστοριογραφικά τιμαλφή του μέλλοντος αυτού. Επιχειρώντας μία απάντηση στο αρχικό ερώτημα λοιπόν, η Χαλκιδική μας υπενθυμίζει το μέλλον. Οι αγώνες γράφουν ιστορία, αλλά ταυτόχρονα υπερασπίζονται την ήδη γραμμένη ιστορία με το αίμα των λαών. Η Ιερισσός, η Μεγάλη Παναγιά και οι Σκουριές ξεσκουριάζουν τη συλλογική μνήμη και μας υπογραμμίζουν ότι το «ΟΧΙ» του ‘40 αποτελεί το χρυσάφι της ιστορίας που ανήκει στον αγωνιζόμενο λαό και όχι στους εθνικούς παραχαράκτες της. Αυτό είναι και το πραγματικό χρυσάφι που βρίσκεται βαθιά μέσα στα ελεύθερα χώματα της Χαλκιδικής και στο χώμα κάθε τόπου, πάνω στο οποίο οι κάτοικοί του υπερασπίστηκαν τη ζωή και την αξιοπρέπειά τους.
Και δεν μπορεί κανείς να μας το πάρει.

 

 

Αναδημοσίευση από το  Βlog  H Λέσχη της Ανυπόταχτης Θεώρίας

Θα τούς ταράξουμε στη νομιμότητα; του Σπύρου Μαρκέτου

Θα τούς ταράξουμε στη νομιμότητα;

του Σπύρου Μαρκέτου 

Το πλήγμα της ακροδεξιάς κυβέρνησης στη συμμορία που σκότωσε τον ηρωικό Παύλο Φύσσα μπορεί ν’ αποδοθεί σε πολλούς παράγοντες, αλλά σίγουρα όχι σε οποιεσδήποτε αντιφασιστικές ευαισθησίες του Σαμαρά και του επιτελείου του. Αυτές είναι ανύπαρκτες, όπως απέδειξαν λόγοι και πράξεις τους όλα τα περασμενα χρόνια.

Αντίθετα, στην αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής μέτρησε κυρίως το αντιφασιστικό κίνημα, που άνθησε μέσα από αναρίθμητες τοπικές επιτροπές, ομάδες και κινητοποιήσεις τον τελευταίο χρόνο. Μετά τη δολοφονία οι μνημονιακοί πανικοβλήθηκαν από το ενδεχόμενο να γίνει η λαϊκή οργή, ριζοσπαστικοποιώντας τους απεργιακούς αγώνες, καταλύτης ενός κινήματος ικανού ν’ ανατρέψει την κυβέρνηση και να σταματήσει τη λεηλασία της χώρας. Ότι η πυρκαγιά μπορούσε να ξεσπάσει κάθε στιγμή είχε φανεί νωρίτερα, από τον απρόσμενο ξεσηκωμό για τη δολοφονία ενός άλλου νέου, του Θανάση Καναούτη. Συγκρίνοντας αυτές τις αυθόρμητες και μαζικές κινητοποιήσεις με την εξαφάνιση των χρυσαυγιτών όταν πιάστηκε η ηγεσία τους, παρ’ όλες τις εκκλήσεις της για δυναμικές παρεμβάσεις, βλέπουμε ποιό κίνημα είναι αληθινό και ποιά πλευρά έχει πράγματι δύναμη στο δρόμο.

Συνέβαλε επίσης η διεθνής ταξική πάλη, που δεν κρυσταλλώνεται μόνο γύρω από σημερινές διεκδικήσεις, αλλά και με άξονα την ιστορική μνήμη. Η ανάμνηση της φασιστικής φρίκης στην Ευρώπη παραμένει ισχυρή, και τα πλέγματα εξουσίας φοβούνται να συνδεθούν απροκάλυπτα μαζί της. Κυρίως δεν θέλουν να φτιαχτούν εστίες συλλογικής αντίδρασης οι οποίες, ανακαλώντας τη μαζική αντίσταση στον φασισμό, θα ματαιώσουν τα εγχειρήματα δομικής προσαρμογής (‘μνημόνια’) όταν θα σκάσει η χρηματοπιστωτική φούσκα και στο βορά. Όταν λοιπόν ο εκπρόσωπος των ευρωπαίων σοσιαλιστών έθεσε ζήτημα Χρυσής Αυγής στην ελληνική κυβέρνηση, η τελευταία θορυβήθηκε.

Ένας εσωτερικός παράγοντας ήταν η αυτονόμηση του Μιχαλολιάκου. Όλο αφελή προπέτεια, βιαζόταν να συγκυβερνήσει. Μεθυσμένος από την προκλητική ασυλία που τού παρείχαν αστυνομία και δικαστικοί, ντοπαρισμένος με τη συστηματική στήριξη των λεγόμενων μέσων ενημέρωσης, και παραφουσκωμένος με τις γενναιόδωρες εισφορές τραπεζιτών, εφοπλιστών και μητροπολιτών, που τα ονόματά τους απαράδεκτα μένουν κρυφά, υπερεκτίμησε τις δυνάμεις του. Προτείνοντας τον Κασιδιάρη για υποψήφιο δήμαρχο Αθήνας έκανε την κυβέρνηση να ετοιμάσει ακόμη και αλλαγή του εκλογικού νόμου για να κρύψει τη γύμνια της. Το φονικό τής έδωσε μια σπάνια ευκαιρία να σβήσει τον ενοχλητικό ανταγωνιστή και ν’ αρπάξει νυχτωμένους ψηφοφόρους του. Τήν άδραξε, μετά από λίγες ημέρες δισταγμού.

Η δίωξη των χρυσαυγιτών ήταν μια γλυκειά νίκη του αντιφασιστικού κινήματος και μια πελώρια ήττα του πλέγματος εξουσίας. Η ναζιστική συμμορία τούς ήταν πολλαπλά απαραίτητη, γι’ αυτό άλλωστε και είχαν πάρει το ρίσκο να τήν στηρίξουν βουλώνοντας τη μύτη τους. Τήν χρειάζονταν για να εκτρέψουν τη λαϊκή αγανάκτηση από τους τραπεζίτες και τα κόμματα εξουσίας προς τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, αλλά κι ενάντια στην αριστερά. Επίσης τήν ήθελαν για πολιτική εφεδρεία, η οποία με τον αντιμνημονιακό της λόγο θα αδρανοποιούσε πολλούς δυσαρεστημένους που έχουν αλλεργία στην αριστερά. Αλλά και ως απεργοσπάστες κι εφεδρικό στρατό καταστολής, αν τυχόν ξεσπάσει μια λαϊκή εξέγερση, διόλου απίθανη, ενάντια στην οποία δεν θα αρκούν οι δυνάμεις του επίσημου κράτους. Χωρίς τη Χρυσή Αυγή, μονάχα τα ΜΑΤ απομένουν ανάμεσα στο λαό και τα ελικόπτερα. Χάνοντάς την το καθεστώς γίνεται ορατά πιο ευάλωτο.

Ο εχθρός θα ξαναπροσπαθήσει να φτιάξει φασιστικό κίνημα, αλλά τώρα θα δυσκολευτεί. Πρώτα πρώτα, ήρθαν στο φως οι εξαρτήσεις του φασισμού από τους καπιταλιστές και ξεθώριασε η δήθεν αντισυστημικότητά του. Έπειτα, η φασιστική κινητοποίηση στηρίζεται στην αίσθηση ότι το κράτος τήν καλύπτει, που εξατμίστηκε μετά τις συλλήψεις και την εξάρθρωση των πιο προκλητικών χρυσαυγίτικων πυρήνων στην αστυνομία. Επιπλέον, πολλοί που έλπιζαν ότι θα σώζονταν ατομικά προσχωρώντας στον φασισμό τρόμαξαν και απογοητεύτηκαν. Τέλος, η αριστερά και οι εργαζόμενοι αφυπνίστηκαν αππέναντι στην απειλή, και την ερχόμενη φορά θα αντιδράσουν ταχύτερα.
Από την άλλη μεριά, η επόμενη προσπάθεια μπορεί ν’ αποδειχτεί πιο επικίνδυνη, ιδίως αν αποφύγει τις απροκάλυπτες ναζιστικές αναφορές, που αναπόφευκτα εκθέτουν, και αν τυχόν βρει ικανότερους ηγέτες. Τώρα, όσο ο φασισμός έχει γονατίσει, πρέπει να φτάσει σε όσο γίνεται περισσότερο κόσμο το μήνυμά μας, πως είναι συστημικός και όχι αντισυστημικός. Και πως λύση δεν είναι η ατομική σωτηρία, ανέφικτη έτσι και αλλιώς, αλλά η ανατροπή του πλέγματος εξουσίας και του καπιταλισμού. Που δεν αφορά το μακρινό μέλλον, αλλά είναι εφικτή αύριο. Και σημαίνει καταρχάς ν’ αποσπάσουμε το κράτος από τους καπιταλιστές και να οργανώσουμε την οικονομία με εργατικό έλεγχο και γνώμονα τις δικές μας ανάγκες αντί για το δικό τους κέρδος.
Οι δραματικές εξελίξεις του τελευταίου μήνα μάς δείχνουν για ποιό λόγο η διάκριση μεταξύ φασισμού και της υπόλοιπης άκρας δεξιάς δεν είναι σχολαστικισμός, αλλά αντίθετα βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα τις χωριστές στοχεύσεις τους και τη διαφορετική πολιτική τους δυναμική. Οι φασίστες και η υπόλοιπη άκρα δεξιά είναι συγγενικοί χώροι και συνήθως συνεργάζονται, αλλά συνάμα έχουν αποκλίνοντα χαρακτηριστικά και συμφέροντα, όπως ανέλυσε ο ιστορικός Ρόμπερτ Πάξτον στην Ανατομία του φασισμού, έργο απαραίτητο για να καταλάβουμε αυτό τον εχθρό μας. Η βασική τους διαφορά δεν εντοπίζεται στις αυταρχικές και ρατσιστικές ιδέες που επαγγέλλονται, οι οποίες μπορεί και να είναι ταυτόσημες, αλλά στο ότι οι φασίστες, αντίθετα από τους άλλους ακροδεξιούς, στήνουν μαζικό κίνημα. Ο φασισμός δεν είναι ιδεολογία, αλλά πολιτική πρακτική κυριαρχίας στον δημόσιο χώρο.
Οι συγκρούσεις του λοιπόν με τους ακροδεξιούς ομογάλακτούς του δεν είναι σπάνιες ούτε πρέπει να μας εκπλήσσουν. Αντίθετα, είναι αναπόφευκτες, καθώς οι φασίστες προσπαθούν να στήσουν τον δικό τους πολιτικό χώρο. Μπορεί μάλιστα να είναι εξαιρετικά άγριες· για παράδειγμα, ο ιστορικός ηγέτης του ρουμανικού φασισμού Κοδρεάνου εκτελέστηκε, μαζί με την αυλή του, από την επίσης ακροδεξιά ρουμανική κυβέρνηση τον καιρό του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Υπάρχουν άλλωστε και πολλά παραδείγματα ενδοφασιστικών συγκρούσεων, με πιο γνωστό τη σφαγή της ηγεσίας των ναζιστικών Ταγμάτων Εφόδου από τον Χίτλερ το 1934, τη Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών. Οι φασίστες έχουν σκληρές διαφωνίες μεταξύ τους σε θέματα στρατηγικής και τακτικής, και αλληλοσυγκρουόμενες προσωπικές επιδιώξεις. Το πρόβλημα των περισσότερων φασισμών είναι ότι τρέφουν πολλούς φύρερ και ντούτσε, όχι μονάχα έναν. Αύριο στην ίδια θέση ίσως βρεθεί και η Χρυσή Αυγή.

Η εικόνα των τεράστιων κομμάτων που συσπειρώνονται πίσω από έναν Χίτλερ ή έναν Μουσολίνι κρύβει ότι ακριβώς ο ιταλικός και ο γερμανικός φασισμός ήταν οι ‘πετυχημένες’ εξαιρέσεις και όχι ο κανόνας. Δύσκολα βρίσκονται χαρισματικοί ηγέτες, και τα περισσότερα φασιστικά κόμματα φούσκωσαν και ξεφούσκωσαν χωρίς κάν να πλησιάσουν την κυβέρνηση. Οι εσωτερικές τους έριδες και διασπάσεις είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση, και το πιθανότερο είναι να δούμε κάτι αντίστοιχο και στη χώρα μας, ιδίως τώρα που έχασαν την ασυλία του κράτους και των μήντια, και θ’ αναγκαστούν να τοποθετηθούν πάνω στα πραγματικά προβλήματα. Αλλά το να σκοτώνεις φασίστες καθόλου δεν σημαίνει ότι δεν είσαι φασίστας και ο ίδιος, πόσω μάλλον ότι είσαι αντιφασίστας.

Η σύγκρουση της κυβέρνησης με την ηγεσία της Χρυσής Αυγής δεν σημαίνει λοιπόν ότι ο Δένδιας και ο Σαμαράς έξαφνα έγιναν αντιφασίστες. Είναι απλώς μια κίνηση σε μια πολιτική χορογραφία που σκοπό έχει να ξαναφέρει τους ψηφοφόρους του Μιχαλολιάκου στο μαντρί της συντηρητικής παράταξης. Κίνηση, η οποία διευκολύνεται από την έλλειψη ιδεολογικών διαφορών ανάμεσα στους ναζιστές και τη νεοσυντηρητική ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα ο φασισμός είναι αδελφάκι του νεοσυντηρητισμού όσο και του νεοφιλελευθερισμού, και κοινή βάση όλων τους είναι η αντίληψη που ονομάζεται κοινωνικός δαρβινισμός.
Κατά βάση φασίστες, νεοσυντηρητικοί και νεοφιλελεύθεροι έχουν παραπλήσιες αντιλήψεις για την κοινωνία. Τήν βλέπουν σαν μια ζούγκλα, όπου οι αδύναμοι πρέπει να μένουν απροστάτευτοι και οι ισχυρότεροι να τα παίρνουν όλα. Η συλλογική οργάνωση των εργαζόμενων, στην οποία ποντάρει η αριστερά, πρέπει να τσακίζεται. Ισότητα κι ελευθερία είναι κακές λέξεις, αλληλεγγύη και αδελφοσύνη ακατανόητες. Πολιτική επιβίωσης είναι όχι η συλλογικότητα και η συνεργασία, αλλά ο κανιβαλισμός, ώσπου να κανιβαλιστείς και ο ίδιος. Το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει συστηματικά για να επιβάλλει παντού τους νόμους της αγοράς, να οργανώνει δηλαδή την καταλήστευση των πολλών και τον κατακερματισμό των συλλογικοτήτων τους.
Για αυτόν ακριβώς το λόγο το ίδιο το κράτος ενισχύει τον φασισμό και τον ρατσισμό, όπως διαπιστώσαμε κι εμπειρικά στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Έτσι κρατά τους εργαζόμενους φτωχούς και διασπασμένους, ώστε να διασφαλίζει την αναπαραγωγή του καπιταλισμού και κατεξοχήν την κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων. Η δεξαμενή του φασισμού, δηλαδή ο ευρύς χώρος που δέχεται τη φασιστική συνθηματολογία αλλά δεν συμμετέχει σε φασιστικές κινητοποιήσεις, αρδεύτηκε επιμελέστατα την τελευταία εικοσαετία όχι μόνον από τα κανάλια και τις εφημερίδες των εφοπλιστών και των μεγαλοεργολάβων, αλλά και από τη νομοθεσία και τις κρατικές πολιτικές. Για παράδειγμα, η ρατσιστική μεταχείριση των μεταναστών και των προσφύγων ήταν εκείνη που τροφοδότησε το ρατσισμό, και όχι το αντίστροφο.
Επομένως ο ρηχός και όψιμος κυβερνητικός αντιφασισμός διόλου δεν δικαιώνει τη μερίδα εκείνη της αριστεράς που μάς παροτρύνει ‘να τούς ταράξουμε στη νομιμότητα’. Δεν είναι απλώς ότι η νομιμότητα και η ίδια η συνταγματική τάξη καταλύθηκαν από τη στιγμή που επιβλήθηκε αντιδημοκρατικά το πρώτο Μνημόνιο. Τότε έγινε ανέκδοτο η λαϊκή κυριαρχία, κι έπειτα η εκτροπή οριστικοποιήθηκε με την πρωθυπουργοποίηση του μη εκλεγμένου τραπεζίτη Παπαδήμου και την κυβέρνηση Σαμαρά, που έκανε ακριβώς τα αντίθετα απ’ όσα είχε υποσχεθεί προεκλογικά. Νομιμότητα σε όλο τον κόσμο σημαίνει πλέον ασυδοσία των καπιταλιστών και υποδούλωση των πολλών. Τι νόημα έχουν τέτοιες λέξεις στον αστερισμό της Φουκουσίμα; Ειδικότερα σε χώρες σαν τη σημερινή Ελλάδα νομιμότητα είναι αυτό που ο εχθρός ονομάζει ‘δομική προσαρμογή’ (στις ανάγκες του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος) ενώ οι μαρξιστές ‘πρωταρχική συσσώρευση’ (Σίλβια Φεντερίτσι, Ντέηβιντ Γκραίμπερ) ή ‘απαλλοτριωτική συσσώρευση’ (Ντέηβιντ Χάρβεϋ). Είναι η καταστροφή των πολλών για χάρη των λίγων.
Η σημερινή μας νομιμότητα σημαίνει υποταγή στη δικτατορία της Τρόικας. Δεν αντέχει χωρίς τον ρατσισμό και τον φασισμό, κι εκείνοι που τήν διαχειρίζονται το γνωρίζουν. Η αποκάλυψη των εγκλημάτων της φασιστικής συμμορίας, τα οποία όλον αυτό τον καιρό ο σκληρός πυρήνας του κράτους ανεχόταν, ενθάρρυνε, ή ακόμη και οργάνωνε (πότε θα μάθουμε ποιός ακριβώς ήταν ο ρόλος της ΕΥΠ σ’ όλην αυτή την ιστορία;) απλώς αποδεικνύει πόσο κενή περιεχομένου και τελικά ανόητη και αυτοκαταστροφική για την αριστερά ήταν η τακτική ‘θα τούς ταράξουμε στη νομιμότητα’. Η οποία, αν τήν δούμε σε ιστορική προοπτική, ήταν ακριβώς η τακτική της σοσιαλδημοκρατικής ηγεσίας στη Γερμανία που βραχυκύκλωσε κάθε αντίσταση στην άνοδο του Χίτλερ. Θα έπρεπε να το γνωρίζουν αυτό όσοι τήν προβάλλουν σαν κατάλληλη τακτική για την αριστερά.
Στην σημερινή Ελλάδα, το  ‘θα τούς ταράξουμε στη νομιμότητα’ διευκόλυνε την αδρανοποίηση των εργαζόμενων, πετώντας το μπαλάκι σε κρατικούς μηχανισμούς που αποδείχτηκε πλέον πως δεν καταδίωκαν τον φασισμό αλλά τόν επώαζαν. Πάγωσε τη μαζική αντιφασιστική κινητοποίηση, που είναι το ισχυρότερο όπλο ενάντια στον φασισμό. Αλλά βόλεψε τις εφησυχασμένες ηγεσίες της αριστεράς οι οποίες, αντίθετα από τις αντιφασιστικές οργανώσεις, ούτε πρόβλεψαν την άνοδο του φασισμού ούτε τής αντιτάχθηκαν εγκαίρως ή δραστήρια. Και αντί να κάνουν επιτέλους μια ειλικρινή αυτοκριτική για τα λάθη και τις ανεπάρκειές τους, που παραλίγο να μάς φορτώσουν στο σβέρκο έναν Μιχαλολιάκο, ως σήμερα εθελοτυφλώντας παριστάνουν ότι το πολιτικό παιχνίδι παίζεται ακόμη με όρους νομιμότητας. Κρύβοντας ότι, αφότου η Τρόικα δρομολόγησε τη λεγόμενη δομική προσαρμογή, το παιχνίδι έχει γίνει ‘ή αυτοί ή εμείς’.
Φυσικά δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε τα λιγοστά όπλα που μάς δίνει η κολοβή σημερινή νομιμότητα. Αξίζει με όλες μας τις δυνάμεις να πιέσουμε να καταδικαστούν οι εγκληματίες χρυσαυγίτες, και στη δίκη τους, με όποιους όρους και αν διεξαχθεί αυτή, το αντιφασιστικό κίνημα θα πρέπει ως πολιτική αγωγή να φέρει στο φως όλη τη σκοτεινή δράση τους, που οι μηχανισμοί του κράτους, σύμμαχοί τους ως χθες και ίσως ξανά αύριο, θα προσπαθούν να συγκαλύψουν. Θα είναι πολύ καλό επίσης ν’ απαγορευτεί η Χρυσή Αυγή, μεγάλη νίκη του κινήματος και ήττα του πλέγματος εξουσίας,. Αλλά ας μη φανταζόμαστε πως αυτά θα σημάνουν κι εξάλειψη της φασιστικής απειλής.
Τον φασισμό δεν τόν νικάμε αυτοσχεδιάζοντας ούτε εφαρμόζοντας έτοιμες ιδέες, και τελικά αναπαράγοντας έτσι κάποιες εύπεπτες προκαταλήψεις. Πρέπει να επεξεργαστούμε στρατηγική, και αυτό το έχουν κάνει ως ένα βαθμό οι αντιφασιστικές οργανώσεις, αλλά δυστυχώς όχι ακόμη οι ηγεσίες της αριστεράς. Στρατηγική που θα αξιοποιεί, δίπλα στην ανάλυση της σημερινής συγκυρίας, και την ιστορική εμπειρία του αντιφασιιστικού κινήματος. Η ιδανικότερη αφετηρία για κάτι τέτοιο είναι, απ’ όσα βιβλία διαθέτουμε στα ελληνικά, η μελέτηΠοτέ ξανά, του αντιφασίστα ιστορικού Κόλιν Σπαρκς.
Κεντρικό ρόλο σε μια τέτοια στρατηγική δεν μπορεί παρά να παίξει η δυναμική μιας μαζικής κινητοποίησης. Δείχνοντας όχι μόνον το πρόβλημα αλλά και την αιτία, αυτή θα στρέφεται ενάντια στους χρυσαυγίτες όσο και στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές πού τούς έθρεψαν. Και θα συνδέει τον φασισμό με το καπιταλιστικό σύστημα που τόν γεννά. Ας προετοιμαστούμε από τώρα για μια μαζική κινητοποίηση η οποία θα συγκλονίσει όλη τη χώρα στο επόμενο χτύπημα των φασιστών που, ας μην έχουμε καμιά αμφιβολία, και αυτό θα έρθει.
Για να προχωρήσει μια τέτοια μαζική κινητοποίηση χρειάζεται η συνεργασία των αντιφασιστικών οργανώσεων στη βάση και στην πράξη. Ώστε να χτιστεί ένα ενιαίο μέτωπο της αριστεράς και των κάθε λογής οργανώσεων των εργαζομένων, το οποίο ωστόσο δεν θα γίνεται πλυντήριο για διάφορους μνημονιακούς που όψιμα επιζητούν άφεση αμαρτιών. Δεν έχει καλύτερη διαφήμιση ο φασισμός από το να παριστάνουν οι μνημονιακοί τους αντιφασίστες. Αν τούς δεχτούμε δίπλα μας, αύριο θα προσελκύσει ξανά μεγάλο μέρος των απόκληρων.

Κατά τα λοιπά, αποφασιστικό χτύπημα στους μηχανισμούς που γεννούν τον φασισμό μπορεί και πρέπει να καταφέρει μια αριστερή κυβέρνηση, η οποία θα τιμωρήσει αυστηρά όχι μόνο τους ίδιους τους φασίστες που εγκλημάτησαν, αλλά και τους καναλάρχες, τους μητροπολίτες και τους υπόλοιπους καπιταλιστές που τούς ενίσχυσαν παρασκηνιακά. Ο φασισμός συνδέεται φυσικά με μια ορισμένη ψυχοπαθολογία, αλλά κυρίως είναι συνειδητή πολιτική επιλογή, η οποία διευκολύνεται όταν δεν έχει κόστος. Το αντιφασιστικό κίνημα και η αριστερά, αν θέλουν να νικήσουν, πρέπει να δείξουν ότι το να κανιβαλίζεις τους διπλανούς σου έχει κόστος, και μάλιστα σοβαρό. Θα μετανιώσουμε πολύ πικρά αν δεν τσακίσουμε το φασισμό μόλις βρούμε ευκαιρία. Το φίδι αν γλυτώσει θα δαγκώσει πρώτους εμάς.

 Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Απελάστε το Ρατσισμό 12 [Νοέμβρης 2013