(Κόκκινο, τεύχος 47-8)
Στις 30 Ιουνίου του 1944, εκπρόσωποι 44 κρατών συναντήθηκαν στο Μπρέτον Γουντς των ΗΠΑ, σε μια σύνοδο που διοργανώθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Φ. Ρούσβελτ. Σκοπός της ήταν να χαραχθούν οι κανόνες της μεταπολεμικής οικονομικής παγκόσμιας τάξης. Καρπός της ήταν τα λεγόμενα "ιδρύματα του Μπρέτον Γουντς", δηλαδή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα. Η πολιτική του "καταγραφή" σαφέστερη: να κατοχυρώσει την ηγεμονία των ΗΠΑ στο μεταπολεμικό δυτικό κόσμο, σε βάρος της παραπαίουσας Βρετανικής Αυτοκρατορίας. "Θέλετε να καταργήσετε τη Βρ. Αυτοκρατορία. Παρ' όλα αυτά, ξέρουμε ότι είστε η μόνη μας ελπίδα, και ξέρουμε ότι το ξέρετε. Χωρίς τις ΗΠΑ, η Βρ. Αυτοκρατορία θα χαθεί..." (Ουίνστον Τσόρτσιλλ).
Η δομή του ΔΝΤ
Σήμερα, στο ΔΝΤ συμμετέχουν 186 χώρες, με τελευταία εισελθούσα το Κόσοβο. Η διοικητική του δομή μοιάζει πολύ με εκείνη μιας επιχείρησης: κάθε χώρα που συμμετέχει, καταβάλλει ένα χρηματικό ποσό, από το οποίο κατ' ελάχιστον 25% σε "σκληρό" νόμισμα και το υπόλοιπο 75% στο δικό της νόμισμα, ενώ δέχεται και χρυσό, κάτι που έχει καταστήσει το ΔΝΤ τον τρίτο μργαλύτερο κάτοχο αποθεμάτων χρυσού στον κόσμο. Με βάση λοιπόν το συνολικό ποσό που καταθέτει μια χώρα στο Ταμείο, έχει δικαίωμα ψήφου και επί των αποφάσεων. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι μια χώρα μπορεί να καταθέσει μονομερώς "όσο θέλει" και έτσι να αποκτήσει σημαντικά διακαιώματα ψήφου! Οποιαδήποτε κατάθεση -και άρα αναδιαπραγμάτευση του δικαιώματος ψήφου- είναι αντικείμενο σκληρών παζαριών, με ορισμένα εξόφθαλμα αποτελέσματα, όπως το εκπληκτικό "ρίξιμο" της Κίνας, παρά το ότι είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως!
ΠΙΝΑΚΑΣ
Ποσοστώσεις χωρών-μελών και δικαιώματα επί των ψηφοφοριών
Χώρα—μέλος του ΔΝΤ
Εκατομμύρια σε SDRs
Ποσοστό επί του συνόλου (%)
Ψήφοι: ποσοστό επί του συνόλου (%)
ΗΠΑ
37.149.3
17,09
16,74
Ιαπωνία
13.312.8
6,12
6,01
Γερμανία
13.008.2
5,98
5,87
Ηνωμένο Βασίλειο
10.738.5
4,94
4,85
Γαλλία
10.738.5
4,94
4,85
Κίνα
8.090.1
3,72
3,66
Ιταλία
7.055.5
3,24
3,19
Σαουδική Αραβία
6.985.5
3.21
3,16
Καναδάς
6.369.2
2,93
2,88
Ρωσία
5.945.4
2,73
2,69
Ολλανδία
5.162.4
2,37
2,34
Βέλγιο
4.605.2
2,12
2,08
Ινδία
4.158.2
1,91
1,88
Ελβετία
3.458.5
1,59
1,57
Αυστραλία
3.236.4
1,49
1.47
Μεξικό
3.152.8
1,45
1,43
Ισπανία
3.048.9
1,40
1,38
Βραζιλία
3.036.1
1,40
1,38
Νότιος Κορέα
2.927.3
1,35
1,33
Βενεζουέλα
2.659.1
1,22
1,21
Υπόλοιπες 166 χώρες
62.593,8
28,79
30,05
Το ΔΝΤ χρησιμοποιεί για τους λογαριασμούς του ένα δικό του "νόμισμα", το SDR (Special Reserves Rights), που αποτελεί μεσοσταθμικό μέγεθος με σταθμίσεις και καθορίζεται από τα ποσά που έχει στο ταμείο του στα νομίσματα που έχουν κατατεθεί.
Το ανώτερο όργανο του ΔΝΤ είναι το Σώμα των Κυβερνητών (Board of Governors), που αποτελείται από 24 άτομα, συνήθως πρώην υπουργούς Οικονομικών ή διοικητές τραπεζών. Ο επικεφαλής είναι πάντα Ευρωπαίος, ενώ ο "δεύτερος" Αμερικανός - για αντιστάθξμισμα, στην Παγκόσμια Τράπεζα ισχύει το αντίστροφο. Οι 8 χώρες με τα περισσότερα κεφάλαια έχουν μόνιμο αντιπρόσωπο, ενώ οι υπόλοιπες έδρες στο ανώτατο σώμα μοιράζονται στις υπόλοιπες χώρες, οι οποίες χωρίζονται σε γκρουπ τα οποία εκπροσωπούνται (π.χ. ο εκπρόσωπος του Βελγίου εκπροσωπεί ένα γκρουπ 10 χωρών).
Όσον αφορά την Ελλάδα, το ποσό που έχει καταθέσει ανέρχεται περίπου στο 1 δισ. ευρώ, που της δίνει δικαιώματα στις ψηφοφορίας της τάξης του 0,38%. Αντιπρόσωπός της είναι ο υπουργός οικονομικών Γ. Παπακωσταντίνου, με αναπληρωματικό τον διοικητή της ΤτΕ Γ. Προβόπουλο.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι κάθε σημαντική απόφαση για μεταρρύθμιση του Ταμείο, απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία 85%. Με άλλα λόγια, αν μια χώρα συγκεντρώσει 15% των ψήφων, έχει το δικαίωμα του βέτο. Η μοναδική τέτοια χώρα είναι οι ΗΠΑ, με 16,77% των ψήφων. Αυτό αντανακλά τους συσχετισμούς αμέσως μετά τη λήξη του Β' Π.Π., με την οικονομία των ΗΠΑ να κυριαρχεί στον παγκόσμιο χάρτη και την ευρωπαική και ιαπωνική οικονομία σε ερείπια. Μάλιστα, το απαραίτητο ποσοστό για βέτο ήταν πάντα τέτοιο ώστε οι ΗΠΑ να μπορούν να ελέγχουν τις αποφάσεις: αρχικά το βέτο ήταν 60% και το ποσοστό των ΗΠΑ 65%, τη δεκαετία του '70 το ποσοστό για βέτο ήταν 20% και το ποσοστό των ΗΠΑ 25% κ.λπ. Πέρα από το βέτο όμως, είναι φανερό ότι γενικότερα οι συσχετισμοί μόνο στρεβλά αποτυπώνουν τους σημερινούς οικονομικούς συσχετισμούς δύναμης σε παγκόσμιο επίπεδο, παρόλο που από τηνη αρχική του συγκρότηση μέχρι σήμερα το "μετοχολόγιό" του έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό "πολυπαραγοντικό".
Ποιος είναι ο ρόλος ΔΝΤ;
Ο διακηρυγμένος σκοπός του ΔΝΤ είναι να "(...) παρέχει βοήθεια στην ανοικοδόμηση και ανάπτυξη, μεθοδεύοντας την επένδυση κεφαλάιων για επενδυτικούς σκοπούς", και να "προωθήσει την μακροπρόθεσμη και ισορροπημένη ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, ενθαρρύνοντας διεθνείς επενδύσεις". Ωστόσο, ο σύγχρονος ρόλος του καθορίστηκε από μια κρτίση των αρχών της δεκαετίας του '80.
Το 1982, το Μεξικό βρέθηκε σε αδυναμία να αποπληρώσει τα εξωτερικά του δάνεια. Κήρυξε πτώχευση και προχώρησε σε στάση πληρωμών. Επρόκειτο για την πρώτη εκδήλωση της κρίσης του χρέους του "Τρίτου Κόσμου". Θορυβημένος ο διεθνής αστικός κόσμος, τα κράτη και οι ευρωπαικές και αμερικανικές τράπεζες -που έχασαν τα λεφτά πτα οποία δάνεισαν στο Μεξικό- ανέθεσαν στο ΔΝΤ και την Π.Τ. το ρόλο του σκληρού επιτηρητή των χρεωμένων χωρών. Από τότε το ΔΝΤ έχει επέμβει σε πάνω από 100 χώρες, με αποτελέσματα καταστροφικά για τις οικονομίες τους, τόσο ώστε από κάποιες πλευρές έχει υπολογιστεί ότι η τραπεζικές καταρρεύσεις που προκάλεσε το ΔΝΤ έριξαν το ΑΕΠ των χωρών αυτών στην καλύτερη περίπτωση κατά 4%!
Το κύριο εργαλείο πολιτικής από πλευράς ΔΝΤ είναι τα Δομικά Αναδιαρθρωτικά Προγράμματα (Structural Adjustment Programmes – SAPs).
Τα προγράματα αυτά, σε όποιες χώρες και αν εφαρμόστηκαν, είχαν ολέθριες συνέπειες για τους πληθυσμούς και τις οικονομίες τους. Κεντράρουν στα στατιστικά, στα νούμερα, και αδιαφορούν για τον ανθρώπινο, για τον κοινωνικό παράγοντα. Βάζουν σε απόλυτη προτεραιότητα τα συμφέροντα των πιστωτών της χώρας, και αυτό πάντα σημαίνει τεράστια κοινωνική και οικονομιλή οπισθοδρόμηση! Όσο οι χρεωμένοι συνεχίζουν τις αποπληρωμές των δανείων, αποστολή εξετελέσθη...
Τα Αναδιαρθρωτικά Προγράμματα εστιάζουν στην "εξωστρέφεια" των οικονομιών, δηλαδή τον προσανατολισμό στις εξαγωγές, δηλαδή στα εξαγωγικά έσοδα μιας χώρας, μιας και υψηλά ποσοστά αυτών των εσόδων θα μπούνε στα ταμεία του ΔΝΤ και των λοιπών πιστωτών. Η χώρα υποχρεούται να αναπροσανατολίσει τις μακροοικονομικές πολιτικές της, προς το συμφέρον των πιστωτών της. Οι κυβερνήσεις που δέχονται την "επίσκεψη" του ΔΝΤ, υποχρεούνται να εφαρμόσουν τις συνταγές του, υπό τη μορφή οικονομικών Συμφώνων Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χωρίς καμία μα καμία παρέκλιση.
Το ΔΝΤ δεν διαπραγματεύεται: είναι η χούντα των αγορών, που "αποφασίζει και διατάσσει". Ή μαζί με τα δάνεια΄μτου πάιρνεις κιαι τις πολιτικές του ή το ...διώχνεις - πεδίο διαπραγμάτευσης δεν υπάρχει!
Τα αναδιαρθρωτικά προγράμματα είναι ένα κουστούμι για όλα τα μεγέθη, λίγο-πολύ τα ίδια για κάθε χώρα. Είναι εντυπωσιακό ότι η νεοφιλελεύθερη συνταγή δεν γνωρίζει αποκλίσεις - μπροστά της όλες οι χώρες είναι το ίδιο, ασχέτως ιδιαιτρεροτήτων!
Πού οδηγούν τα μέτρα του ΔΝΤ
Από όπου έχει περάσει το ΔΝΤ έχει αφήσει πίσω του κοινωνικά συντρίμμια και κατεστραμμένες οικονομίες.
Σε πολλές περιπτώσεις η παρέμβαση του ΔΝΤ έχει οδηγήσει σε κοινωνικές συγκρούσεις και εξεγέρσεις.
Το 1986 στη Ζάμπια, η τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 120%, οδηγώντας σε εξεγέρσεις πεινασμένων.
Το 1989 στη Βενεζουέλα, τα αναδιαρθρωτικά προγράμματα προκάλεσαν τρομακτική αύξηση στις τιμές των βασικών αγαθών και του πετρελαίου (συνεπώς και των μεταφορών). Σε τρεις ημέρες εξέγερσης, πάνω από 300 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία (4.000 σύμφωνα με κάποια ανεπίσημα).
Το 1991 στο Περού, η εφαρμογή των μέτρων του ΔΝΤ οδήγησε σε αύξηση της; τιμής του πετρελαίου κατά 32 φορές και του ψωμιού 12 φορές σε μια νύχτα(!), ενώ ο κατώτατος μισθός έπεσε 90% σε 10 χρόνια.
Στην Ιορδανία, το 1989 12 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ταραχές που ξέσπασαν μόλις ανακοινώθηκε η αύξηση της τιμής των καυσίμων που επέβαλε το ΔΝΤ. Το 1996, εξεγέρσεις ξέσπασαν όταν η τιμή του ψωμιού ανέβηκε 12 φορές, συνέπεια της περικοπής των επιδοτήσεων στο σιτάρι, κατά τις εντολές του ΔΝΤ. Αυτό δεν απέτρεψε το ίδιο μέτρο να επεκταθεί και σε άλλα βασικά αγαθά, όπως το γάλα, το ρύζι και τη ζάχαρη.
Το Μάη του 1998, επιδοτήσεις σε βασικά αγαθά κόπηκαν στην Ινδονησία, προκαλώντας μεγάλες ταραχές. Το 2000, η συμφωνία με το ΔΝΤ έφερε αύξηση στην τιμή των καυσίμων κατά 30% και του ηλεκτρικού κατά 20%, και δραστικές περικοπές στις δαπάνες για παιδεία και υγεία.
Στην Υεμένη το 1998, η αύξηση της τιμής της βενζίνης κατά 40% οδήγησε σε εξεγέρσεις πεινασμένων.
Το 2001 στην Αργεντινή, ξέσπασε τεράστια εξέγερση, με μπροστάρησσες τις νοικοκοινές που κοπάναγαν τα άδεια τηγάνια τους. Η φτώχεια για κάποιους μήνες έφτασε σε ποσοστά πάνω από το 55%!
Στην Ουγγαρία, η παρέμβαση του ΔΝΤ έφερε τον ελάχιστο μισθό στα 300 ευρώ, ενώ στις τελευταίες εκλογές η κοινωνική δυσαρέσκεια έφερε το ναζιστικό κόμμα στο 19%.
Στη Λετονία, η παρέμβαση του ΔΝΤ έφερε πτώση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 18% σε ένα χρόνο, ενώ η ανεργία από 6,7% το 2007 πήγε το 2009 στο 22%.
Είναι ξεκάθαρο ότι όπου πήγε το ΔΝΤ ούτε η κοινωνία άντεξε το βάρος των μέτρων που επέβαλε αλλά ούτε και οι διακηρυγμένοι οικονομικοί του στόχοι επιτεύχθησαν. Αντίθετα, άφησε πίσω του κοινωνικά συντρίμμια και μαραζωμένες οικονομίες.
Είναι η πολιτική του ΔΝΤ μονόδρομος σε περιπτώσεις κρίσης χρέους;
Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις που μια χώρα-μέλος του ΔΝΤ αγνοεί τις συστάσεις του. Τέτοια ήταν η περίπτωση της Μαλαισίας. Το 1997, η κρίση του χρέους χτύπησε τις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, τις λεγόμενες ασιατικούς "τίγρεις" (Ινδονησία, Ταϊλάνδη, Μαλαισία, Φιλιππίνες). Οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών, καθεστώτα σε πολλές περιπτώσεις σκληρών δικτατοριών, για πολλά χρόνια ήταν οι καλύτεροι μαθητές και τα χαϊδεμένα παιδιά των υπερ-νεοφιλελεύθερων "think tanks". Η πολιτική αυτή οδήγησε σε ευνοϊκή θέση στην παγκόσμια οικονομία μέχρι τα μέσα της τελευταίας δεκαετίας του περασμένου αιώνα. Η κρίση παρ' όλα αυτά χτύπησε την πόρτα τους το 1997. Το ΔΝΤ έσπευσε να προσφέρει χείρα βοηθείας, την οποία η Μαλαισία αρνήθηκε. Σε αντίθεση με τους "ιερούς" κανόνες του ΔΝΤ, προχώρησε σε γενναίες δημόσιες επενδύσεις και δαπάνες, αγνοώντας τα ελλείματα του προϋπολογισμού που ανέβαιναν για τα επόμενα χρόνια. Κράτησε χαμηλά τα επιτόκια, κάτι που ελάφρωσε τα βάρη των δανειοληπτών, επέβαλε σκληρό έλεγχο στις ροές κεφαλαίου, εμποδίζοντας σημαντικά κεφάλαια να φύγουν στο εξωτερικό, σε γενικές γραμμές δεν υπάκουσε στην ορθοδοξία των υπερ-νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Το ΔΝΤ φυσικά προέβλεψε την καταστροφή, η οποία όμως ποτέ δεν ήρθε. Σε αντίθεση με τις όμορες χώρες, η Μαλαισία "την έβγαλε καθαρή", και η κρίση πέρασε από πάνω της με πολύ λιγότερες συνέπειες.
Η πρώτη φάση των αναδιαρθρωτικών προγραμμάτων
Όσα ακολουθούν για τα διαρθρωτικά προγράμματα που επιβάλλει το ΔΝΤ, αφορούν χώρες του Τρίτου Κόσμου ή τις λεγόμενες "αναπτυσσόμενες" χώρες, καθώς μέχρι να έρθει η σειρά της Ελλάδας, το ΔΝΤ δεν είχε επέμβει ξανά σε χώρα-μέλος της ευρωζώνης. Ωστόσο, η συνταγή είναι ευανάγνωστη και για μας τους Έλληνες, απλούστατα γιατί είναι παντού ίδια. Απλώς, στην περίπτωση της Ελλάδας πολλά πράγματα έχουν ήδη γίνει στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νεοφιλελεύθερης ολοκλήρωσης, ενώ στη θέση της υποτίμησης του νομίσματος έχουμε την περιβόητη "εσωτερική υποτίμηση" (μισθών, συντάξεων κ.λπ.).
Πρώτο βήμα είναι η υποτίμηση. Συνήθως μάλιστα υπάρχουν αρκετές "προειδοποιήσεις" προς τα πλουσιότερα στρώματα, ώστε να προλάβουν να ανταλλάξουν τα νομίσματά τους με πιο "σκληρά", κάτι που ενισχύει τις οικονομικές πιέσεις στο νόμισμα. Με το που θα γίνει η υποτίμηση, επαναπατρίζουν τα κεφάλαιά τους, και έτσι κερδίζουν όσο και το ποσοστό της υποτίμησης - οργανωμένη και εκ προμελέτης ληστεία! Οι μισθοί υποτιμιούνται και τα κέρδη υπερτιμιούνται, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχώτεροι. (Στην περίπτωση της Ελλάδας, για να μην υποτιμηθεί το κοπινό νόμισμα, το ευρώ, υποτιμιούνται οι μισθοί και οι συντάξεις, αλλά και οι δημόσιες επιχζειρήσεις για να ξεπουληθούν φτηνά...)
Η πολιτική των υποτιμήσεων πάει συνήθως πακέτο με άνοδο των επιτοκίων, κάτι που επηρεάζει τις τιμές. Μικρές ή και όχι τόσο μικρές επιχειρήσεις αδυνατούν να πληρώσουν τα δάνειά τους και χρεοκοπούν, ενώ οι χαμηλότερες και μεσαίες τάξεις βλέπουν την πιστοληπτική τους ικανότητα να καταβαραθρώνεται, η κατανάλωση πέφτει, και φυσικά δουλειές χάνονται. Όπως τα περισσότερα από αυτού του είδους μέτρα, αυτή η κατάσταση ανατροφοδοτείται...
Το δεύτερο βήμα είναι οι προυπολογισμοί λιτότητας. Κατόπιν εξονυχιστικών ελέγχων του ελλέιματος και των δημόσιων δαπανών, το ΔΝΤ απαιτεί απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και δραστικές περικοπές των κοινωνικών δαπανών. Για τους τεχνοκράτες του Ταμείου, το έλλειμα είναι ένας "κινούμενος στόχος": πρώτα ζητάνε να πέσει π.χ. στο 5%, κατόπιν στο 3,5% κ.λπ., ισχυριζόμενοι ότι οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν ήταν πληθωριστικές. Το έλλειμα είναι η νεοφιλελεύθερη σισσύφειος χίμαιρρα.
Κατόπιν έρχεται η απελευθέρωση τιμών. Στόχος αυτού του μέτρου είναι να εξαλειφθούν οποιεσδήποτε επιδοτήσεις προϊόντων ή και έλεγχοι τιμών. Πέρα από την τρομερή ακρίβεια που εμφανίζεται σε συνδυασμό και με τα άλλα μέτρα, τα μέτρα αυτά ήταν στην καρδιά της καταστροφής της αγροτικής παραγωγής σειράς χωρών του Τρίτου Κόσμου, μιας και καθιστούσαν τα ντόπια προιόντα μη ανταγωνιστικά σε σχέση με εκείνα του Πρώτου Κόσμου, που επιδοτούνται γενναία! Έτσι, ενα κοτόπουλο για παράδειγμα γαλλικής εκτροφής είναι φτηνότερο σε μια αφρικανική χώρα από ένα ντόπιο, με συνέπεια και την καταστροφή της ντόπιας παραγωγής.
Υπό την επίβλεψη του ΔΝΤ, το κράτος ρυθμίζει την τιμή των καυσίμων. Η αύξηση του κόστους των καυσίμων και κατ' επέκταση των δημόσιων υπηρεσιών ταρακουνούν ολόκληρη την εγχώρια βιομηχανική και αγροτική παραγωγή.
Η δεύτερη φάση των αναδιαρθρωτικών προγραμμάτων
Όσο και αν κάνουν το αίμα μας να βράζει, τα παραπάνω δεν αποτελούν παρά το ορεκτικό. Το κυρίως πιάτο που σερβίρει το ΔΝΤ στοχεύει σε δομική αναπροσαρμογή της οικονομικής πολιτικής της χώρας, στοχεύουν στο να τη βάλουν σε έναν δρόμο από τον οποίο δεν θα μπορεί ποτέ να ξεστρατίσει.
Το πακέτο αυτό αποτελείται ουσιαστικά από 9 παρεμβάσεις:
1. Απελευθέρωση εμπορίου.
2. Φιλελευθεροποίηση τραπεζικού συστήματος: Κρατικές τράπεζες ιδιωτικοποιούνται και ο έλεγχος των επιτοκίων μετακυλύεται από την Κεντρική Τράπεζα στις αγορές. Επιπλέον ,η Κεντρική Τράπεζα ανεξαρτητοποιείται από την κυβέρνηση, ώστε να χαθεί οποιοσδήποτε έλεγχος του κράτους πάνω στη νομισματική πολιτική και τα επιτόκια. Παύουν οι οποιοιδήποτε έλεγχοι στη ροή κεφαλαίων, υπό το πρόσχημα της προσέλκυσης επενδυτών.
3. Ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων επιχειρήσεων, εισαγωγή ιδιωτικών κριτηρίων και σε "ευαίσθητους" τομείς όπως η υγεία και η παιδεία (επιβολή νοσηλίων, διδάκτρων κ.λπ.)
4. Φορολογικές μεταρρυθμίσεις: Ο ΦΠΑ αυξάνεται, ενώ η φορολογική κλίμακα μεταρρυθμίζεται σε αντι-προοδευτική κατεύθυνση (η φορολογία των μεγάλων εισοδημάτων προσεγγίζει αυτή των μικρών).
5. Ιδιωτικοποιήσεις γης, υπό το πρόσχημα ανεύρεσης πόρων. Αποτέλεσμα: συγκέντρωση καλλιεργήσιμης γης στα χέρια λίγων μεγαλοτσιφλικάδων.
6. Μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας: Το Ταμείο ζητάει να χαλαρώσουν όλες οι ρυθμίσεις της αγοράς εργασίας (π.χ. ελευθερία στις απολύσεις, να ανοίξουν τα "κλειστά" επαγγέλματα), ισχυριζόμενο ότι αυτές οι "ακαμψίες" οδηγούν σε ανεργία. Την κραυγαλέα αντίφαση ανάμεσα στους ισχυρισμούς αυτούς και την πραγματικότητα την παραδέχεται και η Παγκόσμια Αναφορά στην Ανάπτυξη του 1995 της Παγκόσμιας Τράπεζας: "(...) η εργασιακή ευελιξία συχνά σημαίνει την εφαρμογή μέτρων που καταστρέφουν θέσεις εργασίας". Παρ' όλα αυτά επιμένουν, και μάλιστα η Π.Τ. εναντιώνεται σκληρά σε κάθε μέτρο που προβλέπει πρόνοια για τους άνεργους – όπως κάθε συνεπής νεοφιλελεύθερος, πιστεύει ότι για την ανεργία φταίει ο άνεργος που είναι τεμπέλης!
7. Συνδικάτα: Σύμφωνα με την Π.Τ. τα συνδικάτα είναι όργανα των λίγων προνομιούχων, και ως εκ τούτου αντιτίθενται στα συμφέροντα των μαζών των εργαζομένων, μιας και οξύνουν την ανισότητα των μισθών μεταξύ των συνδικαλισμένων και των ασυνδικάλιστων! Επιπλέον, είναι επικίνδυνα γιατί έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν πολιτική πίεση ενάντια στα μέτρα.
8. Μεταρρύθμιση (δηλαδή κατεδάφιση) συνταξιοδοτικών και ασφαλιστικών συστημάτων: Προωθούνται ιδιωτικά συστήματα ασφάλισης και περικόπτονται δραστικά οι δημόσιες δαπάνες για συντάξεις. Στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης ενθαρρύνουν αντιμεταρρυθμίσεις που ανεβάζουν το ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης, τη μείωση των συντάξεων, και δημιουργούν ένα συμπληρωματικό ιδιωτικό πυλώνα. Η Π.Τ. χαιρέτισε με ενθουσιασμό τέτοιες αλλαγές στη Γαλλία, την Αυστρία, την Τσεχία και τη Βραζιλία το 2002-03, ενώ σε πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου τις έχουν επιβάλλει εδώ και 25-30 χρόνια, με καταστροφικά αποτελέσματα, με κορυφαίο παράδειγμα την Αργεντινή, όπου η υποτίμηση του 2002 και η αναγκαστική στάση πληρωμών κυριολεκτικά εξαφάνισε τα αποθέματα των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.
9. Μείωση του κράτους: Η κατεύθυνση αυτή σημαίνει απλά απόλυση δημοσίων υπαλλήλων και κλείσιμο κατάργηση δημόσιων οργανισμών.
10. Όσον αφορά τη φτώχεια, ο στόχος δεν είναι πλέον η εξάλειψή της, αλλά η "διαχείρισή" της για να γίνει "υποφερτή"! Προκειμένου να φτιαχτεί ένας μηχανισμός απορρόφησης κοινωνικών αντιδράσεων, εμφανίζεται σειρά προγραμμάτων για "ανακούφιση της φτώχειας". Αλλά ακόμα και εκεί, δεν γίνονται με κρατική παρέμβαση και χρηματοδότηση, αλλά ενθαρρύνονται να κάνουν αυτή τη δουλειά οργανώσεις πολιτών και ΜΚΟ. Και το ίδιο γίνεται και σε άλλους τομείς που περικόπτεται -ή και κόβεται- η δημόσια χρηματοδότηση, π.χ. οργανώσεις πολιτών επισκευάζουν κατεσταμένες σχολικές αίθουσες, ή κάνουν εράνους για να αγοράσουν εξοπλισμό για το τοπικό νοσοκομείο. Το ΔΝΤ λοιπόν προτείνει φιλανθρωπία. Είχαμε συνηθήσει οι φιλάνθρωποι να είναι και οι θύτες, τώρα βλέπουμε όμως πως το ΔΝΤ ανακάλυψε τη φιλανθρωπία όπου οι φιλάνθρωποι είναι τα θύματα!
Θυμίζουν τίποτε όλα αυτά;
Μπορεί να δει λοιπόν κανείς εύκολα ότι η ίδια η αρχιτεκτονική των Προγραμμάτων του ΔΝΤ έχει εξαιρετική ομοιότητα με το γενικό πλαίσιο πάνω στο οποίο χτίστηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση αρχικά με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και τώρα με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας που τη "διαδέχθηκε". Όπως και στον Τρίτο Κόσμο, η υπερχρέωση είναι το υπόβαθρο πάνω στο οποίο επιβάλλονται πολιτικές λιτότητας, ώστε να μετατοπιστεί και άλλο η πλάστιγγα της ισορροπίας προς την πλευρά του κεφαλαίου και σε βάρος των εργαζομένων.
Τον τελευταίο ενάμιση μήνα, κάποια τα έχουμε ήδη ζήσει. Κάποια έχουν γίνει νόμοι του κράτους. Κάποια έχουν ακουστεί από τα πιο επίσημα κυβερνητικά χείλη και έχουν γραφτεί από τις πιο ακριβές δημοσιογραφικές πένες. Και η αλήθεια είναι ότι το ΔΝΤ στην περίπτωσή μας είναι "ευγενικότατο" (προς το παρόν). Άφησε την κυβέρνηση να ανακοινώσει πρώτα τα μέτρα, και κατόπιν να εμφανιστεί σαν αγνός και άδολος δανειστής, που έρχεται απλά να βοηθήσει, και το μόνο που ζητάει είναι η κυβέρνηση να “κάνει την δουλειά της”. Να οφείλεται άραγε αυτή η αρχικιή επιτηδευμένη "ευγένεια" στο ότι είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του που καλείται να εμπλακεί σε μια χώρα του “Πρώτου Κόσμου”; Ότι μέσω Ελλάδας εισέρχεται από την "κερκόπορτα" της ΟΝΕ σε νέα πεδία δόξας, δηλαδή στη διαχείριση κρίσεων χρέους στον αναπτυγμένο κόσμο, οι οποίρες πλέον μπαίνουν στην ημερήσια διάταξη; Ίσως, αλλά το βέβαιο είναι ένα: ότι αν και είναι η πρώτη του φορά με χώρα του παγκόσμιου Βορρά, δεν θα είναι η τελευταία. Αυτό που ξεκίνησε σαν διακρατικός οργανισμός, εξελίσσεται ουσιαστικά προς την κατεύθυνση μιας κυβέρνησης των αγορών, που δεν θα διστάσει να φάει και πιο μεγάλα ψάρια όσο η όρεξη των αγορών και των κερδοσκόπων θα χορταίνει όλο και πιο δύσκολα.
Οι κρίσεις υπερπαραγωγής/υποκατανάλωσης του καπιταλισμού, όπως στον πυρήνα της είναι και αυτή που σήμερα ζούμε, ξεπερνιούνται μόνο με καταστροφή των μέσων παραγωγής, έλεγε ο Μάρξ. Και αν την τελευταία μεγάλη του κρίση το σύστημα την ξεπέρασε διαμέσω ενός Παγκοσμίου Πολέμου, το ΔΝΤ έχει διοργανώσει μέρχι στιγμής αρκετούς περιφερειακούς “εσωτερικούς πολέμους”, που καταστρέφουν οικονομίες και μέσα παραγωγής, αυξάνοντας τις υφέσεις. Μένει να δούμε τι θα κάνει παρακάτω...
Πάντως, παρά την αρχική επιτηδευμένη ευγένεια, το ΔΝΤ δηλώνει ότι δεν δέχεται "κόκκινες γραμμές" (τις οποίες εξάλλου αποκήρυξε και η κυβέρνηση) και μαζί με την κυβέρνηση ετοιμάζονται να μας επιβάλουν κατάργηση δημόσιων φορέων και κλεισίματα ΔΕΚΟ, απολύσεις δεκάδων χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, κατεδάφιση του Ασφαλιστικού, απελευθέρωση απολύσεων, ατομικές συμβάσεις εργασίας, κατάργηση 13ου - 14ου μισθού.
< Προηγούμενο Επόμενο >
Εκδοσεις
"Ο εχθρός είναι εντός των τειχών"
Φλεβάρης 2010
(κατεβαίνει σε μορφή pdf)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου