Τετάρτη 22 Ιουνίου 2011

Νεοφιλελεύθερος δοσιλογισμός. Η μεταπολιτευτική εκδοχή του Γερμανοτσολιαδισμού.

Πηγή: Μωρίας Εγκώμιον

Οι τροϊκοτσολιάδες αποτελούν την νέα εκδοχή του γερμανοτσολιαδισμού και του δοσιλογισμού. Υπάρχουν εντούτοις ομοιότητες, αλλά και διαφορές. Ενώ οι δεύτεροι επένδυσαν στην ακαταμάχητη ισχύ-κατά τα φαινόμενα- της Ναζιστικής gopolitik, ώστε να διασφαλίσουν την ατομική και ενίοτε πολιτική τους επιβίωση, οι πρώτοι -οι τροϊκοτσολιάδες-, επενδύουν σε κάτι διαφορετικό. Επενδύουν στην θεολογική αυθεντία της κυριαρχίας των αγορών. Με αυτή την έννοια είναι πολύ περισσότερο επικίνδυνοι από ότι υπήρξαν οι γερμανοτσολιάδες, επειδή ακριβώς διακατέχονται από τον νεοφιλελεύθερο φονταμενταλισμό που δεν διστάζει να εξοντώσει ολόκληρους λαούς. Οι ηρωινομανείς της αγοράς δεν επιδιώκουν απλά την ατομική ή πολιτική τους επιβίωση. Δεν κάνουν στρατηγικές συμμαχίες, ούτε είναι απλά σφουγγοκωλάριοι της εξουσίας. Είναι απόλυτα πεπεισμένοι για την εξ αποκαλύψεως αλήθεια τους. Ως εκ τούτου, αν θεωρήσει κανείς αυτή τη στάση ως σύμπτωμα παρανοϊκού μεγαλείου, αποτελούν δημόσιο κίνδυνο με την απόλυτη έννοια.



Για να κατανοήσουμε το νεοφιλελεύθερο φαντασιακό , ώστε να ερμηνεύσουμε την βαθύτατα προσβλητική στάση τους έναντι των θεμελιωδών δημοκρατικών αρχών, του λαού, του πολιτισμού, της συνταγματικής τάξης, της ηθικής, της αξιοπρέπειας και της έννομης δημοκρατικής τάξης, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε τις βασικές αρχές που διατύπωσε ο νεοφιλελεύθερος γκουρού, ο Φρίντριχ Χάγιεκ. Στο «Σύνταγμα της ελευθερίας» ο Χάγιεκ διατείνεται ότι εφόσον η ατομική ελευθερία, όσο και ευθύνη, αποτελεί το θεμέλιο της φιλελεύθερης ηθικής, άρα κάθε έννοια συλλογικότητας πρέπει να απορριφτεί. Τούτο σημαίνει ότι κάθε δικαίωμα πάνω στον συλλογικό πλούτο και τον πολιτισμό είναι αστήριχτο και ανόητο. Η κοινωνικοποίηση του πλούτου, της παιδείας, της υγείαςα και τα σχετικά κοινωνικά προτάγματα, είναι ανήθικα γιατί παραβιάζουν την θεμελιώδη φιλελεύθερη ηθική. Δυνάμει αυτής της θέσης εξάγεται το συμπέρασμα ότι η «δημοκρατική αρχή», η αρχή της πλειοψηφίας, κι εφόσον τούτη μπορεί να αποτελέσει το εφαλτήριο μιας αυθαίρετης εξουσίας, είναι απορριπτέα. Η απόρριψη της έννοιας της λαϊκής κυριαρχίας οδηγεί τον Χάγιεκ στην έννοια της κυριαρχίας του Νόμου έναντι της δημοκρατίας, την επέκταση της οποίας πρέπει να περιορίζει. Άρα, το πλήθος, ο λαός, οι μισθωτοί κατ’ επέκταση, συνιστούν ένα απαξιωτικό μέγεθος, γιατί ακριβώς δεν επιδιώκουν την ελευθερία και την πρόοδο όπως οι επιχειρηματίες. Αντίθετα οι οικονομικές ελίτ επιτυγχάνουν ένα επίπεδο ατομικής ελευθερίας που τους επιτρέπει να γίνουν κινητήριος μοχλός της προόδου. Από αυτό συνάγεται ότι η έλλειψη θεσμικού κρατικού ελέγχου της επιχειρηματικότητας, αποτελεί τον εκ των ον ουκ άνευ παράγοντα της προόδου. Αντίθετα, το κράτος πρέπει να μειωθεί ή καλύτερα να εξαϋλωθεί και ο ρόλος του να παραμείνει ουδέτερος, θεσμοθετώντας μέτρα που υποβοηθούν την καπιταλιστική συσσώρευση. Πολύ περισσότερο πρέπει να καταργηθεί το κράτος πρόνοιας-οι αναδιανεμητικές πολιτικές-, γιατί, αφενός δεν συνάδει με την ηθική της ελευθερίας και αφετέρου δημιουργεί ελλείμματα, με αποτέλεσμα να απειλείται η νομισματική σταθερότητα, η ασφάλεια της ροής κεφαλαίων και αγαθών που θα επιτρέψει την συσσώρευση.Ας σημειώσουμε την βαθειά αντιδημοκρατικότητα όσο και τον κοινωνικό ρατσισμό που υποκρύπτεται στην φιλελεύθερη ηθική όπως αναδεικνύονται στον νεοφιλελευθερισμό, γεγονός που επέτρεψε στον Φρίντμαν-τον έτερου γκουρού- να γίνει σύμβουλος του δικτάτορα Πινοσέτ, τον οποίο νομιμοποίησε και ο ίδιος ο Χάγιεκ.Ας σημειώσουμε επιπλέον ότι η εμμονή στον Νόμο, στην ατομική καπιταλιστική ελευθερία και την πρόοδο, επιτρέπει τον σχηματισμό της «νέας δεξιάς». Στην νεοφιλελεύθερη συναίνεση συγκλίνουν φιλελεύθεροι, συντηρητικοί και σοσιαλδημοκράτες.


Με βάση το νεοφιλελεύθερο πρόταγμα, η σύγκληση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ είναι κατανοητή. Υπάρχει κάλυψη και για τις τρείς ιδεολογικές κατευθύνσεις, με κεντρικό συγκολλητικό άξονα την αυτοανακήρυξη της πολιτικής ελίτ ως υπηρετικού προσωπικού της αγοράς. Νόμος, καπιταλισμός και πρόοδος σε μια αγαστή συνεργασία. Δεν είναι κενό περιεχομένου το αίτημα των τροϊκανών για συναίνεση: τούτη υφίσταται και για λόγους τακτικής πρέπει να αποκρύπτεται.Ταυτόχρονα ερμηνεύεται η βαθύτατα αντιδημοκρατική στάση της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, η απαξίωση της λαϊκής βούλησης. η παράδοση στις αγοράς, το ξεπούλημα της χώρας. Δεν ψεύδεται το ΠΑΣΟΚ όταν ισχυρίζεται ότι σώζει την χώρα και το κάνει αυτό για την πρόοδο του λαού, για καλύτερες μέρες, για τις επερχόμενες γενιές. Το εννοεί. Εννοεί ότι αυτός ο λαός πρέπει να υποφέρει ώστε από αυτή την απαξιωτική μάζα, να αναδυθεί ο υπεράνθρωπος επιχειρηματίας. Η μεθόδευση της κατάρρευσης της χώρας και η υπογραφή της δανειακής σύμβασης με την τρόικα, ώστε να επιβληθεί η οικονομική χούντα, συνιστούν τις αναγκαίες τακτικές με σκοπό να επιτευχθεί το «σωτήριο» σχέδιο της νεοφιλελεύθερης προόδου.Οι τροϊκοτσολιάδες δεν είναι απλά δοσίλογοι. Είναι εν δυνάμει και ενεργεία παρανοϊκοί δολοφόνοι γιατί στο πυρήνα του δόγματος που πρεσβεύουν υπάρχει κάτι παρανοϊκό και ρατσιστικό. Η εγγενής αντιδημοκρατικότητα τους καθιστά ικανούς να εφαρμόσουν κάθε μέθοδο για να επιβάλλουν την κυριαρχία τους. Αν η οικονομική χούντα δεν αποβεί αποτελεσματική για την καταστολή και την βιοπολιτική εξόντωση του λαού, δεν θα διστάσουν να χρησιμοποιήσουν ακόμη και στρατιωτικά μέσα. Η καλύτερη προφύλαξη είναι η πρόβλεψη!


Γ.Σ

Τρίτη 21 Ιουνίου 2011

Μεσοπρόθεσμο: Κοινωνικός κανιβαλισμός σε 16 σελίδες με πίνακες του Λ. Βατικιώτη

Πηγή: ΠΡΙΝ 19/6



Η απόφαση του “όλου ΠΑΣΟΚ” να ψηφίσει το δεύτερο Μνημόνιο άνοιξε την όρεξη σε Γαλλο-γερμανούς που συμβίβασαν τις διαφορές τους για τη αναδιάρθρωση
Σε συμφωνία φαίνεται να οδηγούνται Μέρκελ και Σαρκοζύ, μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών στο Βερολίνο την Παρασκευή, καταφέρνοντας να γεφυρώσουν τις διαφορές τους σχετικά με την μορφή που θα λάβει η αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η Γαλλία, να υπενθυμίσουμε, αρνιόταν κατηγορηματικά την συμμετοχή ιδιωτών πιστωτών, ενώ η Γερμανία, και με βάση απόφαση της Βουλής της, έθετε ως όρο για την εκταμίευση της συμμετοχής της στο νέο δάνειο την δεσμευτική συμμετοχή ιδιωτών στις απώλειες που θα καταγραφούν. Οι αιτίες αυτής της διάστασης δεν αφορούσαν στα συμφέροντα των γερμανών φορολογουμένων όπως δημόσια υποστηρίζει το Βερολίνο, επιδιώκοντας να χαιδέψει τα αυτιά των Γερμανών, αλλά στο διαφορετικό βαθμό έκθεσης στο ελληνικό χρέος των γερμανικών και γαλλικών τραπεζών. Έγραφαν χαρακτηριστικά οι Financial Times σε εντιτόριάλ τους την Δευτέρα 13 Ιουνίου. «Το Βερολίνο επιμένει στις απώλειες ιδιωτών ομολογιούχων ως προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση του δεύτερου δανείου διάσωσης. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε το γιατί.
Η Γερμανία συμβάλει στο δάνειο σύμφωνα με το μερίδιό της στην οικονομία της ευρωζώνης και όχι με βάση την έκθεση του χρηματοπιστωτικού της συστήματος στην Ελλάδα. Οι γερμανικές τράπεζες και οι ασφαλιστικές μπορεί να βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες αλλά αποτελούν παραδείγματα σωφροσύνης σε σχέση με τις γαλλικές. Η χείρα βοηθείας του Βερολίνου στην Αθήνα διασώζει συγκαλυμμένα τις δικές του τράπεζες αλλά επιπλέον μικραίνει το βάρος που το Παρίσι θα έπρεπε διαφορετικά να αναλάβει»! Αυτό είναι και το διακύβευμα της «διάσωσης της Ελλάδας» με το νέο, δεύτερο δάνειο: Η διασφάλιση των γαλλογερμανικών τραπεζών που αφού για δεκαετίες κερδοσκόπησαν αγρίως επί του ελληνικού χρέους επιβάλλοντας αυτές οι ίδιες τοκογλυφικά επιτόκια για να δανείσουν το ελληνικό δημόσιο, επικαλούμενες το ρίσκο που περικλείει η επένδυσή τους, τώρα που ήρθε η ώρα να πληρώσουν γι’ αυτό το ρίσκο, μετακυλύουν το κόστος στο κράτος! Η κοινή δήλωση των ηγετών Γαλλίας και Γερμανίας την Παρασκευή φαίνεται να βάζει ένα τέλος σε αυτή την μείζονος σημασίας διαμάχη, μέσω της πρόκρισης της εθελοντικής και όχι δεσμευτικής συμμετοχής ιδιωτών στην αναδιάρθρωση.
Το δικό της προωθητικό ρόλο σε αυτό το συναινετικό αποτέλεσμα έπαιξε καταχώρηση στον ευρωπαϊκό Τύπο την οποία υπέγραφαν οι ηγέτες των 70 μεγαλύτερων γαλλο-γερμανικών πολυεθνικών που ζητούσαν… αλληλεγγύη. Παρότρυναν ειδικότερα τους δύο ηγέτες να αναλάβουν την ευθύνη τους καταλήγοντας σε μία κοινή θέση, υποστηρίζοντας ότι μια πιθανή «κατάρρευση του ευρώ θα ήταν καταστροφικό πισωγύρισμα για την Ευρώπη». Μεταξύ των υπογραφόντων διακρίνονται οι διευθυντές κολοσσών όπως η Deutsche Telekom και άλλων πολυεθνικών των δύο χωρών που έχουν εξαγοράσει ή αναμένεται να εξαγοράσουν ελληνικές ΔΕΚΟ αν τυχόν και εφαρμοστεί το πρόγραμμα ξεπουλήματος που προβλέπει το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο. Πρόκειται πραγματικά για αποκάλυψη, επειδή έτσι καταδεικνύεται ποιος είναι όχι απλώς ο μεγάλος κερδισμένος αλλά και η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής νομισματικής ενοποίησης: οι πολυεθνικές του κέντρου που βλέπουν την ακτίνα οικονομικής δράσης τους να επεκτείνεται πολύ πέραν των συνόρων τους, ενσωματώνοντας στην οικονομική τους επικράτεια δεκάδες άλλες χώρες! Ό,τι δεν κατάφερε ο Χίτλερ. Η άμεση και στρατηγική σύμπτωση αυτών των δύο συμφερόντων, των τραπεζιτών και του παραγωγικού κεφαλαίου, ανεξαρτήτως των επιμέρους αντιθέσεων, είναι σε τελική ανάλυση που επιβάλλει – ως προς το παρόν – την έγκριση του νέου δανείου και τη διάσωση του ευρώ.
Τον καθοριστικό ρόλο ωστόσο για να ανάψει το πράσινο φως για την «διάσωση της Ελλάδας» έδωσε η προώθηση στη Βουλή του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής μετά τη προσωρινή ρωγμή που δημιουργήθηκε τη μέρα της γενικής απεργίας, κάτω από την λαϊκή κατακραυγή. Ο κυβερνητικός ανασχηματισμός φάνηκε να κλείνει αυτό το ρήγμα, διευκολύνοντας την τελική ψήφισή του από τη Βουλή. Για τη Γερμανία και τη Γαλλία, που συνέβαλαν στο κλείσιμο του ρήγματος ανανεώνοντας την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπο του Γ. Παπανδρέου την κρίσιμη στιγμή που οι αμφισβητήσεις είχαν κορυφωθεί, η προώθηση του Μεσοπρόθεσμου αποτελεί τον απαράβατο όρο για την έγκριση της αναδιάρθρωσης στον βαθμό που τους πουλάει έναντι πινακίου φακής τα καλύτερα φιλέτα της δημόσιας περιουσίας. Βερολίνο και Παρίσι μάλιστα θα έχουν εξ αρχής λόγο στην προώθιηση των ιδιωτικοποιήσεων καθώς στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο προβλέπεται ρητά πως «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ευρωζώνης μπορούν να ορίσουν δύο παρατηρητές» στο Ταμείο Δημόσιας Περιουσίας που θα αναλάβει να φέρει σε πέρας το «μεγάλο φαγοπότι» σε βάρος της περιουσίας του ελληνικού λαού. Πως να μη στηρίζουν με χέρια και με πόδια τον Γιωργάκη; Μόνο σε μπανανίες τη δεκαετία του ’60 επέβαλαν τα ιμπεριαλιστικά κέντρα στις κυβερνήσεις των αποικιών τοποτηρητές για να είναι σίγουροι πως οι υποτακτικοί τους θα κάνουν ό,τι πρέπει με τον τρόπο που πρέπει!
Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο ή δεύτερο Μνημόνιο ωστόσο είναι καταδικασμένο να αποτύχει, όπως απέτυχε και το πρώτο Μνημόνιο το οποίο υποτίθεται ότι θα επέτρεπε στην Ελλάδα να βγει στις αγορές και να ανακτήσει την χαμένη της αξιοπιστία. Ο προβλέψεις του δεύτερου μνημονίου θα μείνουν στα χαρτιά, όπως για παράδειγμα η μείωση του δημόσιου χρέους ακόμη και κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες που αναφέρεται ρητά, στην περίπτωση που ολοκληρωθεί το ξεπούλημα της δημόσια περιουσίας. Από αυτό το πρόγραμμα η κυβέρνηση ελπίζει να εισπράξει 50 δισ. ευρώ. Ο λόγος της αποτυχίας περιγράφεται στις σελίδες του Μεσοπρόθεσμου, πάνω μάλιστα από μία φορά, όταν για παράδειγμα οι αιτίες των δημοσιονομικών αποκλίσεων αποδίδονται στην μεγαλύτερη της αναμενόμενης ύφεσης που επηρέασε αρνητικά τα δημόσια έσοδα. Κι αφού την έπαθαν πέρυσι, προαναγγέλλουν ακριβώς το ίδιο για φέτος, του χρόνου, του παραχρόνου, μέχρι και το 2015! Λιτότητα δηλαδή για πάντα!
Το ζητούμενο επομένως δεν είναι ο εξορθολογισμός των δημόσιων οικονομικών και η μείωση των ελλειμμάτων, που έχουν «ξεφύγει» προ πολλού. Το πρώτο πεντάμηνο του έτους ενδεικτικά το ταμειακό έλλειμμα, με βάση ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδας, έφθασε τα 10,13 δισ. ευρώ (από 9,5 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι). Σε αυτή την αποτυχία μάλιστα συνέβαλαν τόσο τα έσοδα, που μειώθηκαν σε σχέση με πέρυσι, όσο και οι δαπάνες που αυξήθηκαν! Το μεγάλο ζητούμενο επομένως είναι ο οδυνηρός «κοινωνικός μετασχηματισμός» που πραγματοποιείται μέσα από τις περικοπές των κονδυλίων απ’ όπου η κυβέρνηση περιμένει να εξοικονομήσει 28,3 δισ. ευρώ. Σε αυτό το πρόγραμμα βάζει πλάτη πλέον το “όλον ΠΑΣΟΚ” (προσβλέποντας είτε στη δόξα είτε στη μίζα που θα πέφτει σαν βροχή με κάθε ιδιωτικοποίηση) φέροντας συλλογικά την ευθύνη για την κοινωνική γενοκτονία που έρχεται. Για παράδειγμα, μόνο το 2012 προβλέπεται περικοπή των επιχορηγήσεων στους ΟΤΑ, ύψους 250 εκ. ευρώ, κέρδη στον προϋπολογισμό από την μείωση μισθών ύψους 660 εκ., από την μείωση των δαπανών περίθαλψης μέσω του νέου υγειονομικού χάρτη ύψους 204 εκ. ευρώ, από την μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης ύψους 493 εκ., και άλλα. Η ραγδαία υποβάθμιση της δημόσιας υγείας δεν θα επέλθει μόνο μέσα από την εξαφάνιση της κρατικής χρηματοδότησης. Θα συμβεί επίσης μέσα από την επιχειρηματική λειτουργία των νοσοκομείων. Προβλέπεται συγκεκριμένα «η δημιουργία ενός διεθνούς γραφείου συνεργασίας και η υπογραφή διεθνών συμφωνιών για την υποδοχή ασθενών από άλλες χώρες, κυρίως ευρωπαϊκές. Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να συνδυασθεί και με εξελίξεις στο λεγόμενο θεραπευτικό τουρισμό κυρίως σε τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές και κοντά στα σύνορα (Βουλγαρία, Αλβανία, Τουρκία, Σκόπια)». Οι εργαζόμενοι επομένως θα διωχθούν από τα δημόσια νοσοκομεία που με χρήματα δικά τους κατασκευάστηκαν, εξοπλίστηκαν και στελεχώθηκαν τουλάχιστον… τρεις φορές: μέσω της υποβάθμισής τους λόγω των περικοπών, μέσω του εισιτηρίου το οποίο οι φτωχότεροι δεν έχουν να πληρώσουν και μέσω της κράτησης των καλύτερων κλινών και μονάδων για τα γερά πορτοφόλια της Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Κι όλα αυτά για τους… τοκιστές. Το μοναδικό κονδύλι που θα αυξάνεται σταθερά αφορά στους τόκους για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, που ενώ όλη την περίοδο 2000-2006 απορροφούσαν το 4-5% του ΑΕΠ, αυτή τη στιγμή ξεπερνούν το 7% και οι προβλέψεις για το 2015 κυμαίνονται από 9,3% του ΑΕΠ μέχρι 11,1%!
Τεράστιας επίσης σημασίας είναι και η πολιτική οπισθοδρόμηση που φέρνει το Μεσοπρόθεσμο. Δεν είναι μόνο η πρόθεση της στερούμενης κάθε νομιμοποίησης κυβέρνησης Παπανδρέου να δεσμεύσει και την επόμενη κυβέρνηση στην υλοποίηση ενός προγράμματος εξοντωτικής λιτότητας και οικονομικής κατοχής από τους δανειστές μας. Είναι επίσης η πρόβλεψη διασύνδεσης του συστήματος ποινικού μητρώου της Ελλάδας με αντίστοιχα συστήματα άλλων κρατών της ΕΕ, κι αυτό σε μια συγκυρία που τυπικά η Συνθήκη του Σένγκεν καταρρέει! Είναι επίσης η ψήφιση του με την μορφή του ενός μόνο άρθρου που κι αυτό συνίσταται σε 16 πίνακες κοινωνικά καταστροφικών, τεχνικά ανεδαφικών, πολιτειακά έκθετων και κυριαρχικά επιζήμιων αν όχι προδοτικών προβλέψεων που αναιρούν τον κρατικό προϋπολογισμό και κατοχυρωμένα εργατικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Πρόκειται για ένα από τα πιο άγρια (σε βαθμό κανιβαλισμού) προγράμματα δομικών προσαρμογών που έχουν εφαρμοστεί από το ΔΝΤ με τεράστια ευθύνη της ΕΕ. Γι αυτό πρέπει να μείνει στα χαρτιά. Η μαζική και μαχητική απεργία της 15ης Ιούνη άνοιξε το δρόμο, έδωσε πάλι την πρωτοβουλία των κινήσεων στην πλατεία Συντάγματος. Οι επόμενες κινήσεις μπορούν να οδηγήσουν το χάσμα στα άκρα, να είναι νικηφόρες ζητώντας παύση πληρωμών και διαγραφή του χρέους, έξοδο από ευρώ και ΕΕ, ανατροπή της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και κάθε κυβέρνησης που θα επιδιώξει να εφαρμόσει λιτότητα και ιδιωτικοποιήσεις με ή χωρίς Μνημόνιο.

Αναρτήθηκε από You Pay Your Crisis στις 4:06 μ.μ.

Ετικέτες ΑΡΘΡΑ / Βατικιώτης Λ.

«Ιερή Συμμαχία» για να αποτραπεί κυβερνητική κατάρρευση

Από το "Δρόμο" 18/6/2011

Μέρκελ και Σαρκοζί επείγονται τώρα να καταλήξουν σε συμβιβασμό για νέο, «γενναιόδωρο» δανεισμό της Ελλάδας με όρους ελεγχόμενης χρεοκοπίας- Το σοκ της κοινωνικής έκρηξης και το δέος του ντόμινο
Ένα φάντασμα πλανιόταν εδώ και πέντε μέρες πάνω από την Ευρώπη, αλλά και πάνω από τις ΗΠΑ- για να μην πούμε και πάνω από την Κίνα: το φάντασμα της κυβερνητικής κατάρρευσης στην Αθήνα. Και- πάντα κατά την κλισαρισμένη παράφραση του Μανιφέστου- όλες οι δυνάμεις της γερασμένης Ευρώπης (και του κόσμου τελικά) συνασπίστηκαν σε μια Ιερή Συμμαχία για να την αποτρέψουν. Ο Ομπάμα και ο Ρομπάι, η Μέρκελ και ο Σαρκοζί, ο Μπαρόζο και ο Φου Γινγκ (ο Κινέζος υφυπουργός Εξωτερικών).
Δεν υπάρχει καμιά υπερβολή σ’ αυτό. Οι πολιτικοί εκπρόσωποι της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής δικτατορίας αντιμετώπισαν με έκδηλο δέος και πανικό τα παράλληλα γεγονότα: τις ογκώδεις διαδηλώσεις στο Σύνταγμα και την κρίση στο ΠΑΣΟΚ που λίγο έλειψε να οδηγήσει σε πτώση της κυβέρνησης. Μια εντυπωσιακή ομοβροντία δηλώσεων συμπάθειας και στήριξης στον Γ. Παπανδρέου από Ομπάμα, Σαρκοζί, Μέρκελ, Κομισιόν και άλλους, συνοδευόμενες από κάποιες σαφείς αλλά λιγότερο αγενείς απ’ ό,τι συνήθως αιχμές κατά της αντιπολίτευσης για την απροθυμία της προσφέρει συναίνεση στην ψήφιση του νέου Μνημονίου, επιχείρησαν να κλείσουν το βαθύ πολιτικό ρήγμα που άνοιξε στην Αθήνα. Αλλά, πολύ πιο αποκαλυπτικά, τα πρωτοσέλιδα του παγκόσμιου τύπου περιέγραφαν γλαφυρά τον πραγματικό φόβο: το ενδεχόμενο η ελληνική κατάρρευση να πλήξει τον σκληρό πυρήνα του διεθνούς καπιταλισμού και το πιο ακραίο νεοφιλελεύθερο απόκτημά του, την ευρωζώνη.

Με συνοπτικές διαδικασίες…
Δολιχοδρομίες και διαγκωνισμοί εβδομάδων και μηνών παραμερίστηκαν, τα ανακλαστικά πήραν φωτιά, οι εκβιασμοί ξεχάστηκαν κι όλα μπήκαν σε μια σειρά- τη δική τους σειρά, βεβαίως. Η 5η δόση του δανείου θα εκταμιευτεί πιθανότατα κανονικά μέχρι τις 10 Ιουλίου, με την απόφαση που θα λάβει το έκτακτο Eurogroup του Σαββατοκύριακου. Αυτή η απόφαση θα θεραπεύει και τις αρνητικές συστάσεις που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει η έκθεση της τρόικας, αλλά και τις «τεχνικές» δυσκολίες του ΔΝΤ, που προανήγγειλε τη συναίνεσή του στην εκταμίευση. Και, το κυριότερο, Μέρκελ και Σαρκοζί που συναντήθηκαν την Παρασκευή στο Βερολίνο έδωσαν τέλος στη διαμάχη για την ακριβή συνταγή του νέου δανείου ύψους 120 δισ. ευρώ που θα καλύψει την Ελλάδα μέχρι το 2014, καταλήγοντας σε έναν συμβιβασμό για τον τρόπο συμμετοχής των ιδιωτών στο νέο σχέδιο διάσωσης. Η συμμετοχή των ιδιωτών (τραπεζών) που κατέχουν ομόλογα που λήγουν την επόμενη τριετία θα είναι «πλήρως εθελοντική», κατέληξε ο γαλλογερμανικός άξονας, υιοθετώντας την εκδοχή που με νύχια και με δόντια πάλεψε ο Τρισέ προκειμένου να μην υποστεί την παραμικρή «εκδορά» το ιερόν χρηματοπιστωτικό τέρας.

Ο μπαμπούλας των CDS

Το επιχείρημα υπέρ του συμβιβασμού στον οποίο καταλήγει η γερμανική ηγεσία είναι ότι έτσι θα αποφευχθεί ο κίνδυνος να θεωρηθεί μια επιμήκυνση των ομολόγων που λήγουν «πιστωτικό γεγονός» από τους κατόχους των διαβόητων ασφαλίστρων κινδύνου χρεοκοπίας, των CDS, οι οποίοι, κατά ορισμένους υπολογισμούς, διεκδικούν κέρδη έως και 150 δισεκατομμύρια ευρώ από μια ελληνική χρεοκοπία. Κέρδη που θα κληθούν να πληρώσουν οι τράπεζες- εκδότες αυτών των «χαρτιών». Και το κόστος είναι υψηλό και για τις αμερικανικές επενδυτικές τράπεζες (όπως αποδεικνύει το θερμό ενδιαφέρον Ομπάμα να υπάρξει συμφωνία), αλλά και για τις γερμανικές που παραμένουν μπλεγμένες σ’ αυτό το διπλό παιχνίδι, παρά τη μείωση των ελληνικών ομολόγων που κρατούν (αυτή η πικρή, ανομολόγητη αλήθεια, είναι πιθανότατα το στοιχείο που έκανε και τη Μέρκελ να λυγίσει).
Η ελληνική ανεξέλεγκτη χρεοκοπία πρέπει, λοιπόν, πάση θυσία να αποφευχθεί και μαζί της ο συστημικός κίνδυνος για το τραπεζικό σύστημα της ευρωζώνης και, σ’ έναν βαθμό, των ΗΠΑ. Αυτό είναι το κομβικό κίνητρο της ευρωπαϊκής ανασύνταξης (και το ίδιο θα ήταν το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για μια ελληνική κυβέρνηση που θα μπορούσε να σώσει, έστω, τα προσχήματα). Η λύση για την οποία βιάζονται, πλέον, οι Ευρωπαίοι εταίροι, με μόνο όρο την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου τέρατος έστω και με πλειοψηφία μιας ψήφου, είναι αντί της ανεξέλεγκτης, μια ελεγχόμενη, συντεταγμένη χρεοκοπία. Γιατί περί αυτού πρόκειται τελικά.

Το νέο δάνειο

Η νέου τύπου ελεγχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, σύμφωνα με το σενάριο της ΕΚΤ πλέον, θα γίνει με χρηματοδότηση ύψους 120 δισ. απευθείας από τον προσωρινό μηχανισμό διάσωσης EFSF, για να αποφευχθούν αντιρρήσεις κρατών μελών της Ε.Ε. και θα περιλάβει και επιμήκυνση- αντικατάσταση των ομολόγων που λήγουν μέχρι το 2014 κατά 5 τουλάχιστον χρόνια, αλλά με την εγγύηση του ίδιου του ευρωπαϊκού ταμείου EFSF. Με τον τρόπο αυτό, εκτιμούν Βερολίνο και Παρίσι, αποκλείεται το ενδεχόμενο να θεωρηθεί «πιστωτικό γεγονός» η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Και, επίσης κατά τις εκτιμήσεις τους, δεν θα χρειαστεί να ενταχθεί η Ελλάδα στον νέο, μόνιμο μηχανισμό διάσωσης, τον ESM, που ενεργοποιείται από το 2013 υποχρεώνοντας τα υπερχρεωμένα κράτη σε υποχρεωτικό «κούρεμα» χρέους.
Όσον αφορά τον χρόνο επικύρωσης του γαλλογερμανικού συμβιβασμού, όλα παίζουνε, ωστόσο υπάρχει μια προφανής σπουδή, υπό τον φόβο κλιμάκωσης της κοινωνικής έκρηξης στην Ελλάδα και επιτάχυνσης της πολιτικής αποσταθεροποίησης μέχρι το φθινόπωρο. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει απόφαση «το συντομότερο δυνατό», είπαν Σαρκοζί και Μέρκελ στη συνάντηση του Βερολίνου, πράγμα που σημαίνει πως θα εξαντλήσουν τις δυνατότητες απόφασης ακόμη και στην σύνοδο κορυφής την ερχόμενη εβδομάδα. Ίσως γιατί ο Σεπτέμβρης, στις συνθήκες που επικρατούν, φαίνεται επικίνδυνα μακρινός.

Ο ιός της εξέγερσης

Υπάρχει σ’ όλες αυτές τις κινήσεις μια προφανής αγωνία όλων των «δυνάμεων της γερασμένης Ευρώπης» να κλείσουν όπως όπως το «ελληνικό πρόβλημα». Επείγονται να αγοράσουν χρόνο, να εξαγοράσουν μια έστω και εξευτελιστική υπερψήφιση του 2ου Μνημονίου, να δεσμεύσουν τη χώρα με μια νέα δανειακή σύμβαση που θα στέλνει το Σύνταγμα και την κρατική κυριαρχία στα αρχεία της ιστορίας, να διασφαλίσουν με όσο γίνεται περισσότερα περιουσιακά στοιχεία τα χρήματα της νέας «διάσωσης». Αντιλαμβάνονται, ίσως με πολύ μεγαλύτερο ρεαλισμό από τη «συγκυβέρνηση» Παπανδρέου- Βενιζέλου, ότι μια όλο διευρυνόμενη κοινωνική πλειοψηφία στην Ελλάδα ξεπερνά οριστικά τα ταμπού του φόβου, των εκβιασμών και των μονοδρόμων. Κι αυτά τα πράγματα είναι κολλητικά. Περισσότερο και από το e-coli…

ΑΠΟ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΤΟ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ : Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ ΚΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Με τις μαζικές συγκεντρώσεις στην πλατεία Συντάγματος , του Λευκού Πύργου στη Θεσσαλονίκη και δεκάδων άλλων ελληνικών πόλεων , με τις Λαϊκές Συνελεύσεις , ο ίδιος ο εργαζόμενος κόσμος φαίνεται να μπαίνει δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο , γίνεται ενεργητικό υποκείμενο των εξελίξεων, θέτοντας βασικά ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη ζωή και το μέλλον του. Η ρωγμή που άνοιξε στο πολιτικό σκηνικό με τις μεγάλες και μαζικές κινητοποιήσεις που έγιναν στη χώρα από τις 25 Μαΐου και μετά είναι βαθιά από κοινωνική και πολιτική άποψη και δεν μπορεί να κλείσει εύκολα. Τα όσα διαδραματίζονται αυτή την περίοδο είναι πρωτόγνωρα για τα δεδομένα ολόκληρης της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Ένα μεγάλο μέρος του λαού έχει πλέον συνειδητοποιήσει ότι όχι μόνο βλάφτηκε απίστευτα σκληρά και άδικα στον ένα χρόνο εφαρμογής της κανιβαλικής πολιτικής του Μνημονίου (αυτό ήταν εξαρχής κατανοητό) αλλά ότι η πολιτική αυτή θα είναι χωρίς τέλος, με επαναλαμβανόμενες δόσεις θανατηφόρας λιτότητας. Η καταστροφή σήμερα παίρνει πλέον τις διαστάσεις μιας μεγάλης κοινωνικής ισοπέδωσης και θα απειλήσει άμεσα την επιβίωση μέρους των πιο αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων. Έχει συνειδητοποιηθεί ότι ο κατήφορος δεν έχει τέλος , ότι κάθε σκαλί προς τα κάτω είναι και πιο βαθιά είσοδος στο τούνελ της κρίσης. Από το Μνημόνιο1 περνάμε στην πρώτη και δεύτερη επικαιροποίησή του και από εκεί στο Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα. Τη μια επίθεση ακολουθεί μια δεύτερη με όλο και μεγαλύτερη βιαιότητα , κυνισμό και αναλγησία από την πλευρά του πολιτικού μπλοκ του μνημονίου.
Η κρίση του χρέους αξιοποιήθηκε για να τσακιστούν κοινωνικές κατακτήσεις ενός αιώνα και για να προχωρήσει μια πρωτοφανής για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα αύξηση της ανεργίας και της εξαθλίωσης. Αυτό σαν τακτική προωθεί την κερδοφορία του κεφαλαίου και ως στόχος συσπειρώνει το σύνολο της αστικής τάξης. Πρόκειται για μια γνωστή και μεθοδευμένη τακτική που έχει αποκληθεί « σοκ και δέος» και στοχεύει στο τσάκισμα του ηθικού, στην πρόκληση συλλογικής σύγχυσης σε κοινωνικές τάξεις ή και ολόκληρες κοινωνίες προκειμένου να εξαναγκαστούν ν’ αποδεχτούν τη διάλυση των δικαιωμάτων και την καταστροφή του βιοτικού τους επιπέδου. Η πολιτική χρησιμοποίηση του μαζικού φόβου είναι εδώ το εργαλείο για την εφαρμογή αυτών των καταστροφικών πολιτικών. Στο ένα χρόνο από την εφαρμογή του Μνημονίου σ’ αυτό το δρόμο κινήθηκε η πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου , χρησιμοποιώντας το φόβο της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας ως όπλο εκβιασμού της συνείδησης του λαού και για να τον πειθαναγκάσει ν ΄ αποδεχτεί το Μνημόνιο. Η τακτική αυτή του μαζικού εκβιασμού συνειδήσεων έχει σήμερα ξεθωριάσει σ’ ένα μεγάλο μέρος καθώς δεν μπόρεσε στην κρίσιμη συγκυρία του περάσματος στο Μεσοπρόθεσμο να καθηλώσει τον κόσμο στα σπίτια του και να τον εγκλωβίσει στο καταθλιπτικό σκηνικό της «εθνικής συνεννόησης». Ο φόβος της χρεοκοπίας όπως διαδίδονταν καθημερινά από τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε – γραφεία τύπου της τρόικας και της κυβέρνησης στην ουσία - έχει αντικατασταθεί από την αίσθηση ότι τα μέτρα του μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου είναι καταστροφικότερα και απ’ αυτή τη χρεοκοπία. Αυτό έχει μεταβάλλει την πολιτική συμπεριφορά μεγάλου μέρους του λαού. Δεν είναι πια διατεθειμένο ν΄ αποδεχτεί νέα μέτρα θανατηφόρας λιτότητας καθώς απ’ αυτά της πρώτης φάσης έχει υποστεί σημαντική καταστροφή και βλέπει ότι δεν απέφεραν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η συναίνεση στο κοινωνικό επίπεδο έχει ναρκοθετηθεί και αυτό είναι θετικό και ελπιδοφόρο γεγονός. Στην ουσία δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά, παρά ως ένα πλαστό γεγονός , προϊόν της γκεμπελικής προπαγάνδας των Μ.Μ.Ε και της απατηλής ευμάρειας των τραπεζικών δανείων και του πλαστικού χρήματος.
Σήμερα είναι αδύνατο να υπάρξει, καθώς το σκηνικό των πλατειών αλλά και των μαζικών γενικών απεργιών σηματοδοτούν βαθύτερες διεργασίες αποκοπής των λαϊκών στρωμάτων από το πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης, το οποίο αμφισβητούν ανοικτά και επιδιώκουν την ανατροπή του , έστω και αν δεν υπάρχει μια συγκροτημένη αντίληψη για το πώς αυτό θα μπορούσε να γίνει πράξη. Η κατάσταση εξελίσσεται προς μια μεγάλη πανεθνική κρίση και όλες οι προϋποθέσεις δείχνουν να ωριμάζουν προς μια τέτοια κατεύθυνση .
Το πολιτικό σύστημα δεν παρακμάζει απλά , αλλά σαπίζει με γρήγορους ρυθμούς. Είναι ταυτισμένο με την ανυποληψία και την εξαπάτηση του λαού. Η εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία είναι ένα απλό μέσο για τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής, που διαμορφώνεται σε κέντρα που δεν μπορεί να επηρεάσει η λαϊκή παρέμβαση. Έχει πάρει οριστικά διαζύγιο από κάθε ανάγκη της εργαζομένης κοινωνίας, το κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολίτευσης ανατρέπεται με φρενήρεις ρυθμούς , σπρώχνοντας το σύνολο της εργατικής τάξης και των μεσαίων στρωμάτων στη φτώχεια και την κοινωνική εξαθλίωση. Είναι απόλυτα ταυτισμένο με ό, τι παρακμιακό υπάρχει , κυρίως με τα συμφέροντα της εγχώριας και διεθνούς τοκογλυφίας και στρατευμένο στην κερδοφορία του κεφαλαίου. Σημαντικό μέρος από το πολιτικό του προσωπικό είναι βουτηγμένο στη διαφθορά και τη λεηλασία του δημόσιου χρήματος. Η μεταπολιτευτική αστική δημοκρατία έχει ρίξει τις μάσκες της. Από την άλλη στον ένα χρόνο εφαρμογής του Μνημονίου φαίνεται ότι αναθεωρείται και η σχέση των λαϊκών τάξεων μ΄ αυτό το πολιτικό σύστημα. Είναι εμφανής και η αδυναμία «των από πάνω» να κυβερνήσουν με τον παλιό τρόπο, αλλά και «από κάτω» ν’ αποδεχτούν τον συνηθισμένο τρόπο διακυβέρνησης που μέχρι τώρα αποδέχονταν. Οι αυθόρμητες λαϊκές αποδοκιμασίες των εκπροσώπων του σάπιου πολιτικού συστήματος είναι καθημερινό φαινόμενο το τελευταίο διάστημα , οι τεράστιες συγκεντρώσεις των πλατειών , οι λαϊκές συνελεύσεις που ακολουθούν , τα αιτήματα για άμεση δημοκρατία που διατυπώνονται εκεί μαρτυρούν την αποκοπή των λαϊκών τάξεων από το μεταπολιτευτικό σύστημα. Μαρτυρούν ακόμα τη θέλησή τους να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους . Ο Λαός είναι πια ενεργός παράγοντας των εξελίξεων. Δεν αρκείται ούτε στην εκπροσώπηση από τους βουλευτές ούτε από τη γραφειοκρατία του κρατικού συνδικαλισμού. Η σύγκρουση με την καθεστωτική πολιτική είναι πια ανοικτή και αφορά μεγάλο μέρος των λαϊκών στρωμάτων. Τα αιτήματα που διατυπώνονται για να μην ψηφιστεί το μεσοπρόθεσμο ,να φύγει η κυβέρνηση Παπανδρέου , ν΄ ανατραπεί το σάπιο πολιτικό σύστημα , να ψηφιστεί νέο Σύνταγμα, να φύγει η τρόικα , δηλώνουν ότι το βάθος της σύγκρουσης είναι μεγάλο και έχει αγγίξει τα περισσότερα από τα επίδικα του προβλήματος. Η μαζικότητα των διαδηλώσεων και των πλατειών , οι επαναλαμβανόμενες απεργίες στους χώρους εργασίας , η πίεση που ασκείται στη γραφειοκρατία της Γ.Ε.Σ.Ε.Ε την εξαναγκάζει να κηρύξει τρίτη απεργία μέσα στον ίδιο μήνα (ΔΕΚΟ , 15 Ιουνίου) και αυτή τη φορά 48ωρη. Εξαιτίας της αποφασιστικής παρέμβασης του λαϊκού παράγοντα στις εξελίξεις η κυβέρνηση του G.A.P έφτασε στο χείλος της ανατροπής και ο ίδιος γνώρισε την απόλυτη γελοιοποίηση, προκειμένου να επιβιώσει στην εξουσία. Από την αρχική παραίτηση πέρασε στον ανασχηματισμό και από την επιδιωκόμενη συγκυβέρνηση με τον Σαμαρά έκανε τελικά συγκυβέρνηση με τον εσωκομματικό του αντίπαλο Ε. Βενιζέλο. Το σχήμα που προέκυψε είναι θνησιγενές, καταδικασμένο να σέρνεται από μέρα σε μέρα μέχρι την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου , συγκεντρώνοντας επάνω τη λαϊκή κατακραυγή για τα εγκλήματα που διέπραξε σε βάρος του λαού και συνεχίζει με το έγκλημα του μεσοπρόθεσμου.
Καμία πολιτική δύναμη και συνδικαλιστική συλλογικότητα δεν μπορεί να παραβλέψει μια τέτοια κατάσταση. Πολλές φορές μέχρι τώρα έχει διακηρυχτεί το τέλος της μεταπολίτευσης , χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί από τις μέχρι τώρα εξελίξεις. Το 1989 ήταν περισσότερο πέρασμα σε μια δεύτερη φάση του μεταπολιτευτικού σκηνικού παρά μια οριστική έξοδος απ’ αυτό. Σήμερα το σκηνικό της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας του 1974 έχει κλείσει οριστικά και αμετάκλητα , γιατί έχει πια ανατραπεί το κοινωνικό συμβόλαιο που επέτρεψε την ενσωμάτωση των λαϊκών τάξεων σ΄ αυτό. Είμαστε σε μια στιγμή που ο λεγόμενος ευρωπαϊκός δρόμος αποδείχτηκε πραγματικό σφαγείο για τον απλό λαό και το μέλλον του. Είμαστε σε μια στιγμή που από τον αστικό κόσμο μας χωρίζουν τα πάντα και δεν μας ενώνει τίποτα μαζί του.
Σήμερα είναι ανάγκη να οργανωθεί πολιτικά η αυξανόμενη λαϊκή αντίσταση και να πάρει τη μορφή της αναμέτρησης λαϊκού συνασπισμού με το σάπιο πολιτικό σύστημα , υπηρέτη της τοκογλυφίας και της καπιταλιστικής κερδοφορίας , την Τρόικα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πρόγραμμα ενός τέτοιου κοινωνικού – πολιτικού μετώπου έχει ήδη διαμορφωθεί και αποτελεί ως ένα βαθμό κτήμα της συνείδησης των κινητοποιούμενων εργαζόμενων.

ΧΡ. ΡΕΠΠΑΣ

Κυριακή 19 Ιουνίου 2011

Η ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΜΠΗ

ΠΗΓΗ: ΔΡΟΜΟΣ (18/6)
Του ΣΤΑΘΗ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗ


1. Η ανάφλεξη της 15ης Ιούνη, πρώτη κορύφωση του εξεγερσιακού κύματος των τελευταίων εβδομάδων, αποτελεί μείζονος σημασίας καμπή της παρούσας συγκυρίας από μια τριπλή σκοπιά:- Επικυρώνει την μετατροπή της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης σε γενικευμένη και γοργά εξελισσόμενη πολιτική κρίση.- Σηματοδοτεί την ικανότητα του «παρατεταμένου λαϊκού πολέμου» να περάσει σε ένα ποιοτικά ανώτερο στάδιο, μετωπικό και επιθετικό. Αυτό που δεν μπορούσε να πάρει σάρκα και οστά εδώ και ένα χρόνο πήρε πρωτοφανή ορμή χάρη στη σύγκλιση του συνδικαλιστικού-απεργιακού αγώνα με το κίνημα των πλατειών, του «οργανωμένου» με το «αυθόρμητο», του «καινούργιου» και του «παραδοσιακού».

- Τέλος, η 15η Ιούνη ξαναβάζει το «ελληνικό πρόβλημα» στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών και διεθνών εξελίξεων, λειτουργώντας ως καταλύτης σε ευρύτερες διεργασίες τόσο για τους «από πάνω» όσο και για τους «από κάτω».
Ενα καινούργιο τοπίο διαμορφώνεται μπροστά στα μάτια μας, που σφραγίζεται από την καταλυτική επίδραση του λαϊκού παράγοντα και την διεύρυνση του ορίζοντα αυτού που θεωρείται άμεσα αναγκαίο και δυνατό, και τούτο για όλες τις εμπλεκόμενες δυνάμεις.




2. Η παραπαίουσα κυβέρνηση ΓΑΠ είναι πλέον κλινικά νεκρή. Το παιχνίδι που παίχτηκε την Τετάρτη γύρω από την κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» σημαίνει ότι έχει η ίδια ουσιαστικά αποδεχθεί όχι μόνο την απονομιμοποίησή της αλλά και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να παράγει λύσεις με όρους κλασικού κοινοβουλευτισμού και αντιπροσώπευσης. Γι αυτό ακριβώς και αποτελεί το προανάκρουσμα τάσεων που θα αναπτυχθούν σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και διάρκεια το επόμενο διάστημα. Για να τα πούμε διαφορετικά, είναι σαφές ότι όποιος κι αν είναι ο χρόνος και το διαφαινόμενο αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών δεν θα υπάρξει επιστροφή στην προ-μνημονιακή εποχή και τον τρόπο λειτουργίας του δικομματικού σκηνικού. Οπως τόνιζε ο Γκράμσι, σε συνθήκες γενικευμένης («οργανικής») πολιτικής κρίσης, κρίσης του κυρίαρχου μπλοκ εξουσίας και της μορφής του κράτους, οι τάσεις αυτονόμησης του πολιτικού σκηνικού από τις κοινωνικές εκπροσωπήσεις και τους κανόνες της κοινοβουλευτικής εναλλαγής, δηλαδή οι τάσεις «βοναπαρτισμού» ή «καισαρισμού», τείνουν να υπερισχύσουν. Προσέθετε δε ότι «μπορεί να υπάρχει λύση καισαρική και χωρίς Καίσαρα, χωρίς μεγάλη προσωπικότητα 'ηρωϊκή' και αντιπροσωπευτική». Σε συνθήκες κοινοβουλευτισμού τέτοιες λύσεις παίρνουν τη μορφή «κυβερνήσεων συνασπισμού», «μεγάλων συμμαχιών οικονομικο-κορπορατιστικού και πολιτικού-κομματικού χαρακτήρα» πολύ διαφορετικών από τον σχετικά προσωποπαγή και οργανωτικά περιορισμένο μηχανισμό του βοναπαρτιστικού φαινομένου του 19ου αιώνα [1]. Πρόκειται με άλλα λόγια για μορφές συγκρότησης κυρίαρχου πολιτικού μπλοκ που παρακάμπτουν/αλλοιώνουν τις διαμεσολαβήσεις της αντιπροσώπευσης και της εκλογικής νομιμοποίησης χωρίς όμως να τις καταργούν και να προβαίνουν σε ρήξη με την υπάρχουσα καθεστωτική μορφή (αν και είναι σε θέση, υπό ορισμένες συνθήκες να προετοιμάσουν το έδαφος για κάτι τέτοιο).
3. Η προσπάθεια συγκρότησης τέτοιου τύπου συνασπισμών θα αποτελέσει ισχυρή τάση της επόμενης περιόδου. Η ακριβής τους πολιτική γεωμετρία, ή μάλλον ο χαρακτήρας αυτού που θα υπερισχύσει, εξαρτάται από τον ταξικό συσχετισμό, τον οποίο βέβαια ταυτόχρονα συμπυκνώνει και μετασχηματίζει.
Κατά τη γνώμη μας οι δυνατότητες τέτοιων συνασπισμών είναι στην παρούσα φάση κατά βάση δύο:

- Η πρώτη είναι ένα σκληρό νεοφιλελεύθερο μπλοκ, αποφασισμένο να διαχειριστεί ακόμη και μια στάση πληρωμών στα πλαίσια ενός διηνεκούς Μνημονίου και να αναμετρηθεί με τις λαϊκές αντιστάσεις. Σ'αυτή τη κατεύθυνση κινούνται π.χ. οι απειλές του Σταύρου Ψυχάρη για «κάθοδο των τανκς» σε περίπτωση εξέγερσης των φτωχών αλλά βεβαίως και οι προσταγές της τρόϊκας για «συναίνεση». Ενα παρόμοιο μπλοκ μπορεί να συσπειρώσει κομμάτια από τη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, διάφορες εξωκομματικές δυνάμεις άμεσα συνδεδεμένες με επιχειρηματικά συμφέροντα, αναβαθμίζοντας το ρόλο της ακροδεξιάς, που μάχεται πρωτοπόρα και με συνέπεια για αυτή τη λύση από τότε που ο ΛΑΟΣ ψήφισε το Μνημόνιο. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε βέβαια και καταρράκωση της θέσης του ελληνικού καπιταλισμού στο διεθνή χώρο και αποδοχή μακροχρόνιας απώλειας εθνικού ρόλου και νομιμοποίησης για την αστική τάξη (που θα αναπλήρωνε με ολόπλευρη ένταση της κατασταλτικής λειτουργίας στο «εσωτερικό μέτωπο»).
- Η δεύτερη δυνατότητα είναι ένας κοινωνικός συμβιβασμός που χωρίς να αμφισβητεί τα θεμέλια του συστήματος παίρνει υπ'όψη του κάποια στοιχειώδη λαϊκά συμφέροντα και επιβάλλεται ως το «μη χείρον βέλτιστον». Για να το πούμε κάπως σχηματικά η λύση ενός «έλληνα Κίρχνερ», ο οποίος σημειωτέον εύκολα θα μπορούσε να σκυλεύσει μεγάλο μέρος του εκλογικής δύναμης μιας πολιτικά ανήμπορης αριστεράς. Βέβαια ούτε μια τέτοια προσωπικότητα ούτε και ένα ικανό τόξο δυνάμεων με αυτόν τον προσανατολισμό διαφαίνονται προς το παρόν με σαφήνεια, αν και κάποιες τοποθετήσεις των πρόσφατα παραιτηθέντων στελεχών του ΠΑΣΟΚ (ειδικότερα των Γ. Λιάνη και Α. Κοτσακά) θα μπορούσαν να ενταχθούν σ'αυτή τη λογική, όπως επίσης και κάποιες φωνές του «εθνικο-πατριωτικού» χώρου. Αναμφισβήτητα, η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ, που βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης χρέους, άρα το αναπόφευκτο μιας στάσης πληρωμών με πρωτοβουλία του οφειλέτη και η συνεπακόλουθη έξοδος από το ευρώ, περιπλέκουν τα πράγματα και ανεβάζουν τον πήχυ της απαιτούμενης ριζοσπαστικότητας για μια τέτοιου τύπου ενδοσυστημική λύση. Ωστόσο, η ισχύς και το εύρος της λαϊκής αντίστασης σε συνδυασμό με το πλήρες ναυάγιο του Μνημονίου, και την κατάρρευση των ευρωπαϊστικών ιδεολογημάτων σε διευρυνόμενα τμήματα της κοινωνίας δίνουν ισχυρή ώθηση στην τάση συγκρότησης ενός τέτοιου συνασπισμού. Η υλοποίησή του προϋποθέτει τολμηρές, και δυσδιάκριτες προς το παρόν, υπερβάσεις του σημερινού πολιτικού σκηνικού, η ανάδειξη όμως νέων και μέχρι πρότινος αδιανόητων δυνατοτήτων αποτελεί ίδιον των συγκυριών γενικευμένης κρίσης.
4. Υπάρχει βέβαια και μια τρίτη δυνατότητα, που αναδυκνύεται λογικά από την ανάταση της λαϊκής πάλης: αυτήν του κατ'εξοχήν «αντι-βοναπαρτιστικού» συνασπισμού, με άξονα τις αριστερές δυνάμεις και βάση την ίδια την κίνηση και τη δημοκρατία των μαζών. Αλλά μια τέτοια λύση δεν προκύπτει ούτε αυθόρμητα ούτε γραμμικά από την κινηματική ενεργοποίηση. Είναι αποτέλεσμα διαδικασιών, συκρούσεων, οργανωτικών αποκρυσταλλώσεων και προγραμματικών κατευθύνσεων που φαντάζουν σήμερα πολύ μακρυά από τις δυνατότητες των πολιτικών υποκειμένων της αριστεράς. Τα αιτήματα σύμπασας της κοινοβουλευτικής αριστεράς για «εκλογές τώρα», δηλαδή η προσπάθεια επίλυσης της πολιτικής κρίσης με εκλογικό-κοινοβουλευτικό τρόπο, αποτελούν αδιάψευστο σύμπτωμα της συνολικότερης αδυναμίας της.
Συνοπτικά, τα εμπόδια προς μια τέτοια κατεύθυνση είναι κυρίως τα εξής:
- το βαθύ ρήγμα που χωρίζει το ΚΚΕ από όλη την υπόλοιπη αριστερά και που καθιστά αδύνατη τη συγκρότηση ενός διακριτού και ορατού από την κοινωνία αριστερού μετώπου με αξιώσεις εξουσίας και πλειοψηφική δυναμική.
- Οι υπεκφυγές στα κεντρικά επίδικα της συγκυρίας που εμποδίζουν τη μετουσίωση του «δεν χρωστάω, δεν πουλάω, δεν πληρώνω» που προτάσσουν πλατείες και πεζοδρόμια σε μεταβατικό πρόγραμμα με αιχμές τη στάση πληρωμών του δημόσιου χρέους, την έξοδο από την ΟΝΕ, την εθνικοποίηση των τραπεζών και την αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου.
5. Από την ικανότητα των αριστερών δυνάμεων να μπουν σε τρόχια υπέρβασης αυτών των εμποδίων εξαρτάται τόσο η ανάδειξη της τρίτης, ριζοσπαστικής, δυνατότητας ως ρεαλιστικής εναλλακτικής λύσης όσο και, σε αποφασιστικό βαθμό και σε κάθε περίπτωση, ο συνολικότερος συσχετισμός δύναμης. Από την πολιτική αφύπνιση της αριστεράς εξαρτάται, με άλλα λόγια, τόσο η απόκρουση του εφιαλτικού ενδεχόμενου της πλήρους κοινωνικής πολτοποίησης όσο και ο συσχετισμός μεταξύ ενός νεο-σοσιαλδημοκρατικού και ενός ριζοσπαστικού σχεδίου, άρα και κατά πόσον το πρώτο, εφ'όσον υπερισχύσει, θα αναγκαστεί να ενσωματώσει στοιχεία του δεύτερου ή και να προετοιμάσει το έδαφος για την υλοποίησή του.
Τα στοιχεία ριζοσπαστισμού που εκλύει η εξεγερσιακή δραστηριότητα των μαζών, η κρίση της κυρίαρχης ιδεολογίας καθώς και η ρήξη στις σχέσεις εκπροσώπησης και στην ίδια την καθημερινότητα πλατειών λαϊκών στρωμάτων, μ'όλο το τραυματικό της φορτίο, προσφέρουν για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες τη δυνατότητα πραγματοποίησης με μαζικούς όρους ενός τέτοιου άλματος. Η ιστορική εμπειρία μας μαθαίνει επίσης ότι αυτές οι τόσο πυκνές στιγμές δε διαρκούν πολύ. Αλλά σε μια τέτοια χρονικότητα κρίνεται κάθε ιστορικής σημασίας στοίχημα.
[1] Α. Γκράμσι, Για τον Μακιαβέλι, Ηριδανός, χ. χ., σ. 109-110.
*Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα ''Δρόμος'', το Σάββατο 18.06.2011

Η Πολιτική Κατάσταση στην Ελλάδα μετά την Πτώχευση του 1932

Posted on 18


Ιουνίου, 2011 9:52 μμ by Mitsaras
2


Του Λευτέρη Τσουλφίδη*

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολιτικές εξελίξεις στην μετά την πτώχευση εποχή. Ο Βενιζέλος αντιλαμβανόμενος τις δυσκολίες ζήτησε στις 30/3/32 από το Λαϊκό κόμμα τη δημιουργία οικουμενικής κυβέρνησης. Ο Παναγής Τσαλδάρης (1868-1936), ο αρχηγός του Λαϊκού κόμματος, αρνήθηκε να συμπράξει, λόγω του ότι το Φιλελεύθερο κόμμα είχε την πλειοψηφία και άρα η ακολουθούμενη κυβερνητική πολιτική δεν μπορούσε παρά να ήταν των Φιλελευθέρων για την οποία ο Τσαλδάρης δεν επιθυμούσε να φέρει ευθύνη. Επιπλέον, τυχόν αποτυχία της Οικουμενικής θα χρεώνονταν και στα δύο κόμματα και από την βέβαιη απαξίωσή τους θα ωφελούνταν τα μικρότερα κόμματα και ιδίως το Κομμουνιστικό, το οποίο το έβλεπε να αυξάνει διαρκώς τη δύναμή και την επιρροή του παρά τις διώξεις που υφίσταντο τα μέλη του από το ιδιώνυμο του 1929. Ο Βενιζέλος προκειμένου να εκθέσει τους Λαϊκούς πρότεινε την πρωθυπουργία στον Τσαλδάρη, ενώ ο ίδιος δεν θα συμμετείχε καν στην κυβέρνηση. Η ανταπάντηση του Τσαλδάρη ήταν να σχηματιστεί κυβέρνηση τεχνοκρατών, ο Βενιζέλος απέρριψε την πρόταση στη βάση ότι μια τέτοια κυβέρνηση ουσιαστικά θα αποτελούσε ομολογία της ανικανότητας του πολιτικού συστήματος. Και η αντιπαράθεση συνεχίστηκε εκατέρωθεν με συχνές αναφορές στο παρελθόν εντείνοντας έτσι τις μεταξύ τους αντιθέσεις. Ο Βενιζέλος σε μια ύστατη προσπάθεια να εκβιάσει το σχηματισμό οικουμενικής κυβέρνησης παραιτήθηκε από την πρωθυπουργία στις 21/5/32 και υποστήριξε τον σχηματισμό νέας προσωρινής κυβέρνησης υπό τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου (1876-1936). Ο Παπαναστασίου σχεδίαζε τη λήψη μιας σειράς φιλολαϊκών μέτρων, όπως π.χ. οι κοινωνικές ασφαλίσεις, την απαλλαγή φορολογίας των αγροτών, μεταξύ άλλων. Ο Βενιζέλος θεωρώντας τα μέτρα αυτά υπέρ το δέον ριζοσπαστικά αρνήθηκε περαιτέρω υποστήριξης με αποτέλεσμα να «πέσει» η κυβέρνηση Παπαναστασίου και να σχηματιστεί εκ νέου κυβέρνηση Φιλελευθέρων στις 5/6/32 που το πρώτο μέλημά της ήταν η προκήρυξη εκλογών για τις 25/9/32 στις οποίες υπερισχύει μεν το Φιλελεύθερο κόμμα, αλλά χωρίς όμως να μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας. Ο Βενιζέλος σε όλη αυτή την περίοδο δρούσε υπερεκτιμώντας την εκλογική δύναμη του κόμματός του. Ακολουθεί κυβέρνηση μειοψηφίας Τσαλδάρη στις 3/11/32 την οποία όμως ο Βενιζέλος εύκολα μπορούσε να την εξαναγκάσει σε παραίτηση, πράγμα που το επιχείρησε στις 16/1/33 και ανέλαβε ο ίδιος την Πρωθυπουργία για να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές στις 5/3/33. Στις εκλογές, που ο Βενιζέλος ανέμενε ότι θα επικρατούσε με ευκολία, ωστόσο υπερίσχυσαν τα μη Βενιζελικά κόμματα. Ακολουθεί απόπειρα πραξικοπήματος Πλαστήρα στις 5-6/3/33 υπό την ενθάρρυνση του Βενιζέλου, το πραξικόπημα αποτυγχάνει, ωστόσο όμως πετυχαίνει να εκτραχύνει περαιτέρω τα πολιτικά ήθη. Είναι ειρωνικό ότι το πραξικόπημα (ή κίνημα) Πλαστήρα όχι μόνο έβλαψε σοβαρά την φιλελεύθερη παράταξη, αλλά το χειρότερο είναι ότι υπονόμευσε τη συνταγματική νομιμότητα χάριν της οποίας επιχειρήθηκε. Σχηματίζεται κυβέρνηση Λαϊκών στις 10/3/33 με Πρόεδρο τον Τσαλδάρη και Πρωθυπουργό τον Γεώργιο Κονδύλη (1879-1936). Νέα αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στις 1/3/35 υπό την ενθάρρυνση του Βενιζέλου, αυτή τη φορά όμως η πολιτική ζωή του τόπου εκτροχιάστηκε και οδήγησε πλέον ανοιχτά στον διχασμό της ελληνικής κοινωνίας[1]. Επισημαίνουμε ωστόσο ότι η στάση του Βενιζέλου και του κόμματός του προέρχονταν από τις βάσιμες ενδείξεις που είχαν για την επαναφορά της βασιλείας και την καθιέρωση δικτατορίας[2]. Άλλωστε η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και η επικράτηση φασιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη ενίσχυε τις όποιες ανησυχίες τους. Στις εκλογές του Ιουνίου του 1935 για συντακτική βουλή (απείχαν των εκλογών το Φιλελεύθερο μεταξύ άλλων κομμάτων) το Λαϊκό Κόμμα (με τα συνεργαζόμενα κόμματα) κέρδισε 282 από τις 300 έδρες. Αν συμμετείχε το Φιλελεύθερο κόμμα στις εκλογές, τότε μια μικρή μερίδα του θα μπορούσε να αποσχιστεί και να συνεργαστεί με το Λαϊκό κόμμα (οι παλινδρομήσεις βουλευτών ήταν συχνό και όχι κατ’ ανάγκη καταδικαστέο φαινόμενο τότε) για τον σχηματισμό κυβέρνησης και τα χειρότερα ίσως θα είχαν αποφευχθεί. Είναι γνωστό ότι ο Τσαλδάρης δεν ήταν υπέρ της μοναρχίας και από πολύ νωρίς δήλωσε (και το εννοούσε) ότι δεν επιθυμούσε και δεν επεδίωκε την επαναφορά του θεσμού της Βασιλείας. Ο Τσαλδάρης, μάλιστα, αντίθετα με την πλειοψηφία του κόμματός του, προχώρησε και σε αμνήστευση των κινηματιών πράγμα που εξόργισε τους αντιπάλους του στο Λαϊκό κόμμα που με επικεφαλής τον Κονδύλη (τον στρατηγό που κατέστειλε το κίνημα του 1935) παραμέρισαν τον Τσαλδάρη από την ηγεσία. Στη συνέχεια ο Κονδύλης σχημάτισε κυβέρνηση Λαϊκών και Εθνικού κόμματος, και αμέσως μετά προκήρυξε διαβλητό «δημοψήφισμα» που επανάφερε το θεσμό της βασιλείας με ποσοστό στο 98%, βέβαια στις «εκλογές» δεν συμμετείχε το Φιλελεύθερο κόμμα.

Η επιστροφή του Βασιλιά αρχικά συνοδεύτηκε με ένα πνεύμα συμφιλίωσης μεταξύ των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, μάλιστα ο Βασιλιάς ήλθε σε σύγκρουση με τον Κονδύλη, ο οποίος επέμενε στην τιμωρία των κινηματιών του 1935. Ακολούθησε παραίτηση Κονδύλη και προσωρινή κυβέρνηση υπό τον υπερκομματικό Κωνσταντίνο Δεμερτζή (1876-1936), προκήρυξη εκλογών (26/01/36) με απλή αναλογική, όπου κανένα από τα δύο κόμματα δεν μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας και άρα χρειάζονταν την υποστήριξη του Λαϊκού Μετώπου (δηλαδή του ΚΚΕ). Πράγματι, στην ψηφοφορία στην Βουλή εκλέγεται Πρόεδρος ο αρχηγός των Φιλελευθέρων που φυσιολογικά ο Βασιλιάς θα έπρεπε να του δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ωστόσο, η εντολή, εν τέλει, δίνεται τον Απρίλιο του 1936 στον Ι. Μεταξά, η κυβέρνηση του οποίου στη Βουλή λαμβάνει ψήφο εμπιστοσύνης, τόσο από τους Φιλελεύθερους όσο και από τους Λαϊκούς. Σημαντικό ρόλο σε αυτήν τη επιλογή του Βασιλιά και στην υπερψήφιση της κυβέρνησης Μεταξά θα πρέπει να έπαιξε η συζητούμενη (μυστική) συμφωνία των Σοφούλη-Σκλάβαινα (εκπρόσωπου του ΚΚΕ) για αμοιβαία υποστήριξη που όταν διαδόθηκε έφερε μεγάλη αναστάτωση και στις δύο αστικές παρατάξεις, γι’ αυτό και δεν είχαν πρόβλημα να υποστηρίξουν, έστω και προσωρινά, την κυβέρνηση Μεταξά[3]. Ακολουθούν λαϊκές κινητοποιήσεις, οι οποίες κορυφώνονται τον Μάιο του 1936 στη Θεσσαλονίκη και καταστέλλονται με τη βοήθεια του στρατού και του στόλου! το πολιτικό κλίμα ήδη είναι εξαιρετικά αυταρχικό και ο Βασιλιάς μέσω του Μεταξά επιβάλει τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου προκειμένου να καταστείλει τις προαναγγελθείσες λαϊκές κινητοποιήσεις.

* Αναπληρωτής Καθηγητής του τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Πηγή : http://econlab.uom.gr/~lnt/images/stories/krisi_1930_ellada.pdf (σ.σ. 16 – 18)

http://wp.me/s1pa1c-41443


--------------------------------------------------------------------------------

[1] Εφεξής αποκλεισμό, διώξεις και περιθωριοποίηση βιώνουν και οι οπαδοί των Φιλελευθέρων, και το λέμε αυτό διότι οι αποκλεισμοί ήταν συνηθισμένοι για τους κομμουνιστές που από τον Ιούλιο του 1929 και μετά ήταν και επισήμως υπό διωγμό με την ψήφιση του ιδιωνύμου.

[2] Ενώ ο Τσαλδάρης ρητά απέκλεισε το ενδεχόμενο συνταγματικής εκτροπής ήδη από το 1933 δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για τους Κονδύλη και Μεταξά

[3] Η βούληση των ανακτόρων ήταν υπέρ του υπερκομματικού και τότε υπηρεσιακού Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Δεμερτζή, ο οποίος όμως απεβίωσε πριν λάβει την εντολή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μεταξάς, υπήρξε πολύ τυχερός στην πολιτική του διαδρομή, διότι στο μεταξύ είχαν εκλείψει οι Τσαλδάρης και Κονδύλης και γενικότερα το 1936 είχε εκλείψει όλη η γενιά των πολιτικών που είχε πρωταγωνιστήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Το κόμμα των «ελευθεροφρόνων» του Μεταξά ξεκίνησε από 15,76% το 1926 για να φτάσει το 1932 στο 1,59%, πράγμα που δηλώνει ότι στην Ελλάδα δεν υπήρξε φαινόμενο φασισμού αντίστοιχο της Γερμανίας, της Ιταλίας ή/και της Ισπανίας. Ωστόσο, θεωρούμε ότι θα πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στη συγκυρία της περιόδου, και την επιρροή που ασκούσε η Αγγλία μέσω του Βασιλιά και λιγότερο στις διαφορές ιδιοσυγκρασίας των λαών.

Σάββατο 18 Ιουνίου 2011

Τι θα γίνει με την επιστροφή στη δραχμή; του Δ,ΚΑΖΆΚΗ

Πέμπτη, 9 Ιουνίου

Προφανώς θα πέσει ο ουρανός να μας πλακώσει. Η Ελλάδα θα γίνει Αλβανία του Εμβέρ Χότζα ή Βόρεια Κορέα του Κιμ Ιλ Σουνγκ. Ακριβώς δηλαδή όπως ήταν πριν μπει στο ευρώ. Διότι, αν δεν με γελά η μνήμη μου, η Ελλάδα δεν δημιουργήθηκε την ημέρα ένταξης στο ευρώ. Ήξερε να πορεύεται και πριν έρθει το παντοδύναμο ευρώ. Είχε διεθνείς σχέσεις και πριν το ευρώ και μάλιστα καλύτερες, με περισσότερες χώρες και πιο προσοδοφόρες. Και παρά το γεγονός ότι το εθνικό νόμισμα, δηλαδή τη δραχμή, την μεταχειρίζονταν οι κυβερνήσεις με κύριο σκοπό να διευκολυνθεί η κερδοσκοπία και να αυξηθεί η λεγόμενη ανταγωνιστικότητα με διαρκείς υποτιμήσεις, είχε ορισμένα τρελά αποτελέσματα:
• Τα εξωτερικά ελλείμματα της χώρας ποτέ δεν έφτασαν στα ύψη που βρέθηκαν επί ευρώ. Μάλλον ήταν αδιάφορο σ’ όλους όσοι εμπορεύονταν με την χώρα η κατάσταση της δραχμούλας.

• Παρά τον πληθωρισμό και τις διαρκείς υποτιμήσεις οι εξωτερικοί όροι εμπορίου της χώρας ήταν πολύ καλύτεροι απ’ ότι την δεκαετία του ευρώ. Το ίδιο και η εσωτερική αγοραστική δύναμη της οικονομίας.
• Χάρις στη δραχμούλα το χρέος ήταν απολύτως διαχειρίσιμο και παρά την εκτίναξή του επί Μητσοτάκη και Σημίτη δεν μας οδήγησε σε χρεοκοπία. Κι ούτε θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε στη σημερινή χρεοκοπία, όσο διατηρούσαμε τη δραχμή.
Αυτά είναι γεγονότα. Αν θέλει κανείς να τα αγνοεί, πρόβλημά του. Να θυμίσουμε μόνο ότι από την υποτίμηση της δραχμής έναντι του δολαρίου επί Μαρκεζίνη (1954), το εθνικό νόμισμα έχασε 10 φορές την αξία του έως ότου μπήκαμε στο ευρώ. Καταστράφηκε η οικονομία; Μήπως χρεοκόπησε και δεν το γνωρίζουμε; Χάθηκαν οι καταθέσεις; Εξαφανίστηκε το νόμισμα; Κατέρρευσαν οι εξωτερικές οικονομικές δοσοληψίες; Τίποτε απ’ όλα αυτά. Γιατί άραγε;
Επιπλέον, μήπως χρεοκόπησε ποτέ η Ελλάδα λόγω εθνικού νομίσματος; Ποτέ! Το 1893 η Ελλάδα χρεοκόπησε λόγω υπερδανεισμού σε χρυσό φράγκο, λόγω της ένταξης στην Λατινική Ένωση, η οποία διαφημίστηκε και τότε ως ιδανική για φτηνά δάνεια προς το δημόσιο. Το 1932 η Ελλάδα χρεοκόπησε λόγω χρυσής δραχμής και υπερδανεισμού σε χρυσές λίρες, μιας και τότε ανήκε στην νομισματική ένωση της χρυσής λίρας στερλίνας.
Όμως, τίποτε απ’ όλα αυτά δεν παίζει κανένα ρόλο, διότι πολύ απλά δεν υπάρχουν καν στις οικονομικές σπουδές της χώρας, μιας και όλοι αυτοί οι καθηγηταράδες των οικονομικών σχολών που περιδιαβαίνουν τα μέσα μαζικής προπαγάνδας για να διαρρήξουν τα ιμάτιά τους με την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, είναι παντελώς αγράμματοι ως προς τα οικονομικά. Το μόνο που ξέρουν είναι μόνο εφαρμογές ποσοτικών μεθόδων σε Business και Finance. Για να αποβλακωθεί ο κόσμος, οι οικονομικές σπουδές έχασαν κάθε έννοια κλασσικής οικονομικής παιδείας που κάποτε αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της οικονομικής επιστήμης. Η πνευματική καταστολή στην οποία υποβάλουν τους σπουδαστές της οικονομίας τα προγράμματα σπουδών, τους κάνει να χάνουν κάθε έννοια αιρετικής σκέψης, μετατρέποντας τους σε αυτόματα μιας οικονομικής θεολογίας όπου τον μόνο που υπάρχει είναι να το κυνήγι του εύκολου χρήματος. Κάποτε η οικονομική θεωρία είχε ονομαστεί από τον Άγγλο φιλόσοφο Κάρλαϊλ, dismal science, επιστήμη του ζόφου, γιατί με μεγάλη ευκολία μπορούσε να δικαιολογήσει κάθε απάνθρωπη και αντικοινωνική πρακτική στην κοινωνία. Σήμερα ο αμερικανός Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ, γιος του Τζον Κένεθ, είπε πολύ εύστοχα ότι η οικονομολογία έχει καταντήσει στις μέρες μας σε επάγγελμα και μάλιστα ατιμασμένο. Έχει χάσει όλα τα επιστημονικά της στοιχεία και πρέπει να υπαχθεί υπό την εποπτεία της εγκληματολογίας. Ίσως μάλιστα η οικονομική θεωρία να πρέπει να μετονομαστεί σε οικονομική εγκληματολογία.
Δεν θα αναφερθώ στο περίεργο γεγονός ότι οικονομικοί αναλυτές σαν τον Νουριέλ Ρουμπίνι, τον νομπελίστα Πολ Κρούγκμαν και γενικά το σύνολο της παγκόσμιας οικονομικής κοινότητας, με εξαίρεση τους παρατρεχάμενους των ευρωπαϊκών τραπεζών και τους τροφίμους των ευρωπαϊκών κονδυλίων, επαναλαμβάνουν αυτό που κάποτε ήταν αυτονόητο στα δημόσια οικονομικά: σε περίπτωση κρίσης υπερχρέωσης, διαγράφεις το μεγαλύτερο μέρος έστω του δημόσιου χρέους και επιβάλεις εθνικό νόμισμα. Δεν πρόκειται να αναφερθώ γιατί όλοι αυτοί, ολόκληρη η ιστορία της δημόσιας οικονομικής, έχει γραφτεί από «γραφικούς» και «ασήμαντους» που μπροστά στους σημερινούς Στουρνάρες, Χαρδούβελους, Μπαρουφάκηδες και λοιπούς θιασώτες του «ισχυρού νομίσματος» σε δεξιά και αριστερά δεν πιάνουν μπάζα.
Εντελώς τυχαία μόνο, θα άξιζε τον κόπο να αναφέρω ότι ο Τζον Μέϊναρτ Κέϊνς, που παπαγαλίζουν ορισμένοι σύγχρονοι idiotus ignoramus με πανεπιστημιακού τίτλους, όταν βρέθηκε σε μια ανάλογη παγκόσμια κρίση χρέους, τι πρότεινε; Όταν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όλα τα εμπόλεμα κράτη βρέθηκαν καταχρεωμένα κυρίως προς την μόνη χώρα πιστωτή που είχε απομείνει, τις ΗΠΑ, ο Κέϊνς ξάφνιασε το αστικό κατεστημένο με δυο καίριες προτάσεις: Αφενός, ισχυρίστηκε ότι τα χρέη είναι αδύνατο να εξυπηρετηθούν και προκειμένου να επιβάλλουν οι εξεγερμένοι λαοί τη διαγραφή τους, θα έπρεπε να πειστούν οι ΗΠΑ να προβούν αυτές σε διαγραφή των χρεωστικών της απαιτήσεων. Αφετέρου, να καταργηθεί ο χρυσός κανόνας, οι σταθερές ισοτιμίες και το ιδιωτικά εκδιδόμενο χρήμα και οι οικονομίες να μεταβούν τάχιστα σε εθνικό νόμισμα που εκδίδει το οικείο κράτος με βάση τις ανάγκες του.
Όταν τόλμησε να τα προτείνει για πρώτη φορά το 1920, αντιμετωπίστηκε ως «γραφικός» και ανόητος. Μα είναι δυνατόν να λειτουργήσει η οικονομία χωρίς σταθερό νόμισμα με παγκόσμιο αντίκρισμα; Θα εξαφανιστεί το διεθνές εμπόριο. Θα χαθούν οι αποταμιεύσεις και κανείς δεν θα θέλει να συναλλάσσεται με ένα πληθωριστικό εθνικό νόμισμα, το οποίο το μόνο που θα κάνει είναι να υποτιμάται διαρκώς. Αυτά κι άλλα πολλά, σαν σήμερα, επικαλούνταν όσοι θεωρούσαν τον Κέϊνς τρελό, γραφικό και ανόητο που προτείνει τέτοια πράγματα.
Βέβαια ο Κέϊνς πίστευε ότι μπορεί να πείσει τις κυβερνήσεις και κυρίως τις ΗΠΑ να το κάνουν από μόνες τους, πριν προλάβουν να το επιβάλουν οι λαοί. Όπως κάποιοι σήμερα πώς μπορούν να πείσουν την ΕΕ και την ΕΚΤ να ασκήσει άλλη πολιτική από αυτή που ασκεί και να κρατήσει άλλη στάση από αυτήν που κρατά.
Το κλου της ιστορίας είναι ότι η κρίση του 1929 έφερε όλα αυτά που οι πολέμιοι του Κέϊνς χρέωναν ως δήθεν αναπόφευκτες συνέπειες των προτάσεων για διαγραφή του χρέους και αποκατάσταση του εθνικού νομίσματος. Οι λαοί εξεγέρθηκαν τελικά και οι ίδιοι που δεν ήθελαν με τίποτε να δουν να χάνονται τα χρηματιστικά κέρδη τους, έφεραν τον φασισμό και τον ναζισμό οδηγώντας τον κόσμο στο ολοκαύτωμα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου.
Το ίδιο θα συμβεί και σήμερα, αν αφήσουμε τις ίδιες δυνάμεις της ανοιχτής δικτατορίας του χρηματιστικού κεφαλαίου να επιμείνουν στην εξυπηρέτηση του χρέους και στην κατοχύρωση του «ισχυρού ευρώ».
Όπως και να έχει, η πρόταση για επιστροφή σε εθνικό νόμισμα έχει να κάνει με δυο άμεσες συνθήκες: Την μη αναγνώριση και διαγραφή του χρέους, αφενός και αφετέρου, την επαναφορά ενός εθνικού νομίσματος σε ριζικά διαφορετική λογική από αυτήν που υπήρχε την εποχή της παλιάς δραχμής.
Τι θα συμβεί; Καταρχάς δεν θα το κρατήσουμε κρυφό. Δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο και ούτε χρειάζεται να γίνει. Η γνώση, η εγρήγορση και η συμμετοχή του λαού είναι βασικό στοιχείο μιας τέτοιας δραστικής αλλαγής. Επίσης η υιοθέτηση του νέου εθνικού νομίσματος δεν γίνεται μέσα σ’ ένα σαββατοκύριακο. Χρειάζονται έξη με οχτώ μήνες προετοιμασία. Το μεσοδιάστημα αυτό για να κρατηθεί η νομισματική κυκλοφορία στο ελάχιστο δυνατό θα πρέπει άμεσα να γίνουν τα εξής:
 Να εθνικοποιηθεί η Τράπεζα της Ελλάδας και να απαιτηθεί ο επαναπατρισμός του νομισματικού χρυσού της χώρας.
 Να εθνικοποιηθούν οι μεγαλύτερες ιδιωτικές τράπεζες που έτσι ή αλλιώς επιδοτούνται αδρά σήμερα από το δημόσιο. Η εξυπηρέτηση όλων των δανείων παγώνει και διαγράφονται υποχρεώσεις και οφειλές προς το εξωτερικό.
 Να δεσμευτούν τα ρευστά διαθέσιμα και ο χρυσός που υπάρχουν στους επιχειρηματικούς ομίλους, αλλά και σε ιδιωτικά χέρια. Αυτό θα γίνει με την εγκατάσταση επιτροπών ελέγχου στους επιχειρηματικού ομίλους με μικτή σύνθεση κράτους-εργαζομένων.
 Να καταργηθούν όλες οι επιχειρηματικές μορφές ευκαιρίας (υπεράκτιες, χαρτοφυλακίου, κοκ) και να δεσμευτούν από το δημόσιο το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας που διαθέτουν στην ελληνική επικράτεια.
 Να απαγορευτεί η εξαγωγή κεφαλαίου μέχρι νεωτέρας και να επιβληθεί έκτακτη εισφορά επί του κεφαλαίου (capital levy) με καταβολή εντός δυο μηνών από όλες τις μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις και ιδίως τις πολυεθνικές.
 Να αποτραπεί το δόλιο κλείσιμο επιχειρήσεων με επιβολή ειδικών απαγορευτικών προστίμων και δήμευση περιουσιακών στοιχείων.
 Να περιοριστεί δραστικά το σκουπιδαριό που εισάγεται στην χώρα από τις πολυεθνικές και να επιβληθεί υψηλός δασμός εισαγωγής σε πολυτελή είδη και προϊόντα.
 Να συναφθούν ειδικές προγραμματικές συμφωνίες διακρατικής συνεργασίας για όσα εισαγόμενα αγαθά είναι απαραίτητα για την οικονομία και την εσωτερική κατανάλωση (καύσιμα, πρώτες ύλες, τρόφιμα, φάρμακα, κοκ)
 Να αξιοποιηθεί η δυνατότητα παραγωγής μεταποιημένου χρυσού 9 τόνων ετήσια, αφού εθνικοποιηθούν τα ορυχεία, με την έκδοση από την κεντρική τράπεζα ειδικών ομολόγων χρυσού για την εισροή συναλλάγματος.
 Να εθνικοποιηθεί ο ορυκτός πλούτος της χώρας (νικέλιο, βωξίτης, λιγνίτης, κοκ) και να αξιοποιηθεί για συμφωνίες με το εξωτερικό για την παραγωγική τους αξιοποίηση και την άμεση εισροή συναλλάγματος.
 Να ανοίξουν άτοκοι αλληλόχρεοι λογαριασμοί με τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες κι αυτές θα τεθούν υπό άμεσο κρατικό και εργατικό έλεγχο.
Μέτρα σαν κι αυτά έχουν σαν σκοπό να διαφυλάξουν την νομισματική κυκλοφορία για το μεσοδιάστημα που χρειάζεται έως ότου είμαστε έτοιμη να εισάγουμε το εθνικό νόμισμα. Από την στιγμή που το εθνικό νομισματοκοπείο θα αντικαταστήσει το ευρώ σαν εσωτερικό νόμισμα, θα γίνει δυνατή η εφαρμογή ορισμένων άμεσων πολιτικών:
1. Αποκατάσταση της νομισματικής «μαύρης τρύπας» που έχει δημιουργήσει το ευρώ και ανέρχεται περίπου στα 30 δις ευρώ ετήσια.
2. Δραστική αύξηση λαϊκών εισοδημάτων και εργατικών αμοιβών με σκοπό την αντίστοιχη άνοδο του τζίρου της αγοράς και την δημιουργία ροπής προς αποταμίευση.
3. Εγγύηση και σταδιακή αποκατάσταση των λαϊκών καταθέσεων στις τράπεζες που σήμερα είναι μόνο μια λογιστική εγγραφή χωρίς αντίκρισμα.
4. Διαγραφή όλων των ιδιωτικών χρεών (νοικοκυριών και μικρομεσαίων) που δεν μπορούν να αποπληρωθούν και θεσμοθέτηση πλαφόν στην πληρωμή των υπολοίπων στο 25% επί του αρχικού κεφαλαίου.
5. Ανεξάρτητη χρηματοδότηση μιας αυτοδύναμης ανάπτυξης της παραγωγής (κυρίως και με προτεραιότητα της πρωτογενούς, αγροτικής, παραγωγής) στην βάση των πιο άμεσων ζωτικών αναγκών του πληθυσμού, της οικονομίας και των διεθνών σχέσεων της χώρας.
6. Επιβολή καθεστώτος ελέγχου της κίνησης (εισαγωγής-εξαγωγής) του κεφαλαίου, καθώς και του εξωτερικού εμπορίου ώστε να περιοριστεί δραστικά το καθεστώς ασυδοσίας που υπάρχει σ’ αυτούς τους τομείς.
Οι πολιτικές αυτές εξασφαλίζουν ότι η έκδοση εθνικού νομίσματος και πρόσθετη κυκλοφορία νομίσματος δεν θα λειτουργήσουν πληθωριστικά. Επιπλέον η υποστήριξη του νομίσματος με τέτοιες πολιτικές, αλλά και το γεγονός ότι δεν πρόκειται να το μετατρέψουμε σε αντικείμενο κερδοσκοπίας της διεθνούς αγοράς νομισμάτων, θα επιτρέψουν στο νόμισμα να είναι σταθερό και να απηχεί τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας.
Τέλος, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι στα πλαίσια μια τέτοιας πολιτικής δεν είναι αναγκαία η πολιτική των διαρκών υποτιμήσεων, ούτε το νόμισμα θα δεχτεί τρομαχτικές υποτιμητικές πιέσεις. Άλλωστε η αξία ενός νομίσματος το οποίο δεν παίζει στις διεθνείς αγορές νομισμάτων, καθορίζεται από την δυναμική της εσωτερικής παραγωγής και την έκταση των διεθνών οικονομικών δεσμών και σχέσεων, που σήμερα είναι σε τραγικό επίπεδο. Η διαδικασία αυτή εξασφαλίζει μια ομαλή μετάβαση από το ευρώ στο νέο εθνικό νόμισμα, χωρίς βίαια τραντάγματα και σε αντιστοιχία με τις ανάγκες των εσωτερικών συναλλαγών.
Από κει και πέρα ο δρόμος είναι ανοιχτός για ένα ευρύτατο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της οικονομίας και πλήρους απασχόλησης. Θα έχουμε επιτέλους τα χρηματοδοτικά μέσα, αλλά και τα μακροοικονομικά εργαλεία για να το κάνουμε πράξη.

Δημήτρης Καζάκης